• wartość dofinansowania wynosi 1,26 mld zł i pochodzi z Funduszu Modernizacyjnego;
• powstanie lub zostanie rozbudowanych 147 miejsc dostarczania energii o łącznej mocy przyłączeniowej 493 MW;
• inwestycje będą realizowane w 13 województwach;
• przedsięwzięcia mają wspierać rozwój infrastruktury ładowania oraz realizację unijnego rozporządzenia AFIR.

Podczas podpisania umów obecni byli m.in. sekretarz stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska Krzysztof Bolesta, prezes NFOŚiGW Dorota Zawadzka-Stępniak, zastępca prezesa Funduszu Paweł Augustyn oraz przedstawiciele operatorów systemów dystrybucyjnych: ENEA Operator, Energa-Operator, PGE Dystrybucja i TAURON Dystrybucja.

– Realnie wspieramy elektryfikację transportu. To wyciągnięta ręka do przewoźników, aby pomóc im wejść na kolejny poziom konkurencyjności. Dla operatorów sieci dystrybucyjnych jest to również ważny element modernizacji infrastruktury i ułatwienia podłączania nowych punktów ładowania – powiedział Krzysztof Bolesta, sekretarz stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska.

Jak podkreśliła prezes NFOŚiGW Dorota Zawadzka-Stępniak, rozwój infrastruktury energetycznej jest jednym z elementów transformacji energetycznej i przygotowania kraju do wdrażania nowoczesnych technologii.

Infrastruktura dla elektromobilności

W ramach podpisanych umów powstanie lub zostanie rozbudowanych 147 miejsc dostarczania energii, a łączna moc przyłączeniowa nowych i modernizowanych przyłączy wyniesie 493 MW.

Inwestycje będą realizowane w województwach: dolnośląskim, śląskim, opolskim, małopolskim, podkarpackim, łódzkim, wielkopolskim, pomorskim, zachodniopomorskim, kujawsko-pomorskim, lubuskim, warmińsko-mazurskim oraz mazowieckim. Obejmą lokalizacje przy głównych szlakach transportowych, w centrach logistycznych i innych miejscach istotnych dla rozwoju infrastruktury ładowania.

– Podpisane umowy przełożą się na realne efekty w wielu regionach Polski. Dzięki tym inwestycjom powstanie lub zostanie rozbudowanych 147 miejsc dostarczania energii. To kluczowy element niezbędny do powstawania kolejnych stacji ładowania dużej mocy, a tym samym rozwoju transportu zeroemisyjnego – powiedział Paweł Augustyn, zastępca prezesa zarządu NFOŚiGW.

Wsparcie dla realizacji AFIR

Realizowane przedsięwzięcia mają wspierać wdrażanie unijnego rozporządzenia AFIR (Alternative Fuels Infrastructure Regulation), którego celem jest rozwój spójnej sieci infrastruktury paliw alternatywnych w Unii Europejskiej.

Nowe możliwości przyłączeniowe mają umożliwić budowę kolejnych stacji ładowania dużej mocy dla transportu ciężkiego oraz zwiększyć dostępność infrastruktury na najważniejszych trasach krajowych i międzynarodowych.

Fundusz Modernizacyjny

Środki na realizację inwestycji pochodzą z Funduszu Modernizacyjnego, finansowanego ze sprzedaży 4,5% puli uprawnień do emisji CO₂ w ramach unijnego systemu EU ETS.

Fundusz wspiera modernizację sektora energetycznego, poprawę efektywności energetycznej oraz rozwój transportu zeroemisyjnego w Polsce i 12 innych państwach Unii Europejskiej. Szacuje się, że w latach 2021–2030 do Polski może trafić z tego źródła około 60 mld zł. Funkcję Krajowego Operatora Funduszu Modernizacyjnego pełni NFOŚiGW.

Zakres robót został określony na podstawie audytu energetycznego. Prace objęły m.in. docieplenie ścian i dachów, wymianę stolarki okiennej i drzwiowej, montaż instalacji fotowoltaicznej oraz pomp ciepła współpracujących z magazynem energii.

Według Ministerstwa Klimatu i Środowiska audyt energetyczny wykonany dla budynku w Rymaniu wskazuje, że po zakończeniu modernizacji rachunki za ogrzewanie i energię elektryczną mogą obniżyć się nawet o 90%.

Program zakłada modernizację 1000 budynków

Program realizowany w województwie zachodniopomorskim zakłada modernizację około 12 tys. lokali w 1000 budynkach wielorodzinnych na terenach wiejskich.

Obecnie uczestniczy w nim pięć gmin: Rymań, Gościno, Warnice, Karlino i Stepnica. Roboty prowadzone są również w Pobłociu Małym, Wójcinie, Krukowie i Czarnocinie, natomiast w Rymaniu zakończono już pierwszy etap inwestycji.

Ponadto podpisano listy intencyjne z ponad 80 gminami, a dla blisko 500 kolejnych budynków przygotowywane są audyty energetyczne finansowane przez Europejski Bank Inwestycyjny w ramach mechanizmu ELENA.

Jak poinformowało Ministerstwo Klimatu i Środowiska, do podobnych działań przystąpiła również Wielkopolska.

Termomodernizacja budynków wielorodzinnych z budżetem 500 mln zł

Ministerstwo Klimatu i Środowiska zapowiedziało uruchomienie ogólnopolskiego programu „Poprawa efektywności energetycznej wielorodzinnych budynków mieszkalnych na terenach wiejskich”.

Na jego realizację ma zostać przeznaczone 500 mln zł z Funduszu Modernizacyjnego. Dofinansowanie będzie mogło pokryć do 100% kosztów kwalifikowanych związanych z termomodernizacją budynków, wymianą źródeł ciepła oraz montażem odnawialnych źródeł energii.

Środki mają być przekazywane za pośrednictwem wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej do jednostek samorządu terytorialnego, które będą odpowiadały za wybór, obsługę i rozliczanie inwestycji realizowanych przez wspólnoty mieszkaniowe. W udostępnionym komunikacie nie podano terminu rozpoczęcia naboru.

Wsparcie bez wkładu mieszkańców

W zachodniopomorskim programie wspólnoty mieszkaniowe mogą otrzymać dotację pokrywającą 100% kosztów inwestycji, dzięki czemu mieszkańcy nie muszą angażować własnych środków.

Nowe stanowisko załadunkowe zwiększa możliwości obsługi autocystern w Terminalu LNG w Świnoujściu. Skroplony gaz ziemny trafia stamtąd do lokalnych stacji regazyfikacji, gdzie zmienia stan skupienia z ciekłego na gazowy, a następnie jest dostarczany do odbiorców za pośrednictwem sieci dystrybucyjnych.

Według GAZ-SYSTEM uruchomienie czwartego stanowiska pozwoli obsługiwać do 60 cystern na dobę, czyli o połowę więcej niż wcześniej.

Ponad 57 tys. załadowanych cystern

Od uruchomienia usługi załadunku z Terminalu LNG w Świnoujściu wyjechało ponad 57 tys. autocystern, które przewiozły ponad 2,3 mln m³ LNG.

Jak poinformował GAZ-SYSTEM, od początku 2026 r. obsłużono już ponad 6 tys. cystern, do których załadowano około 250 tys. m³ LNG.

Jednorazowo autocysterna może odebrać około 18 ton LNG, czyli około 40 m³ skroplonego gazu ziemnego. Po regazyfikacji odpowiada to blisko 24 tys. m³ gazu ziemnego.

Rozbudowa infrastruktury LNG

Uruchomienie czwartego stanowiska załadunkowego jest kolejnym etapem rozwoju Terminalu LNG w Świnoujściu. Wcześniej obiekt rozbudowano m.in. o trzeci zbiornik oraz drugie nabrzeże.

GAZ-SYSTEM przygotowuje również kolejne projekty LNG w Zatoce Gdańskiej, które mają zwiększyć możliwości importu skroplonego gazu ziemnego do Polski.

Jak poinformowało Ministerstwo Cyfryzacji, ustawa określa zasady stosowania w Polsce rozwiązań wynikających z unijnego rozporządzenia AI Act. Reguluje również funkcjonowanie krajowego systemu nadzoru nad sztuczną inteligencją oraz zasady działania piaskownic regulacyjnych.

Po podpisaniu przez Prezydenta RP ustawa zostanie opublikowana w Dzienniku Ustaw.

Powstanie Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji

Ustawa przewiduje utworzenie Komisji Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji (KRiBSI), która będzie nadzorować stosowanie przepisów dotyczących sztucznej inteligencji w Polsce.

Do zadań Komisji będzie należało m.in. rozpatrywanie zgłoszeń dotyczących działania systemów AI, wydawanie opinii indywidualnych oraz prowadzenie działań związanych z funkcjonowaniem piaskownic regulacyjnych, a także inicjatyw edukacyjnych i informacyjnych.

Jak poinformowało Ministerstwo Cyfryzacji, przewodniczący KRiBSI ma zostać powołany w ciągu dwóch miesięcy od wejścia ustawy w życie, natomiast cała Komisja w ciągu trzech miesięcy.

Piaskownice regulacyjne dla przedsiębiorców

Ustawa tworzy ramy prawne funkcjonowania piaskownic regulacyjnych. Rozwiązanie to ma umożliwić przedsiębiorstwom i instytucjom testowanie systemów sztucznej inteligencji w kontrolowanym środowisku pod nadzorem właściwego organu.

Według Ministerstwa Cyfryzacji piaskownice regulacyjne mają wspierać rozwój i wdrażanie nowych technologii zgodnie z obowiązującymi przepisami. Mikro-, mali i średni przedsiębiorcy będą mogli uczestniczyć w nich nieodpłatnie.

Zmiany po pracach parlamentarnych

W toku prac parlamentarnych do ustawy wprowadzono szereg zmian. Obejmują one m.in. korzystniejsze warunki udziału w piaskownicach regulacyjnych, usprawnienie procedur wydawania opinii przez KRiBSI oraz rezygnację z działań Komisji polegających na wydawaniu nakazów i zakazów, takich jak wycofanie systemu AI z rynku lub z użytku.

Doprecyzowano również przepisy dotyczące składania oświadczeń majątkowych przez przewodniczącego i zastępców przewodniczącego KRiBSI oraz zwiększono ochronę tajemnicy przedsiębiorstwa w postępowaniach prowadzonych przez Komisję.

Od trzech lat MLB tworzy przestrzeń, w której doświadczenie spotyka się z ambicją. Młodzi profesjonaliści mają okazję współpracować z liderami największych firm budowlanych w Polsce, rozwijać kompetencje przywódcze, poznawać różne perspektywy funkcjonowania rynku i budować relacje, które często wykraczają daleko poza sam program.

Do tegorocznej edycji zgłosiło się blisko 200 kandydatów z całej Polski, spośród których wyłoniono 35 osób reprezentujących różne specjalizacje, firmy i obszary rynku budowlanego.

Jak przyciągać i rozwijać talenty?

Zanim uczestnicy zaprezentowali efekty swojej kilkumiesięcznej pracy zespołowej, odbyła się debata poświęcona jednemu z najważniejszych wyzwań stojących dziś przed branżą – pozyskiwaniu, rozwijaniu i utrzymywaniu talentów. Rozmowę poprowadziły Nina Vincenz-Krajewska, dyrektor ds. Public Relations PZPB i koordynatorka programu MLB, oraz Olga Nowakowska z ManpowerGroup, członkini Rady Programowej programu. W dyskusji udział wzięli Anita Malinowska, dyrektor Działu Zakupów w STRABAG, Anna Starostecka-Kaczmarek, dyrektor Biura Rozwoju i Systemów HR w Budimex, oraz Paweł Łazęcki, szef Działu Rekrutacji w Mirbudzie.

Rozmowa koncentrowała się na problemach, z którymi zmagają się dziś pracodawcy, jak rosnące oczekiwania pracowników, zmieniający się rynek pracy, kompetencje przyszłości oraz skuteczne sposoby przyciągania i rozwijania talentów. Ważnym wątkiem były również działania podejmowane przez firmy na rzecz dobrostanu pracowników oraz budowania środowiska pracy odpowiadającego potrzebom kolejnych pokoleń.

Pięć projektów o przyszłości branży

Jednym z najważniejszych punktów gali były prezentacje projektów przygotowanych przez uczestników programu. Pracując przez kilka miesięcy w pięciu zespołach projektowych, młodzi liderzy podjęli tematy, które dziś w dużej mierze decydują o konkurencyjności i rozwoju branży budowlanej.

Efektem ich pracy były nie tylko interesujące analizy, ale również własne badania, konkretne rekomendacje i rozwiązania, które mogłyby znaleźć zastosowanie w codziennym funkcjonowaniu firm budowlanych.

Pierwszy zespół skoncentrował się na demografii i różnorodności wiekowej w zespołach. Autorzy przeanalizowali zmiany pokoleniowe zachodzące na rynku pracy oraz ich wpływ na funkcjonowanie przedsiębiorstw budowlanych. Zwrócili uwagę na potrzebę skutecznego transferu wiedzy pomiędzy pokoleniami oraz tworzenia środowiska pracy, które pozwala wykorzystać potencjał zarówno doświadczonych ekspertów, jak i młodych pracowników rozpoczynających karierę zawodową.

Druga grupa zajęła się dobrostanem pracowników jako jednym z kluczowych elementów strategii HR. Uczestnicy przedstawili wyniki własnych badań dotyczących kondycji psychicznej i zawodowej osób zatrudnionych w sektorze budowlanym, wskazując obszary wymagające szczególnej uwagi oraz proponując działania wspierające zdrowie, zaangażowanie i satysfakcję z pracy.

Szczególne zainteresowanie wzbudził projekt poświęcony nowym technologiom. Zespół przeanalizował poziom wykorzystania sztucznej inteligencji w polskim budownictwie, przygotowując raport Stan adopcji AI w budownictwie. Raport z praktyki wdrożeniowej polskich firm budowlanych, oparty na serii pogłębionych wywiadów z przedstawicielami sektora. Uzupełnieniem projektu była autorska platforma AI Kompas – praktyczne narzędzie pomagające firmom znaleźć rozwiązania AI odpowiadające ich potrzebom i etapowi rozwoju cyfrowego.

Kolejny zespół poświęcił swoją pracę równości i inkluzyjności w budownictwie. Uczestnicy przeanalizowali wpływ modelu pracy delegacyjnej na życie zawodowe i prywatne pracowników, wskazując na kwestie związane z różnorodnością oraz możliwości zwiększenia atrakcyjności branży dla różnych grup kandydatów.

Ostatnia grupa zajęła się wizerunkiem i etosem pracy w budownictwie. Autorzy projektu postawili pytanie, jak skutecznie opowiadać o branży młodemu pokoleniu i w jaki sposób budować jej atrakcyjny, nowoczesny obraz. Zaprezentowane rekomendacje obejmowały działania komunikacyjne, edukacyjne i promocyjne, które mogą pomóc przyciągnąć do sektora nowych pracowników oraz pokazać budownictwo jako branżę nowoczesną, innowacyjną i mającą realny wpływ na rozwój kraju. Ciekawym uzupełnieniem prezentacji były materiały wideo przedstawiające codzienność osób pracujących w branży, w tym dzień z życia inżyniera.

Zwyciężył projekt o wizerunku branży

Poziom wszystkich wystąpień został bardzo wysoko oceniony zarówno przez jury, jak i uczestników wydarzenia. Na uwagę zasługiwało nie tylko przygotowanie merytoryczne zespołów, ale również jakość prezentacji, umiejętność obrony własnych tez oraz praktyczne podejście do omawianych zagadnień.

Po naradach jury zwycięzcą trzeciej edycji programu MLB został zespół opracowujący temat Wizerunek i etos pracy w budownictwie, którego autorami byli Adrian Bednarz z Mostostalu Warszawa, Marcin Cioch z Budimeksu, Natalia Herdzik z Herdzik Engineering, Nikolas Hejnowski z NDI, Katarzyna Kuchar z AMW Sinevia, Michał Osełka z Electreen oraz Damian Sośnicki z CML Construction Services i STRABAG.

Jury doceniło aktualność podjętego tematu, wysoki poziom analizy oraz praktyczne rekomendacje dotyczące budowania pozytywnego wizerunku branży. Autorzy zwrócili uwagę, że od sposobu postrzegania budownictwa przez młode pokolenie zależy zdolność sektora do przyciągania nowych pracowników i dalszego rozwoju w kolejnych dekadach.

Inwestycja w przyszłość branży

Finał trzeciej edycji programu był nie tylko okazją do podsumowania wielu miesięcy pracy, ale również potwierdzeniem, że przyszłość polskiego budownictwa znajduje się w dobrych rękach. Młodzi menedżerowie i inżynierowie pokazali, że potrafią trafnie diagnozować wyzwania stojące przed sektorem, proponować nowatorskie rozwiązania i brać odpowiedzialność za jego dalszy rozwój.

To właśnie w tym tkwi największa wartość programu MLB. Nie chodzi wyłącznie o rozwój indywidualnych kompetencji. Chodzi o budowanie środowiska, w którym doświadczenie spotyka się z nowymi pomysłami, a liderzy dzielą się wiedzą z kolejnym pokoleniem osób, które już wkrótce będą współtworzyć przyszłość polskiego budownictwa.

>>> Artykuł ukazał się w wydaniu NBI 4 (127) lipiec – sierpień

Otwarcie konferencji, wręczenie nagród i medali PZITB

Otwarcie konferencji odbyło się 18 maja wieczorem, tradycyjnie w Międzynarodowym Domu Kultury w Międzyzdrojach. Otwarcia dokonała prof. dr hab. inż. Maria Kaszyńska, przewodnicząca Komitetu Organizacyjnego konferencji, a następnie głos zabrali przedstawiciele współorganizatorów: prof. dr hab. inż. Arkadiusz Terman, rektor Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie, oraz prof. dr hab. inż. Krzysztof Wilde, rektor Politechniki Gdańskiej, przewodniczący Komitetu Naukowego konferencji.

Kolejni mówcy podkreślali znaczącą rolę Awarii Budowlanych oraz złożyli gratulacje na ręce prof. Marii Kaszyńskiej za organizację konferencji. Pierwsi wystąpili: Tomasz Lewandowski, podsekretarz stanu w Ministerstwie Rozwoju i Technologii, prof. dr hab. inż. Maria Mrówczyńska, podsekretarz stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Filip Prusik-Serbinowski, zastępca głównego inspektora nadzoru budowlanego. Głos zabrali także przedstawiciele władz samorządowych: Dawid Krystek, wicewojewoda zachodniopomorski, oraz Bogdan Jaroszewicz, członek zarządu województwa zachodniopomorskiego

Po wystąpieniach gości odbyła się ceremonia wręczenia najważniejszych nagród i medali PZITB. Nagrodę im. prof. Stefana Bryły otrzymał dr hab. inż. Tomasz Falborski z Politechniki Gdańskiej, nagrodę im. prof. Wacława Żenczykowskiego – dr hab. inż. Marta Kałuża z Politechniki Śląskiej, nagrodę im. prof. Aleksandra Dyżewskiego – dr hab. inż. Wojciech Drozd z Politechniki Krakowskiej oraz Dariusz Blocher, medal im. prof. Stefana Kaufmana – prof. dr hab. inż. Henryk Zobel z Politechniki Warszawskiej, medal im. prof. Romana Ciesielskiego – prof. dr hab. inż. Cezary Madryas z Politechniki Wrocławskiej.

Następnie dr inż. Jarosław Błyszko przypomniał katastrofę na Zamku Książąt Pomorskich w Szczecinie z 2017 r., pokazując krótki film zarejestrowany podczas katastrofy, który przez wiele lat nie był udostępniony w związku z toczącym się postępowaniem administracyjnym.

Na zakończenie sesji otwarcia prof. Maria Kaszyńska podziękowała za patronaty udzielone konferencji oraz współpracę przy jej organizacji i zaprosiła na koncert Waldemara Malickiego i Małgorzaty Krzyżanowicz Wirtuoz i Małgorzata. Po uroczystym otwarciu w hotelu Amber odbył się bankiet powitalny, którego partnerem była firma SIKA.

Sesje 1–5

19 maja odbyło się pięć sesji. W pierwszej – Awarie obiektów budownictwa ogólnego – referat plenarny Analiza katastrof budowlanych za 2025 rok wygłosiła Katarzyna Wróbel, dyrektor Departamentu Inspekcji i Kontroli Budowlanej w Głównym Urzędzie Nadzoru Budowlanego. Następnie zaprezentowano 11 referatów zakwalifikowanych przez Komitet Naukowy konferencji oraz referat partnerów konferencji, firmy PERI i Porozumienia dla Bezpieczeństwa w Budownictwie – Bezpieczeństwo pracy na rusztowaniach jako problem systemowy: uwarunkowania regulacyjne, techniczne i kompetencyjne, który zaprezentowali Michał Wrzosek, prezes zarządu PERI, oraz Urszula Gawrysiak, dyrektor PdBB.

W drugiej sesji, dotyczącej materiałowych aspektów awarii, uszkodzeń i napraw, referat problemowy Czynniki wpływające na trwałość konstrukcji wykonanych w technologii druku 3D kompozytów cementowych przedstawili prof. Jan Olek z Purdue University w USA i dr inż. Szymon Skibicki z ZUT w Szczecinie. Zaprezentowano 11 referatów zakwalifikowanych przez Komitet Naukowy konferencji i referat partnera konferencji, firmy Sika Poland – Niewidoczne ryzyko – realne koszty. Podejście systemowe do zabezpieczeń w biogazowaniach.

Trzecia sesja, w której przedstawiono osiem referatów zakwalifikowanych przez Komitet Naukowy konferencji i dwa referaty firm partnerskich – MC-Bauchemie oraz Geobear, dotyczyła awarii obiektów zabytkowych.

Czwarta sesja była debatą współorganizowaną z Porozumieniem dla Bezpieczeństwa w Budownictwie: Kultura bezpieczeństwa w branży budowlanej – legislacja, edukacja, odpowiedzialność pracodawców. W debacie udział wzięli: Małgorzata Winiarek-Gajewska, prezes zarządu NDI, prezydent Porozumienia dla Bezpieczeństwa w Budownictwie w kadencji 2026–2028, Filip Prusik-Serbinowski, rektor prof. Krzysztof Wilde, zarazem prezes Pomorskiej Izby Inżynierów Budownictwa, Jan Styliński, prezes Polskiego Związku Pracodawców Budownictwa. Moderatorem dyskusji była dziennikarka Magda Skorupka-Kaczmarek.

Obrady tego dnia zakończyła sesja specjalna dotycząca najnowszych inwestycji w lądowej i morskiej energetyce, w której zaprezentowano trzy referaty plenarne i dwa referaty firm partnerskich – NDI oraz Slipform. Dr inż. Andrzej Montwiłł, pełnomocnik marszałka zachodniopomorskiego Olgierda Geblewicza, przedstawił referat Lądowa i morska energetyka wiatrowa – działania środowiska regionalnego w tym zakresie. Dominik Krawczyk w imieniu wiceprezesa Zarządu Morskich Portów Szczecin i Świnoujście przedstawił prezentację dotyczącą budowy w Świnoujściu pierwszego w Polsce portu instalacyjnego na potrzeby energetyki wiatrowej. Trzecia prezentacja przedstawiona przez Łukasza Wiatera, przedstawiciela spółki Polskie Elektrownie Jądrowe, dotyczyła aktualnego stanu realizacji projektu budowy pierwszej w Polsce elektrowni atomowej. Temat ten był kontynuacją tematyki rozpoczętej na poprzedniej konferencji w 2024 r. podczas sesji współorganizowanej z Departamentem Energii Jądrowej w Ministerstwie Klimatu i Środowiska. Łukasz Jagalski z NDI, złotego partnera konferencji, omówił wyzwania w projektach hydrotechnicznych na przykładzie realizacji terminalu T5 w Gdańsku.

W tym dniu odbyło się również posiedzenie Komitetu Inżynierii Lądowej i Wodnej PAN, podczas którego prof. Maria Mrówczyńska przedstawiła aktualne działania ministerstwa, a dr hab. inż. Rafał Stanisławski, członek Komitetu Ewaluacji Nauki, omówił czekające komitety PAN działania związane z ewaluacją czasopism. Wieczorem odbył się gala bankietowa, której partnerem była firma NDI.

Sesje 6–9

W trzecim dniu konferencji odbyły się cztery sesje. W szóstej sesji Geotechniczne aspekty awarii przedstawiono dwa referaty plenarne i siedem referatów zakwalifikowanych przez Komitet Naukowy konferencji. Referat plenarny Bezpieczeństwo budowli hydrotechnicznych w świetle przepisów techniczno-budowlanych wygłosił prof. dr hab. inż. Zbigniew Kledyński z Politechniki Warszawskiej, a referat Bezpieczeństwo obiektów budowlanych w sąsiedztwie tunelu – nowe wyzwania w budownictwie – dr hab. inż. Tomasz Godlewski z Instytutu Techniki Budowlanej w Warszawie. Wszyscy uczestnicy sesji otrzymali wydaną przez ITB monografię autorstwa dr. hab. inż.Tomasza Godlewskiego, prof. dr hab. inż. Anny Siemińskiej-Lewandowskiej i dr. inż. Witolda Bogusza Bezpieczeństwo obiektów budowlanych w sąsiedztwie tuneli. Na zakończenie sesji Jakub Sierant, prezes zarządu Ischebeck Titan Polska, przedstawił prezentację Samowiercące systemy geotechniczne bez ryzyka – pułapki przy wyborze i zatwierdzaniu materiału.

Kolejne dwie sesje, siódma i ósma, dotyczyły awarii obiektów mostowych i drogowych. W sesjach przedstawiono dwa referaty plenarne, 14 referatów zakwalifikowanych przez Komitet Naukowy konferencji i referat złotego partnera konferencji – firmy Budimex. Dr hab. Janusz Bohatkiewicz, dyrektor Instytutu Badawczego Dróg i Mostów, przedstawił prezentację Awarie infrastruktury drogowej w warunkach powodzi, a Julita Borkowska, kierownik projektu z Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Szczecinie, prezentację dotyczącą największego wyzwania infrastrukturalnego, które będzie realizowane w województwie zachodniopomorskim – Zachodniego Drogowego Obejścia Szczecina z tunelem pod Odrą. Jakub Konkiewicz, kierownik projektu z firmy Budimex, wystąpił z prezentacją dotyczącą wyzwań realizacyjnych podczas budowy Dworca Zachodniego w Warszawie.

Dziewiąta sesja Obiekty zbiorowej ochrony była poświęcona nowym wyzwaniom, jakie stoją przed inżynierami budownictwa. Przedstawiono trzy referaty plenarne i referat tematyczny oraz odbyła się debata dotycząca praktycznych aspektów projektowania i budowy obiektów ochronnych. Referaty plenarne wygłosili: dr inż. Bartłomiej Pieńko z WAT-u (omówił zasady funkcjonowania obiektów zbiorowej ochrony), Leszek Tischner (przedstawił problemy wdrażania ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej) oraz Wojciech Wiśniewski z Komendy Głównej Straży Pożarnej (zestawił podstawowe wymagania ochrony przeciwpożarowej w budowlach ochronnych). Wszyscy obecni na sesji otrzymali od Leszka Tischnera wydane przez Wacetob Podręczne Prawo budowlane. Partnerem wieczornego spotkania była firma Budimex.

Sesje 10–13

W czwartym dniu konferencji odbyły się cztery sesje (10–13) oraz posiedzenie Komitetu Nauki PZITB, podczas którego zaprezentowali się laureaci nagród PZITB im prof. Stefana Bryły i prof. Wacława Żenczykowskiego. Sesje 10. i 11. dotyczyły awarii konstrukcji żelbetowych, a referaty plenarne wygłosili w sesji 10. prof. dr hab. inż. Anna Halicka z Politechniki Lubelskiej, a w sesji 11. prof. Joost Walraven z Delf University w Holandii. W obu sesjach następnie zaprezentowano łącznie 19 referatów zakwalifikowanych przez Komitet Naukowy konferencji i referat partnera konferencji, firmy Fischer Polska. W sesji 12. Awarie konstrukcji metalowych zaprezentowano 10 referatów, a w sesji 13. Diagnostyka w ocenie bezpieczeństwa konstrukcji – 13 referatów. Konferencję zakończyła dyskusja generalna i wieczorna biesiada marynarska, której partnerem była firma PERI Polska.

Podsumowanie

W konferencji udział wzięły 562 osoby. Cała konferencja była tłumaczona symultanicznie na język angielski. Referaty plenarne zamówione przez organizatorów konferencji oraz referaty zgłoszone przez uczestników konferencji i zakwalifikowane przez Komitet Naukowy zostały opublikowane w liczącej 1087 stron monografii i były prezentowane podczas obrad w 13 sesjach tematycznych.

Z okazji konferencji przygotowano zeszyt specjalny „Inżynierii i Budownictwa”, który otrzymali wszyscy uczestnicy konferencji.

Patronat medialny nad konferencją objęły: „Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne”, „Inżynieria i Budownictwo”, „Przegląd Budowlany”, „Builder”, „Materiały Budowlane”, „Izolacje”, „Inżynier Budownictwa”, „GDMT” „ZBI”, „Energetyka Wodna”, „Kurier Szczeciński”, portal NBI.com.pl, portal inżynieria.com, portal TechnologieiBudownictwo.pl, Wydawnictwo PWN, Archmedia, Radio Szczecin, TVP3, TVP Info.

XXXII Konferencja Naukowo-Techniczna Awarie Budowlane w Międzyzdrojach była doskonałą okazją do wymiany wiedzy i doświadczeń dla wszystkich zainteresowanych tematyką awarii i katastrof budowlanych. Stanowiła też ważne wydarzenie naukowe w dziedzinie inżynierii lądowej i budownictwa, podczas którego poruszono bardzo wiele zagadnień związanych z aktualną sytuacją w kraju, m.in. dotyczących energetyki jądrowej i wiatrowej, projektowania i wykonania obiektów zbiorowej ochrony oraz – co najważniejsze – wspólnych działań, których celem jest zapewnienie bezpieczeństwa ludziom i obiektom budowlanym.

Czytaj więcej na https://awarie.edu.pl

>>> Artykuł ukazał się w wydaniu NBI 4 (127) lipiec – sierpień

Problem widoczny jest już na etapie edukacji. Choć kobiety stanowią większość osób studiujących w Polsce, to na publicznych uczelniach technicznych jest ich zaledwie około jedna trzecia, a na kierunkach związanych z informatyką i nowymi technologiami często tylko kilkanaście procent. Zjawisko określane mianem leaky pipeline sprawia, że wiele utalentowanych kobiet rezygnuje z kariery w naukach ścisłych jeszcze przed osiągnięciem stanowisk eksperckich i menedżerskich.

Bariery nie znikają również na rynku pracy. Kobiety zajmują ok. 14% miejsc w zarządach największych spółek giełdowych, a skorygowana luka płacowa osób o porównywalnych kwalifikacjach i doświadczeniu sięga w Polsce nawet 21%. Badania pokazują, że zróżnicowane zespoły są bardziej innowacyjne i osiągają lepsze wyniki, dlatego wspieranie kobiet w STEM jest nie tylko kwestią równości, ale także rozwoju gospodarczego.

Mentoring jako inwestycja w przyszłość

Na te wyzwania od lat odpowiada Fundacja Mentoring Female2Female (F2F). Buduje społeczność, w której studentki i młode specjalistki rozwijają kompetencje, korzystają z doświadczenia mentorek oraz nawiązują relacje, często przeradzające się we współpracę zawodową. Program Mentoring F2F pomaga uczestniczkom planować karierę, rozwijać kompetencje i lepiej odnaleźć się na rynku pracy.

Konferencja Kobiety Rakiety stanowi zwieńczenie programu Mentoring F2F i okazję do dyskusji z udziałem przedstawicieli uczelni, biznesu, administracji publicznej i organizacji społecznych. Tegoroczna edycja po raz pierwszy odbyła się w Klubie Studio w Krakowie, zyskując nową przestrzeń i bardziej angażującą formułę.

Uczestnicy mogli wziąć udział w warsztatach rozwijających kompetencje przyszłości, wybierając jedną z trzech ścieżek. Pierwsza poświęcona była metodologii insights discovery i lepszemu rozumieniu stylów komunikacji oraz współpracy. Druga dotyczyła praktycznego wykorzystania sztucznej inteligencji w edukacji i pracy zawodowej. Trzecia koncentrowała się na budowaniu asertywności oraz świadomej pracy z emocjami. Choć warsztaty dotyczyły różnych zagadnień, wszystkie łączyła wspólna idea – rozwijanie kompetencji potrzebnych w nowoczesnych organizacjach.

Tam, gdzie kończy się ciężar, zaczyna się lot

Po porannych warsztatach rozpoczął się główny program konferencji. Uczestników i partnerów wydarzenia powitał Bartosz Łabęcki, znany jako Pan Lektor, który poprowadził tegoroczną edycję Kobiet Rakiet. Następnie Agata Hajduga, założycielka i CEO Fundacji Mentoring Female2Female, podsumowała kolejną edycję programu Mentoring F2F i przypomniała jego ideę wspierania kobiet rozwijających karierę w obszarach STEM.

Podczas oficjalnego otwarcia głos zabrali także przedstawiciele partnerów honorowych: Marta Malec-Lech, członkini zarządu województwa małopolskiego, prof. dr hab. inż. Rafał Dańko, prorektor ds. studenckich Akademii Górniczo-Hutniczej, oraz dr inż. Marek Bauer, prorektor ds. studenckich Politechniki Krakowskiej. Podkreślili znaczenie współpracy uczelni, biznesu i organizacji społecznych w rozwijaniu kompetencji przyszłości i wspieraniu młodych talentów.

Co warto zostawić za sobą

Pierwszym punktem programu był panel Bagaż życiowy: pakuj mądrze, nie płać za nadwagę, który poprowadziła dr inż. Sylwia Bednarek. W panelu uczestniczyły Ewa Siedlec, Estera Stopińska, Magdalena Prajsner, Weronika Bieniek oraz Khorolsuren Byambatsogt. Dyskusja dotyczyła rozwoju zawodowego, presji, perfekcjonizmu, poczucia odpowiedzialności oraz przekonań, które mogą stać się zarówno siłą napędową, jak i obciążeniem. Panelistki podkreślały, że rozwój zawodowy nie polega wyłącznie na zdobywaniu kolejnych kompetencji, lecz także na świadomym podejmowaniu decyzji, wyznaczaniu granic i rezygnowaniu z tego, co hamuje rozwój.

Program obejmował również speed networking, który poprowadziła Magdalena Miczulis. Uczestnicy wzięli udział w trzech rundach rozmów o kompetencjach przyszłości, wyzwaniach zawodowych i inspiracjach wyniesionych z konferencji. Networking wspierała także aplikacja Gridaly, ułatwiająca planowanie spotkań i komunikację między uczestnikami.

Kolejnym punktem programu było spotkanie z humanoidalnym robotem Barbarą, przygotowane we współpracy z Akademią Górniczo-Hutniczą. Odpowiadając na pytania Bartosza Łabęckiego, Barbara podkreślała, że nawet w erze sztucznej inteligencji kluczowe pozostają cechy, których nie zastąpi technologia – odwaga, umiejętność zadawania dobrych pytań oraz gotowość do uczenia się na błędach.

Siła dzielenia się własną historią

Drugą część konferencji rozpoczęły trzy wystąpienia w formule power speech. Adrianna Bielak, Renata Ruczyńska i Weronika Pisarska podzieliły się osobistymi historiami o zmianach, odpowiedzialności, odwadze i momentach, które wpłynęły na ich dalszą drogę zawodową. Ich wystąpienia były wprowadzeniem do panelu Twój lot w turbulencjach może być instrukcją przetrwania dla kogoś innego, który poprowadziła Karolina Bukała-Głowa. W dyskusji uczestniczyły również Katarzyna Owca, Katarzyna Skoczek i Kinga Walaszek. Rozmowa dotyczyła doświadczeń, które często pozostają niewidoczne dla otoczenia, a jednocześnie wpływają na podejmowane decyzje, rozwój zawodowy i sposób radzenia sobie z kolejnymi wyzwaniami. Panelistki podkreślały, że dzielenie się własną historią może stać się dla innych źródłem inspiracji, wsparcia i odwagi. To właśnie na tej idei opiera się program Mentoring F2F.

Nagrody Kobieta Rakieta 2026

Podczas konferencji wręczono nagrody Kobieta Rakieta 2026, przyznawane kobietom, których działalność inspiruje innych i wspiera rozwój środowiska STEM. W kategorii Wschodząca Gwiazda nagrodzono Wiktorię Fabian, studentkę Akademii Górniczo-Hutniczej, zaangażowaną w międzynarodowe projekty naukowe oraz popularyzację zagadnień związanych z energetyką i transformacją klimatyczną.

Laureatką kategorii Kosmiczny Wpływ została dr Joanna Wojsiat, neurobiolożka, biochemiczka i wykładowczyni akademicka, od lat popularyzująca wiedzę o funkcjonowaniu mózgu i emocjach.

Nagrodę Trwała Orbita odebrała prof. dr hab. inż. Maria Kaszyńska, jedna z najbardziej cenionych postaci polskiego środowiska budowlanego i naukowego. Od lat łączy działalność naukową, dydaktyczną i organizacyjną, a jako pierwsza kobieta w blisko 90-letniej historii Polskiego Związku Inżynierów i Techników Budownictwa objęła funkcję przewodniczącej organizacji.

Nagrody wręczyli Anna Karpińska-Rzepa z wydawnictwa nbi med!a oraz Kalina Grela-Łężak i Robert Łężak z Norman Benett Group. Laureatki otrzymały również ufundowane przez firmę kursy coachingowe, wspierające ich dalszy rozwój osobisty i zawodowy.

Zakończenie konferencji

Konferencja zakończyła się wręczeniem dyplomów uczestniczkom programu Mentoring F2F 2025/2026, wspólną fotografią oraz spotkaniem w Klubie Mentoring F2Female, które stworzyło przestrzeń do dalszych rozmów.

Za przygotowanie i organizację wydarzenia odpowiadał zespół konferencyjny Fundacji Mentoring Female2Female oraz zaangażowane wolontariuszki, których wielomiesięczna praca pozwoliła zrealizować kolejną edycję konferencji.

Realizacja konferencji była możliwa również dzięki wsparciu partnerów. Partnerami honorowymi były Akademia Górniczo-Hutnicza, Politechnika Krakowska, miasto Kraków, Województwo Małopolskie oraz Dowództwo Komponentu Wojsk Obrony Cyberprzestrzeni. Partnerami głównymi zostały Honeywell, Aptiv, wydawnictwo nbi med!a, Control System, Budimex i Labemi. W organizację zaangażowali się również partnerzy technologiczni i merytoryczni: Mentiway, Norman Benett Group, Gridaly i Insights, a także partnerzy wspierający: DMT, Vinci Construction, Wodociągi Miasta Krakowa, Wydawnictwo Naukowe PWN, Academica, Magda Hibner, Mango, BluzyBro oraz Jerry’s Fingers Blues & Roll. Wydawnictwo nbi med!a medialnie patronowało wydarzeniu.

Czytaj więcej na https://kobietyrakiety.pl

>>> Artykuł ukazał się w wydaniu NBI 4 (127) lipiec – sierpień

Systemy rurowe są niezbędne do funkcjonowania miast, przemysłu oraz transportu. Trudno wskazać obszar budownictwa i inżynierii, w którym nie znalazłyby zastosowania. Znaczenie rur wynika przede wszystkim z ich uniwersalności. Wykorzystywane są do transportu mediów, ochrony infrastruktury technicznej oraz realizacji zadań związanych z gospodarką wodną. W zależności od przeznaczenia, warunków pracy i wymagań projektowych mogą być wykonywane z różnych materiałów oraz przyjmować odmienne rozwiązania konstrukcyjne.

Rosnące wymagania stawiane współczesnej infrastrukturze sprawiają, że rozwój systemów rurowych od wielu lat pozostaje jednym z ważniejszych obszarów działalności producentów, projektantów i wykonawców. Dotyczy to zarówno materiałów wykorzystywanych do produkcji rur, jak i technologii ich budowy, eksploatacji oraz modernizacji.

Jak zmieniały się systemy rurowe

Historia systemów rurowych jest niemal tak długa, jak historia zorganizowanych osad ludzkich. Już najstarsze cywilizacje poszukiwały sposobów budowy trwałych przewodów umożliwiających transport mediów na większe odległości. Pierwsze rurociągi wykonywano z materiałów naturalnych, dostępnych lokalnie. W różnych częściach świata wykorzystywano m.in. drewno, kamień oraz elementy ceramiczne. Wraz z rozwojem technik obróbki materiałów i wzrostem wymagań dotyczących trwałości infrastruktury zaczęto stosować kolejne rozwiązania, w tym kamionkę, żeliwo, stal oraz beton.

Rozwój infrastruktury komunalnej w XIX i XX w. przyczynił się do upowszechnienia sieci wodociągowych i kanalizacyjnych na niespotykaną wcześniej skalę. W tym okresie szczególnego znaczenia nabrały materiały umożliwiające budowę coraz większych i bardziej rozbudowanych systemów. Równocześnie rozwijały się technologie produkcji rur, metody ich łączenia oraz rozwiązania zwiększające bezpieczeństwo eksploatacji.

Przełomowym momentem było pojawienie się tworzyw sztucznych, które stopniowo znalazły zastosowanie w wielu obszarach infrastruktury. Kolejne dekady przyniosły rozwój rur strukturalnych, wielowarstwowych oraz kompozytowych, a także specjalistycznych systemów projektowanych z myślą o konkretnych warunkach eksploatacyjnych.

Współczesny rozwój branży koncentruje się nie tylko na poszukiwaniu nowych materiałów, ale również na doskonaleniu konstrukcji rur, zwiększaniu ich trwałości oraz dostosowywaniu do coraz bardziej wymagających technologii budowy i modernizacji sieci. Dzięki temu współczesne systemy rurowe obejmują szeroką gamę rozwiązań, które mogą być dobierane do konkretnych potrzeb inwestycji, warunków gruntowych oraz wymagań eksploatacyjnych.

Materiały stosowane do produkcji rur

W produkcji rur wykorzystywanych w budownictwie i obiektach infrastrukturalnych stosowane są różnorodne materiały. Wybór konkretnego rozwiązania zależy od wielu czynników, m.in. rodzaju transportowanego medium, warunków gruntowo-wodnych, przewidywanych obciążeń, technologii budowy oraz wymagań projektowych. Poszczególne materiały charakteryzują się odmiennymi właściwościami, dzięki czemu mogą być dostosowywane do specyfiki danej inwestycji i warunków eksploatacji.

Beton i żelbet

Rury betonowe wykonywane są z mieszanki cementu, kruszywa i wody, natomiast w przypadku rur żelbetowych stosowane jest dodatkowo zbrojenie stalowe. Należą do grupy rur sztywnych, których zdolność do przenoszenia obciążeń związana jest przede wszystkim z właściwościami samej konstrukcji. Technologia produkcji umożliwia wykonywanie elementów o różnych przekrojach i wymiarach. W zależności od wymagań eksploatacyjnych stosowane mieszanki mogą charakteryzować się odpowiednią wodoszczelnością, mrozoodpornością oraz odpornością na oddziaływanie środowiska.

Kamionka

Kamionka jest materiałem ceramicznym, powstającym z odpowiednio przygotowanych glin poddawanych procesowi wypalania. Rury kamionkowe należą do grupy rur sztywnych i są jednym z najdłużej stosowanych rozwiązań wykorzystywanych w infrastrukturze podziemnej. Charakteryzują się niewielką chropowatością powierzchni wewnętrznej, odpornością na ścieranie oraz na oddziaływanie wielu substancji chemicznych. Współczesne rury kamionkowe produkowane są z wykorzystaniem technologii rozwijanych i udoskonalanych od wielu dziesięcioleci.

Tworzywa sztuczne

Do najczęściej stosowanych tworzyw wykorzystywanych w produkcji rur należą polietylen (PE), polipropylen (PP) oraz polichlorek winylu (PVC). W zależności od konstrukcji mogą być klasyfikowane jako przewody elastyczne lub półsztywne. Materiały te wyróżniają się niewielką masą, odpornością na korozję oraz gładkością powierzchni wewnętrznej. Rozwój technologii produkcji umożliwił powstanie wielu odmian konstrukcyjnych dostosowanych do różnych warunków eksploatacji.

Żeliwo sferoidalne

Żeliwo sferoidalne jest stopem żelaza o strukturze różniącej się od tradycyjnego żeliwa. Materiał ten charakteryzuje się odpornością na pękanie oraz dobrymi parametrami mechanicznymi. Rury z żeliwa sferoidalnego zaliczane są do grupy przewodów sztywnych. Dla zapewnienia trwałości eksploatacyjnej stosowane są odpowiednie zabezpieczenia antykorozyjne powierzchni zewnętrznych i wewnętrznych.

Stal

Rury stalowe produkowane są z różnych gatunków stali i mogą występować jako rury ze szwem lub bez szwu. Zaliczane są do grupy przewodów sztywnych i charakteryzują się wysokimi parametrami wytrzymałościowymi. W celu ograniczenia oddziaływania czynników środowiskowych stosuje się różnego rodzaju powłoki ochronne, dostosowane do warunków eksploatacji przewodu. Właściwości rur stalowych zależą m.in. od zastosowanego gatunku stali oraz technologii wykonania.

Polimerobeton

Polimerobeton jest materiałem, w którym funkcję spoiwa pełni żywica łącząca kruszywa mineralne. Pod względem sposobu pracy w gruncie rury polimerobetonowe zaliczane są do grupy rur sztywnych. Materiał ten charakteryzuje się szczelną strukturą, niewielką chropowatością powierzchni oraz odpornością na oddziaływanie wielu substancji chemicznych. Właściwości polimerobetonu wynikają z połączenia składników mineralnych i żywic syntetycznych.

Kompozyt

Do materiałów kompozytowych wykorzystywanych do produkcji rur należą m.in. żywice wzmacniane włóknem szklanym, określane jako GRP lub GFK. Właściwości takich rur zależą od zastosowanych materiałów oraz technologii produkcji. Rury kompozytowe charakteryzują się niewielką masą, odpornością na korozję oraz na oddziaływanie wielu związków chemicznych. W zależności od konstrukcji mogą być projektowane do różnych warunków eksploatacyjnych.

Bazalt

Bazalt jest skałą magmową wykorzystywaną do produkcji rur stosowanych w budownictwie i infrastrukturze. Rury bazaltowe zaliczane są do grupy przewodów sztywnych. Materiał ten charakteryzuje się niewielką nasiąkliwością, odpornością na ścieranie oraz wysoką wytrzymałością na ściskanie. Właściwości bazaltu wynikają z naturalnych cech tej skały oraz technologii jej przetwarzania.

Klasyfikacja rur według zastosowania

Te same materiały mogą być stosowane w różnych obszarach infrastruktury. O doborze konkretnego systemu rurowego decydują zarówno właściwości materiałowe, jak i funkcja, jaką ma on pełnić w danym obiekcie lub sieci. W dalszej części artykułu przedstawiono systemy rurowe w podziale według głównych obszarów zastosowań.

Systemy wodociągowe, kanalizacyjne i retencyjne

Jednymi z najważniejszych obszarów wykorzystania rur są dystrybucja wody oraz odprowadzanie ścieków i wód opadowych. W przypadku systemów wodociągowych szczególne znaczenie mają szczelność, trwałość oraz bezpieczeństwo transportowanego medium. Z kolei sieci kanalizacyjne muszą być dostosowane do pracy w środowisku narażonym na oddziaływanie ścieków, substancji chemicznych, ścieranie oraz zmienne obciążenia pochodzące od gruntu i ruchu powierzchniowego.

Coraz większą rolę odgrywają również systemy związane z zagospodarowaniem wód opadowych. Współczesna infrastruktura obejmuje nie tylko odprowadzanie deszczówki, ale także jej retencjonowanie, magazynowanie i rozsączanie. Rozwiązania te są wykorzystywane zarówno w miastach, jak i w obiektach przemysłowych, handlowych czy komunikacyjnych, stanowiąc jeden z elementów nowoczesnej gospodarki wodnej.

Energetyka, gazownictwo i przemysł

Systemy rurowe odgrywają kluczową rolę w przesyle gazów, ciepła oraz różnego rodzaju mediów technologicznych wykorzystywanych w procesach przemysłowych. W tego typu instalacjach szczególnego znaczenia nabierają parametry związane z ciśnieniem pracy, temperaturą transportowanego medium oraz szczelnością całego układu.

Rurociągi stosowane w energetyce, gazownictwie i przemyśle odpowiadają za ciągłość procesów technologicznych oraz niezawodne funkcjonowanie infrastruktury przesyłowej. W zależności od przeznaczenia mogą transportować gaz ziemny, wodę technologiczną, parę, ciepło lub substancje wykorzystywane w procesach produkcyjnych. Z tego względu projektowanie i wykonawstwo takich systemów podlega szczególnym wymaganiom technicznym i procedurom kontroli jakości.

Drogownictwo, kolejnictwo, tunele i hydrotechnika

Rury są również istotnym elementem infrastruktury transportowej oraz hydrotechnicznej. W drogownictwie i kolejnictwie wykorzystywane są m.in. do budowy przepustów, systemów odwodnienia oraz zabezpieczania infrastruktury technicznej przebiegającej w obrębie pasa drogowego lub kolejowego. Stanowią także element wyposażenia tuneli, gdzie odpowiadają za odprowadzanie wód, obsługę instalacji technicznych oraz prawidłowe funkcjonowanie obiektu.

W budowlach hydrotechnicznych systemy rurowe wykorzystywane są m.in. do transportu i odprowadzania wody, regulacji przepływów oraz obsługi urządzeń związanych z gospodarką wodną. W tego rodzaju zastosowaniach szczególne znaczenie mają trwałość, szczelność oraz odporność na długotrwałe oddziaływanie środowiska wodnego.

Konstrukcje inżynieryjne i obiekty budowlane

Rury znajdują zastosowanie również jako komponenty konstrukcyjne. Wykorzystuje się je m.in. w obiektach budowlanych, konstrukcjach przemysłowych, obiektach mostowych oraz różnego rodzaju instalacjach technicznych.

Elementy rurowe mogą pełnić funkcję słupów, podpór, pali fundamentowych, masztów czy elementów nośnych konstrukcji. Zastosowanie tego typu rozwiązań wynika z ich właściwości konstrukcyjnych oraz szerokiej dostępności średnic, przekrojów i grubości ścianek. Dzięki temu elementy rurowe są obecne w stosunkowo prostych konstrukcjach, jak i w złożonych realizacjach inżynieryjnych.

Rury w technologiach bezwykopowych

Rozwój technologii bezwykopowych wpłynął nie tylko na sposób realizacji inwestycji, ale również na wymagania stawiane systemom rurowym. W przeciwieństwie do metod wykopowych rura nie pełni wyłącznie funkcji przewodu transportującego medium, lecz aktywnie uczestniczy w procesie budowy lub modernizacji sieci. Z tego względu wymagania stawiane rurom stosowanym w technologiach bezwykopowych są często bardziej rygorystyczne niż w przypadku tradycyjnych metod układania przewodów.

Jednym z najważniejszych parametrów jest zdolność do przenoszenia obciążeń występujących podczas instalacji. W zależności od zastosowanej technologii rury mogą być poddawane znacznym siłom ściskającym, rozciągającym lub zginającym. W metodach wykorzystujących wciskanie przewodów w grunt kluczowe znaczenie ma wytrzymałość na ściskanie osiowe, natomiast w technologiach opartych na przeciąganiu przewodu istotna staje się odporność na rozciąganie. Właściwy dobór parametrów mechanicznych ma bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo realizacji inwestycji oraz trwałość całego systemu.

Proces instalacji bezwykopowej może wiązać się z oddziaływaniem gruntu, kruszywa, elementów istniejącej infrastruktury lub innych przeszkód znajdujących się w podłożu. Z tego względu rury powinny charakteryzować się odpowiednią odpornością na uszkodzenia powierzchniowe, obciążenia punktowe oraz ścieranie. Parametry te mają szczególne znaczenie podczas modernizacji istniejących sieci, gdzie nowy przewód często instalowany jest w bezpośrednim kontakcie z elementami starej infrastruktury.

W technologiach bezwykopowych bardzo istotną rolę odgrywa również jakość połączeń pomiędzy poszczególnymi elementami systemu. Po zakończeniu prac dostęp do przewodu jest zazwyczaj ograniczony, dlatego od połączeń oczekuje się zachowania szczelności zarówno podczas montażu, jak i przez cały okres eksploatacji. Dotyczy to w szczególności sieci wodociągowych, kanalizacyjnych, gazowych oraz przemysłowych, gdzie niezawodność systemu ma bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo użytkowania i koszty utrzymania infrastruktury.

W przypadku budowy i renowacji przewodów istotne znaczenie mają również parametry hydrauliczne rur. Szczególną uwagę zwraca się na chropowatość powierzchni wewnętrznej, która wpływa na opory przepływu transportowanego medium. W wielu technologiach odnowy nowy przewód instalowany jest wewnątrz istniejącego rurociągu, co wiąże się z częściowym zmniejszeniem średnicy. Odpowiednie parametry hydrauliczne pozwalają ograniczyć straty przepływu i zachować wymaganą przepustowość systemu.

O skuteczności zastosowania konkretnego systemu rurowego decydują również czynniki związane z samym procesem wykonawczym. Znaczenie mają m.in. dokładność wymiarowa elementów, możliwość wykonywania połączeń na placu budowy, długość instalowanych odcinków oraz warunki gruntowo-wodne występujące na trasie inwestycji. W praktyce dobór rur do technologii bezwykopowej stanowi kompromis pomiędzy wymaganiami technicznymi, warunkami realizacji oraz oczekiwaną trwałością budowanej lub modernizowanej infrastruktury.

Normy, certyfikacja i wymagania formalne

Projektowanie oraz budowa systemów rurowych podlegają licznym wymaganiom wynikającym z przepisów prawa, norm technicznych oraz dokumentów dopuszczających wyroby do stosowania w budownictwie. Ich celem jest zapewnienie bezpieczeństwa użytkowania, trwałości infrastruktury oraz odpowiedniej jakości i powtarzalności parametrów technicznych stosowanych rozwiązań.

Normy i oznakowanie wyrobów

Systemy rurowe przeznaczone do stosowania w budownictwie powinny spełniać wymagania określone w odpowiednich normach krajowych i europejskich. W zależności od rodzaju wyrobu oraz obowiązujących przepisów są one wprowadzane do obrotu z oznakowaniem CE lub krajowym znakiem budowlanym B, a producent zobowiązany jest do sporządzenia deklaracji właściwości użytkowych potwierdzającej zgodność wyrobu z odpowiednią specyfikacją techniczną.
Normy określają m.in. wymagania dotyczące wymiarów, wytrzymałości, szczelności, odporności na oddziaływania mechaniczne

Normy określają m.in. wymagania dotyczące wymiarów, wytrzymałości, szczelności, odporności na oddziaływania mechaniczne i środowiskowe oraz metod badań, zapewniając porównywalność parametrów oferowanych rozwiązań.

Dopuszczenia i wymagania dla wybranych zastosowań

Niektóre systemy rurowe podlegają dodatkowym wymaganiom, wynikającym z ich przeznaczenia. Wyroby mające kontakt z wodą przeznaczoną do spożycia przez ludzi powinny posiadać odpowiednie atesty higieniczne potwierdzające brak negatywnego wpływu na jakość wody i bezpieczeństwo zdrowotne użytkowników.

W przypadku wyrobów, dla których nie opracowano zharmonizowanych norm lub które stanowią rozwiązania innowacyjne, podstawą ich stosowania mogą być krajowe lub europejskie oceny techniczne. Dodatkowe wymagania obowiązują również w odniesieniu do niektórych sieci infrastrukturalnych, takich jak gazociągi czy instalacje przesyłające media o podwyższonych wymaganiach bezpieczeństwa, dla których przepisy określają m.in. dopuszczalne materiały, zakres stosowania oraz zasady projektowania i wykonawstwa.

Znajomość obowiązujących przepisów, norm i dokumentów odniesienia ma istotne znaczenie na każdym etapie procesu inwestycyjnego – od projektowania i doboru materiałów, przez wykonawstwo, aż po odbiór i późniejszą eksploatację infrastruktury.

Wyzwania i kierunki rozwoju systemów rurowych

Współczesne systemy rurowe muszą odpowiadać na coraz bardziej złożone wymagania techniczne, środowiskowe i eksploatacyjne. Rosnąca intensywność zabudowy, rozwój infrastruktury, zmieniające się warunki klimatyczne oraz potrzeba racjonalnego gospodarowania zasobami sprawiają, że od projektowanych i budowanych sieci oczekuje się dziś znacznie więcej niż jeszcze kilkanaście lat temu. Rozwój branży obejmuje doskonalenie materiałów i konstrukcji rur oraz prowadzących do zwiększenia trwałości infrastruktury, ograniczających koszty jej utrzymania oraz lepiej dostosowanych do zmieniających się potrzeb użytkowników.

Zmiany klimatu a rozwój systemów rurowych

Coraz częstsze występowanie zjawisk ekstremalnych, takich jak intensywne opady deszczu, lokalne podtopienia czy długotrwałe okresy suszy, wpływa na sposób projektowania i eksploatacji infrastruktury. Odpowiedzią na te wyzwania są rozwiązania umożliwiające nie tylko odprowadzanie wód opadowych, ale również ich czasowe magazynowanie, retencjonowanie i kontrolowane rozsączanie.

W wielu miastach sieci kanalizacyjne projektowano kilkadziesiąt lat temu dla innych warunków hydrologicznych oraz znacznie mniejszego stopnia uszczelnienia powierzchni. Współczesna urbanizacja, rozbudowa dróg, parkingów i terenów przemysłowych zwiększają ilość wód opadowych kierowanych do systemów kanalizacyjnych. Zjawiska te sprawiają, że projektanci i inwestorzy coraz większą uwagę poświęcają rozwiązaniom wspierającym lokalną retencję, opóźnianie odpływu oraz bardziej efektywne gospodarowanie wodą opadową.

Systemy rurowe coraz częściej stanowią element szerszych rozwiązań związanych z zarządzaniem wodami opadowymi. Oprócz funkcji transportowej uczestniczą w magazynowaniu, rozsączaniu i czasowym retencjonowaniu wody, wspierając działania mające na celu ograniczanie skutków zarówno intensywnych opadów, jak i okresowych niedoborów wody.

Trwałość i koszty w cyklu życia

Jednym z najważniejszych kryteriów oceny współczesnej infrastruktury staje się trwałość eksploatacyjna oraz całkowity koszt użytkowania w całym okresie funkcjonowania obiektu. Analizie podlegają nie tylko koszty zakupu materiałów i budowy sieci, ale również wydatki związane z utrzymaniem, konserwacją, naprawami i modernizacją infrastruktury.

Awaria przewodu generuje koszty znacznie wykraczające poza samą naprawę uszkodzonego odcinka. W zależności od lokalizacji może powodować utrudnienia komunikacyjne, czasowe wyłączenie usług, konieczność prowadzenia prac odtworzeniowych oraz dodatkowe koszty organizacyjne i społeczne. Nie dziwi więc, że jednym z najważniejszych kryteriów oceny infrastruktury staje się dziś jej niezawodność.

Coraz większą rolę odgrywa planowanie infrastruktury w perspektywie wieloletniej. Ocenie podlega nie tylko trwałość materiałów, ale również jakość wykonania połączeń, możliwość prowadzenia diagnostyki, łatwość modernizacji oraz zdolność infrastruktury do zachowania wymaganych parametrów technicznych przez cały zakładany okres eksploatacji. Analiza kosztów cyklu życia inwestycji staje się dzięki temu jednym z kluczowych elementów podejmowania decyzji projektowych i inwestycyjnych.

Cyfryzacja i monitoring infrastruktury

Rozwój narzędzi cyfrowych stopniowo zmienia sposób projektowania, eksploatacji i utrzymania infrastruktury. Coraz większe znaczenie mają systemy umożliwiające bieżące gromadzenie danych o pracy sieci, ocenę jej stanu technicznego oraz planowanie działań utrzymaniowych na podstawie rzeczywistych informacji eksploatacyjnych.

W przedsiębiorstwach wodociągowych, ciepłowniczych, gazowych czy przemysłowych powszechnie wykorzystywane są rozwiązania oparte na telemetrii i zdalnym monitoringu. Pozwalają one szybciej identyfikować nieprawidłowości, ograniczać skutki awarii oraz efektywniej zarządzać majątkiem infrastrukturalnym. Rozwojowi tych narzędzi towarzyszy coraz szersze wykorzystanie inspekcji telewizyjnych, systemów diagnostycznych oraz technologii wspierających ocenę stanu technicznego przewodów bez konieczności prowadzenia robót ziemnych.

Rosnąca ilość dostępnych danych sprawia również, że zarządzanie infrastrukturą coraz częściej opiera się na analizie informacji pozyskiwanych w czasie rzeczywistym. Ułatwia to planowanie remontów, modernizacji i działań eksploatacyjnych, a także pozwala lepiej przewidywać potencjalne problemy związane z funkcjonowaniem sieci.

Ograniczanie ingerencji w otoczenie

Rosnąca gęstość zabudowy, rozbudowana infrastruktura podziemna oraz wysokie koszty społeczne związane z prowadzeniem robót budowlanych powodują, że coraz większą rolę odgrywają rozwiązania pozwalające ograniczać ingerencję w otoczenie. Dotyczy to nowych inwestycji oraz modernizacji istniejących sieci.

Szczególnego znaczenia nabierają technologie umożliwiające budowę, wymianę lub renowację przewodów przy minimalnym wpływie na ruch drogowy, funkcjonowanie miast czy działalność przedsiębiorstw. Trend ten wpływa nie tylko na rozwój metod wykonawczych, ale również na wymagania stawiane systemom rurowym, które muszą być dostosowane do specyficznych warunków montażu i eksploatacji.

Optymalizacja materiałowa i środowiskowa

Ważnym kierunkiem rozwoju pozostaje także doskonalenie procesów produkcyjnych oraz racjonalne gospodarowanie surowcami. Producenci dążą do uzyskiwania wymaganych parametrów technicznych przy jednoczesnym ograniczaniu ilości wykorzystywanego materiału, poprawie efektywności transportu oraz uproszczeniu procesu montażu.

Coraz większą uwagę zwraca się również na trwałość infrastruktury i możliwość jej długotrwałego użytkowania. Oznacza to rozwój rozwiązań pozwalających wydłużać okres eksploatacji sieci, ograniczać częstotliwość napraw i modernizacji oraz zmniejszać zużycie zasobów w całym cyklu życia inwestycji. Takie podejście wpisuje się w oczekiwania inwestorów, a także szersze działania związane z odpowiedzialnym gospodarowaniem zasobami oraz ograniczaniem wpływu inwestycji na środowisko.

Podsumowanie

Różnorodność materiałów, konstrukcji i technologii stosowanych obecnie w systemach rurowych powoduje, że mogą być one dostosowywane do bardzo zróżnicowanych warunków pracy oraz wymagań inwestycyjnych. Wybór konkretnego rozwiązania jest zawsze wynikiem analizy wielu czynników, obejmujących m.in. funkcję przewodu, warunki gruntowo-wodne, obciążenia eksploatacyjne, wymagania dotyczące trwałości oraz przyjętą technologię wykonania.

Oprócz parametrów technicznych coraz większego znaczenia nabierają kwestie związane z efektywnością eksploatacji, ograniczaniem kosztów utrzymania infrastruktury, gospodarowaniem wodami opadowymi oraz wykorzystaniem narzędzi wspierających projektowanie i zarządzanie sieciami. Wszystko wskazuje na to, że systemy rurowe będą nadal ewoluować wraz z rozwojem infrastruktury i zmieniającymi się potrzebami użytkowników, pozostając jednym z kluczowych elementów współczesnego budownictwa i inżynierii.

>>> Artykuł ukazał się w wydaniu NBI 4 (127) lipiec – sierpień

Po niewielkim spowolnieniu w 2024 r. rynek budownictwa inżynieryjnego w 2025 r. wciąż nie mógł się rozpędzić i zanotował w ujęciu realnym niewielki spadek na poziomie 0,7% r/r. Łączna wartość sektora wyniosła 123,0 mld zł, co odpowiadało 31,0% całkowitej wartości polskiego rynku budowlanego (396,5 mld zł). Branża przygotowywała się do realizacji długo oczekiwanych inwestycji finansowanych ze środków Krajowego Planu Odbudowy i Funduszu Spójności. Kumulacja tych zleceń z programami rządowymi oraz inwestycjami z sektora energetycznego sprawia, że rok 2026 zapowiada się jako przełomowy dla całego segmentu.

W scenariuszu bazowym prognoz PMR Market Experts budownictwo inżynieryjne odnotuje w 2026 r. wzrost na poziomie 2,7% r/r w ujęciu realnym. Jest to najwyższa dynamika spośród wszystkich segmentów polskiego rynku budowlanego. Segment inżynieryjny będzie systematycznie zwiększał swój udział w rynku budowlanym. Wzrost tego udziału przyspieszy wyraźnie od 2026 r., a w perspektywie całego horyzontu prognozy (do 2031 r.) średnioroczne tempo wzrostu wyniesie 7,5% nominalnie i 4,1% realnie.

Drogi – dominujący segment z nowym impulsem przetargowym

Budownictwo drogowe pozostaje największym segmentem budownictwa inżynieryjnego w Polsce. W 2025 r. jego wartość ukształtowała się na poziomie 35,1 mld zł (38,9% wartości całego segmentu inżynieryjnego dla firm zatrudniających powyżej dziewięciu pracowników). Rok 2025 przyniósł jednak wyraźne wyhamowanie: produkcja budowlano-montażowa w drogownictwie spadła o 7,0% r/r nominalnie i aż o 9,9% r/r realnie, powracając nominalnie do poziomu z 2023 r. Decydującym czynnikiem był cykl realizacji i rozliczeń kontraktów – większość kosztownych prac na głównych odcinkach zakończono i rozliczono już w 2024 r.

Mimo słabszych wyników wartościowych GDDKiA niemal w całości zrealizowała plan oddaniowy: w ciągu całego 2025 r. kierowcom udostępniono ponad 390 km nowych dróg (plan zakładał 400,6 km). Na rok 2026 GDDKiA zaplanowała oddanie łącznie 290,8 km nowych tras, w tym 57,5 km autostrad, 171,6 km dróg ekspresowych i 49 km obwodnic. Jednocześnie plan przetargów na 2026 r. obejmuje odcinki o łącznej długości 212 km (oraz 47,6 km zadań warunkowych) o szacunkowej wartości 12 mld zł. Dla porównania, plan na 2025 r. zakładał przetargi na 330 km – aktywność przetargowa w 2026 r. jest zatem niższa, co odzwierciedla naturalny cykl przygotowania kolejnych projektów.

W realizacji pozostaje obecnie 116 zadań o łącznej długości blisko 1373 km i wartości 55,8 mld zł. W całym kraju na różnych etapach budowy lub przygotowania znajduje się ponad 4128 km dróg krajowych, dróg ekspresowych i autostrad. Silne zaplecze finansowe zapewnia Rządowy Program Budowy Dróg Krajowych z budżetem 302,1 mld zł oraz Program Budowy 100 Obwodnic (28,1 mld zł do 2030 r.). Dodatkowym wsparciem dla dróg lokalnych jest Rządowy Fundusz Rozwoju Dróg – w 2026 r. trafi do samorządów 2,7 mld zł na zadania gminne i powiatowe.

Prognozowane odbicie w budownictwie drogowym jest nieuchronne, oczekujemy go już w 2026 r. (prognoza wzrostu w ujęciu realnym – ponad 3% r/r). W dłuższej perspektywie drogownictwo utrzyma stabilną, choć stopniowo malejącą dominację w strukturze budownictwa inżynieryjnego, co wynika z nasycania kluczowej sieci autostrad i dróg ekspresowych. Średnioroczne tempo wzrostu segmentu drogowego w latach 2026–2031 wyniesie w scenariuszu bazowym 7,9% nominalnie i 5,5% realnie (CAGR).

Budownictwo energetyczne – transformacja wkracza w fazę budowlaną

Rok 2025 przyniósł symboliczny przełom na rynku energetycznym: w grudniu po raz pierwszy w historii udział odnawialnych źródeł energii w mocy zainstalowanej w Polsce przekroczył 50%. Wcześniej, w czerwcu 2025 r., miesięczna produkcja z OZE (44,1%) po raz pierwszy przewyższyła produkcję z węgla (43,7%). Te dane wyznaczają kierunek inwestycji energetycznych na całą nadchodzącą dekadę i bezpośrednio przekładają się na skalę nakładów budowlanych.

Transformacja energetyczna oznacza konieczność poniesienia nakładów inwestycyjnych o niespotykanej wcześniej skali. Kluczową rolę odgrywają środki z KPO, z którego na energetykę przeznaczono ok. 25,3 mld €, w tym Fundusz Wsparcia Energetyki o wartości ponad 16 mld €. Polskie Sieci Elektroenergetyczne (PSE) planują przeznaczyć 65,9 mld zł na inwestycje do 2036 r. (73,1 mld zł do 2040 r.). Do pierwszego kwartału 2027 r. PSE planują ogłosić 34 postępowania przetargowe na roboty budowlane w infrastrukturze przesyłowej. Inwestycje dotyczą m.in. sieci dla przyłączenia morskich farm wiatrowych oraz przygotowania przyłącza elektrowni jądrowej.

Skala inwestycji głównych grup energetycznych jest imponująca. Grupa PGE zaplanowała nakłady rzędu 235 mld zł w latach 2025–2035, koncentrując się na OZE, infrastrukturze sieciowej i magazynach energii. Grupa Enea przeznacza 107,5 mld zł na lata 2024–2035, Tauron – 100 mld zł na lata 2025–2035 (z czego 90% na dystrybucję i OZE), Energa – 47,9 mld zł na lata 2024–2030, a Orlen – 350–380 mld zł na lata 2025–2035. Polska Spółka Gazownictwa planowała zainwestować w 2025 r. 3,3 mld zł (w 2025 r. pozyskała rekordowe 1,2 mld zł z funduszy UE), a Gaz-System realizuje 24 kluczowe projekty, które wydłużą sieć przesyłową do ok. 13,7 tys. km.

W czerwcu 2026 r. rząd przyjął Zaktualizowany Krajowy Plan w dziedzinie Energii i Klimatu (KPEiK). Na mocy tego dokumentu, który jest strategicznym wyznacznikiem realizacji celów dotyczących energii i klimatu w Polsce do 2040 r., do 2030 r. moc zainstalowana w Krajowym Systemie Elektroenergetycznym (KSE) wzrośnie do ponad 90 GW, a do 2040 r. podwoi się względem 2025 r.

W zależności od przyjętego scenariusza transformacji (scenariusz opierający się na istniejących politykach i środkach vs. scenariusz przyspieszonej transformacji) udział OZE w strukturze produkcji energii wzrośnie do 51,6–53,2% w 2030 r. oraz do 65,6–68,9% w 2040 r. Rozwój OZE wraz z energetyką jądrową będzie więc głównym motorem inwestycji energetycznych.

W poszczególnych segmentach rynku OZE sytuacja w 2025 r. jest zróżnicowana. Fotowoltaika pozostaje dominującym źródłem OZE – rok 2025 był nadal napędzany budową farm PV, szczególnie większych instalacji nieprosumenckich, oraz rozwojem instalacji hybrydowych (PV oraz magazyny energii). W segmencie wiatrowym przyrost mocy w 2025 r. był najsłabszy od 2020 r. (0,5 GW) z powodu problemów z przyłączami sieciowymi oraz ograniczeń regulacyjnych. Dynamicznie rozwija się natomiast rynek magazynów energii – na rynku mocy zakontraktowano już 5 GW w technologii bateryjnych magazynów energii.

Szczególnie istotnym elementem polskiej transformacji energetycznej pozostaje energetyka jądrowa. Polska rozpoczęła prace przygotowawcze na terenie budowy elektrowni jądrowej w Lubiatowie (łącznie 3750 MW, trzy bloki reaktora AP1000). Faktyczna budowa pierwszego bloku ma się rozpocząć w 2028 r., a uruchomienie produkcji energii planowane jest na 2036 r. Równocześnie największe grupy energetyczne (Orlen, PGE) prowadzą prace nad reaktorami modułowymi SMR.

Kolej – historyczny rekord i skokowe wzrosty w perspektywie

Rok 2025 był przełomowy dla budownictwa kolejowego. Segment odnotował historycznie najwyższą wartość produkcji budowlanej: 11,8 mld zł, co oznaczało wzrost o 18,0% r/r nominalnie i 14,4% r/r realnie. Tak mocne wyniki to efekt skumulowania realizacji inwestycji w ramach Krajowego Programu Kolejowego, intensywnego ogłaszania przetargów przez PKP PLK (ponad 20 mld zł w 2025 r.) oraz uruchomienia finansowania z KPO.

Perspektywy na dalsze lata są wyjątkowo pozytywne. PKP PLK planuje wydatki inwestycyjne na poziomie 18–19 mld zł w 2026 r. i zamierza podpisać umowy o łącznej wartości 30 mld zł. Na realizację inwestycji w infrastrukturę kolejową w latach 2025–2032 zabezpieczono łącznie 180 mld zł, w tym 79,1 mld zł w ramach Krajowego Programu Kolejowego do 2030 r. Harmonogramy trwających programów wskazują, że rynek osiągnie szczyt aktywności w 2028 r., kiedy planowane wydatki mogą przekroczyć 38 mld zł. Prognozowane średnioroczne tempo wzrostu w segmencie kolejowym w latach 2026–2031 wyniesie 13,4% nominalnie i 10,8% realnie (CAGR) – to najwyższa dynamika ze wszystkich podsegmentów budownictwa inżynieryjnego.

Kluczowe pozytywne sygnały dla segmentu kolejowego to:

• rekordowa aktywność inwestycyjna PKP PLK – plan wydatków 18–19 mld zł w 2026 r. i zamiar podpisania umów na 30 mld zł;
• Port Polska (projekt CPK) – komponent kolejowy obejmuje budowę linii kolei dużych prędkości Y (Warszawa – Łódź – Poznań / Wrocław); plan zakłada uruchomienie pierwszej linii do końca 2032 r. wraz z tunelem pod Łodzią;
• wzrost znaczenia infrastruktury dual-use (podwójnego przeznaczenia) – realizacja projektów kolejowych dofinansowanych z KPO (Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności) oraz europejskiego instrumentu SAFE;
• program Kolej Plus – inwestycje lokalne o największym udziale województwa lubelskiego (25,9% wartości programu), z najwyższymi wydatkami planowanymi po 2027 r.;
• intensywna modernizacja infrastruktury tramwajowej – w 15 polskich miastach realizowane są projekty współfinansowane z programu FEnIKS i KPO; 2026 r. to szczytowy okres realizacji tych inwestycji.

Czynnikiem ryzyka pozostaje relatywnie skromny plan przetargów PKP PLK na 2026 r. – zaledwie 9,5 mld zł wobec ponad 20 mld zł ogłoszonych w 2025 r. Oznacza to, że efekty nowych kontraktów przełożą się na produkcję budowlaną z opóźnieniem, dopiero w latach 2027–2028.

Port Polska – największa inwestycja infrastrukturalna generuje zlecenia dla budownictwa

Największa inwestycja infrastrukturalna w Polsce, dotychczas realizowana pod nazwą CPK, pod koniec 2025 r. została przemianowana na Port Polska. Projekt obejmuje trzy główne komponenty budowlane.

Komponent lotniskowy zakłada budowę nowego węzła komunikacyjnego. W 2026 r. zostanie ogłoszonych osiem postępowań przetargowych w części lotniskowej, w tym budowę układu drogowego lotniska i inne inwestycje, każda o wartości ponad 1 mld zł. W grudniu 2025 r. zatwierdzono Strategię Rozwoju Obszaru Otoczenia CPK do 2044 r., zakładającą stworzenie dzielnicy Airport City (64 ha) oraz rozwój logistyki i zielonej energii w 18 gminach.

Komponent kolejowy koncentruje niemal 60% całego budżetu programu. Niemal 80% środków kolejowych (ok. 63,9 mld zł) przeznaczono na realizację linii KDP Y, łączącej Warszawę, Łódź, Poznań i Wrocław. Drążenie tunelu pod Łodzią ma się rozpocząć w 2026 r., a cała trasa ma być gotowa do końca 2032 r.
Projekt zakłada też budowę dróg zewnętrznych umożliwiających obsługę transportową inwestycji. Port Polska stanowi wieloletni generator zleceń dla branży budowlanej – istotny impuls inwestycyjny związany

Projekt zakłada też budowę dróg zewnętrznych umożliwiających obsługę transportową inwestycji. Port Polska stanowi wieloletni generator zleceń dla branży budowlanej – istotny impuls inwestycyjny związany z jego realizacją będzie odczuwalny w budownictwie inżynieryjnym przez całą dekadę.

Inwestycje obronne i dual-use – nowa oś wzrostu

Zmiana sytuacji geopolitycznej w Europie spowodowała znaczny wzrost nakładów na inwestycje budowlane związane z obronnością. Polska przeznacza na obronność coraz większe środki – w 2025 r. było to ok. 175 mld zł, co oznacza wzrost o 30,6% r/r (po wzroście o 20,5% r/r w 2024 r.). Polska jest w czołówce państw NATO pod względem wydatków na obronność w relacji do PKB.

W 2024 r. wydatki MON na Plan Inwestycji Budowlanych (PIB) wzrosły o 39,4% r/r, osiągając 6,0 mld zł (89% realizacji planu). Na 2025 r. zaplanowano dalsze zwiększenie wydatków PIB. Długoterminowy strumień zleceń dla branży budowlanej generuje m.in. budowa 800-kilometrowego pasa umocnień na granicy (Tarcza Wschód) – w samym 2025 r. MON podpisał umowy na ponad 870 mln zł w ramach tego projektu. Od stycznia 2026 r. obowiązuje nowy Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności, utworzony w ramach KPO, który wesprze inwestycje w czterech obszarach. Dodatkowym impulsem jest europejski instrument SAFE – blisko 200 mld zł nisko oprocentowanych pożyczek, z czego ponad 9 mld zł przeznaczonych na projekty dual-use.

Rosnące znaczenie infrastruktury dual-use to jeden z najistotniejszych trendów strukturalnych w branży budowlanej w nadchodzących latach. W kolejnych latach w Polsce można spodziewać się wzmożonej modernizacji dróg, mostów, linii kolejowych i portów z myślą o potrzebach zarówno cywilnych, jak i obronnych. Branża budowlana notuje stały wzrost liczby projektów realizowanych na potrzeby wojska.

Porty i infrastruktura offshore – nowy front inwestycyjny, rosną inwestycje w PSI

Dynamiczny rozwój morskiej energetyki wiatrowej (offshore) generuje zupełnie nowe zapotrzebowanie na infrastrukturę budowlaną. Ministerstwo Infrastruktury prowadzi prace nad budową terminali instalacyjnych dla morskich farm wiatrowych w basenie Morza Bałtyckiego. Inwestycje portowe obejmują nie tylko terminale instalacyjne, lecz także modernizację infrastruktury portowej i drogowej oraz wdrażanie nowych technologii. Najważniejsze projekty realizowane są w portach: Świnoujście (Port Zewnętrzny – Przylądek Pomerania), Gdańsk (terminal instalacyjny T5 Baltic Hub), Gdynia, Łeba, Ustka oraz Darłowo.

Polskie porty korzystają zarówno ze środków krajowych, jak i unijnych. Inwestycje w infrastrukturę portową stanowić będą rosnący element budownictwa inżynieryjnego w okresie prognozy, szczególnie w województwach pomorskim i zachodniopomorskim.

O rosnącej atrakcyjności inwestycyjnej gospodarki polskiej świadczą dane podsumowujące 2025 r. w Polskiej Strefie Inwestycji (PSI). Liczba wydanych decyzji o wsparciu inwestycji wzrosła o 17% r/r, a deklarowana wartość inwestycji aż o 40% r/r. To dodatkowy impuls dla budownictwa przemysłowego i infrastrukturalnego w obszarach portowych i strefach ekonomicznych.

Prognozy rozwoju na lata 2026–2031

Budownictwo inżynieryjne ma najkorzystniejsze perspektywy rozwoju spośród wszystkich segmentów polskiego budownictwa. Perspektywy rysują się korzystnie po dwóch latach realnych spadków (2024: -1,7% r/r, 2025: -0,7% r/r). W scenariuszu bazowym prognozujemy, że od 2026 r. rynek inżynieryjny utrzyma się na ścieżce wzrostu przez cały horyzont prognozy.

Prognozy będą uzależnione od szeregu kluczowych czynników: tempa uruchamiania i realizacji inwestycji ze środków publicznych (KPO, fundusze unijne, programy rządowe), możliwości organizacyjnych firm wykonawczych i dostępności wykwalifikowanej kadry, zmienności kosztów materiałów i robocizny oraz stabilności regulacji prawnych. Mimo przejściowych wyzwań związanych z kumulacją dużych projektów i wyzwaniami kadrowymi perspektywy dla sektora pozostają pozytywne, a rola budownictwa inżynieryjnego jako fundamentu rozwoju polskiej gospodarki będzie w najbliższych latach niezachwiana.

Warto podkreślić, że pozytywny wydźwięk prognoz formułowanych dla branży inżynieryjnej występuje pomimo trudnego początku 2026 r., który stał pod znakiem wyjątkowo niekorzystnych warunków pogodowych (ostra zima) oraz niepewności inwestycyjnej wywołanej wpływem niespodziewanego konfliktu na Bliskim Wschodzie. Olbrzymia skala i wieloletni charakter projektów inwestycyjnych, analiza inwestycji w trakcie realizacji i nowych programów inwestycyjnych wskazują, że kierunek wzrostowy jest wciąż niezagrożony. Główne ryzyka związane są jednak ze stroną podażową i sytuacją firm wykonawczych:

• zawirowania na rynkach surowcowych (wzrost cen surowców i niepewność co do cen materiałów budowlanych);
• niepewność na rynkach energii – ryzyko wzrostu kosztów działalności firm budowlanych, gdzie koszt transportu odgrywa niezwykle istotną rolę;
• wzrost ryzyka powodujący rosnące koszty finansowe i wzrastające koszty pracy sprawiają, że rośnie presja kosztowa w firmach inżynieryjnych;
• opóźnienia przetargowe (opóźnione uruchomienie środków z KPO, opóźnienia w przetargach infrastrukturalnych) wzmogły konkurencję cenową, która z kolei prowadzi do drenażu marż.

Miesiące letnie będą kluczowe w kontekście przyspieszenia po ciężkim początku roku i powinny przynieść potwierdzenie prognozowanej i oczekiwanej pozytywnej tendencji na rynku budownictwa inżynieryjnego.

Warto podkreślić wymiar regionalny prognozowanych zmian. Liderem segmentu inżynieryjnego w 2025 r. pozostawało województwo mazowieckie (18,8% udziału krajowej produkcji budowlano-montażowej). Wysoką aktywność odnotowano również w województwach pomorskim (14,1%) oraz zachodniopomorskim (10,7%). W 2031 r. województwo pomorskie zdetronizuje dotychczasowego lidera – dynamiczny rozwój regionu odzwierciedla koncentrację inwestycji w energetyce offshore, portach instalacyjnych i infrastrukturze CPK / Port Polska. Najwyższe średnioroczne dynamiki wzrostu prognozowane są w województwach, gdzie realizowane będą kluczowe projekty infrastrukturalne i energetyczne (m.in. elektrownie atomowe, offshore, Port Polska).

Czytaj więcej na https://pmrmarketexperts.com

>>> Artykuł ukazał się w wydaniu NBI 4 (127) lipiec – sierpień

W ostatnich miesiącach zakończono kluczowe roboty związane z wykonaniem żelbetowej konstrukcji nabrzeży. Był to jeden z najważniejszych etapów realizacji inwestycji, wymagający ścisłej koordynacji prac konstrukcyjnych oraz zaangażowania licznych zespołów wykonawczych. „Kolejny, trzeci już kamień milowy za nami. Nabrzeża terminalu T5, a więc outbound, inbound, ro-ro i temporary, zostały wykonane w terminie kontraktowym. Począwszy od października 2025 r., do realizacji wykorzystaliśmy 36 tys. m³ betonu i blisko 3,7 tys. t stali. W szczytowym okresie tej części realizacji na budowie pracowało ponad 150 pracowników fizycznych i kilkanaście osób kadry inżynieryjnej, a dzięki dobremu zgraniu ekipy NDI oraz współpracy z podwykonawcami termin został całościowo dotrzymany” – powiedział Jacek Pawlak, kierownik robót hydrotechnicznych z Grupy NDI.

Równocześnie inwestycja wchodzi w kolejny etap, który dotyczy budowy infrastruktury sanitarnej, niezbędnej do funkcjonowania całego terminalu. Obecnie realizowane są sieci i instalacje, które w przyszłości będą odpowiadać za gospodarkę wodociągowo-kanalizacyjną oraz ochronę środowiska na terenie obiektu. „Rozpoczęliśmy prace związane z budową instalacji, w skład których wchodzą kanalizacja deszczowa, sanitarna, instalacja wodociągowa oraz przeciwpożarowa. Wykonaliśmy już wpięcia w terminalu T3, które były kluczowe do połączenia z nową infrastrukturą. Przed nami montaż układów podczyszczających, sięgających nawet 6 m poniżej docelowego terenu, tj. separatora (do oddzielania zanieczyszczeń ropopochodnych) oraz osadnika (do zatrzymywania osadów i zawiesin), które przygotowywane są na nabrzeżu outbound” – podkreśliła Patrycja Maron, inżynier budowy z Grupy NDI.

Zaawansowane prace prowadzone są także w zakresie infrastruktury elektroenergetycznej. Rozpoczęto budowę systemu oświetlenia terminalu oraz rozległej sieci kanalizacji kablowej, która docelowo będzie obsługiwać wszystkie instalacje elektryczne obiektu. „Wkroczyliśmy w etap budowy oświetlenia na terminalu, obejmujący montaż masztów oświetleniowych o wysokości ponad 34 m. Docelowo cały terminal będzie oświetlało 26 takich masztów. Instalacja elektryczna oparta jest na kanalizacji kablowej, wykonanej z rur o średnicy 160 mm. Łącznie zaplanowano ich 135  km” – poinformował Robert Kondratowicz, inżynier robót elektrycznych z Grupy NDI.

Równie ważne są prace związane z wykonaniem nawierzchni terminalu i przygotowaniem podłoża pod przyszłą eksploatację. Ze względu na funkcję obiektu jako zaplecza do montażu i przygotowania komponentów dla morskich farm wiatrowych znacząca część prac koncentruje się na dostawach materiałów oraz budowie warstw konstrukcyjnych nawierzchni. „Obecnie sprowadzamy kruszywo również do górnej warstwy nawierzchni, które przypływa do nas drogą morską. Łącznie mamy do wbudowania ponad 300 tys. t tych kruszyw, ale też 4 km rur drenarskich, praktycznie milion m² geosyntetyków, w tym 200 tys. m² geomembrany separacyjnej. Biorąc pod uwagę skalę przedsięwzięcia, konieczne było wcześniejsze zgromadzenie dużej ilości materiałów, dlatego kluczowe znaczenie w tego typu realizacjach ma logistyka” – zaznaczył Paweł Śpiewak, zastępca dyrektora projektu z Grupy NDI.

Na terenie budowy utrzymywane jest wysokie tempo prac, a wszystkie zespoły zaangażowane w realizację projektu pracują w pełnej koordynacji. Projekt realizowany na zlecenie spółki Istrana, jest współfinansowany ze środków europejskich w ramach programu KPO oraz przez Polski Fundusz Rozwoju. Generalnym wykonawcą jest Grupa NDI.

Czytaj więcej na https://www.ndi.pl

>>> Artykuł ukazał się w wydaniu NBI 4 (127) lipiec – sierpień