W rejonie planowanej lokalizacji elektrowni pracują specjalistyczne platformy WaveWalker i Excalibur, które wykonują odwierty oraz pomiary geologiczne dna Morza Bałtyckiego.

Według Polskich Elektrowni Jądrowych wyniki badań będą podstawą do opracowania projektu kanałów systemu chłodzenia przyszłej elektrowni.

Prace potrwają do końca roku

Badania prowadzone są na zlecenie konsorcjum Bechtel – Westinghouse i mają potrwać do końca 2026 r.

Równolegle prowadzone są prace związane z usuwaniem potencjalnie niebezpiecznych obiektów zalegających na dnie Morza Bałtyckiego.

Problem widoczny jest już na etapie edukacji. Choć kobiety stanowią większość osób studiujących w Polsce, to na publicznych uczelniach technicznych jest ich zaledwie około jedna trzecia, a na kierunkach związanych z informatyką i nowymi technologiami często tylko kilkanaście procent. Zjawisko określane mianem leaky pipeline sprawia, że wiele utalentowanych kobiet rezygnuje z kariery w naukach ścisłych jeszcze przed osiągnięciem stanowisk eksperckich i menedżerskich.

Bariery nie znikają również na rynku pracy. Kobiety zajmują ok. 14% miejsc w zarządach największych spółek giełdowych, a skorygowana luka płacowa osób o porównywalnych kwalifikacjach i doświadczeniu sięga w Polsce nawet 21%. Badania pokazują, że zróżnicowane zespoły są bardziej innowacyjne i osiągają lepsze wyniki, dlatego wspieranie kobiet w STEM jest nie tylko kwestią równości, ale także rozwoju gospodarczego.

Mentoring jako inwestycja w przyszłość

Na te wyzwania od lat odpowiada Fundacja Mentoring Female2Female (F2F). Buduje społeczność, w której studentki i młode specjalistki rozwijają kompetencje, korzystają z doświadczenia mentorek oraz nawiązują relacje, często przeradzające się we współpracę zawodową. Program Mentoring F2F pomaga uczestniczkom planować karierę, rozwijać kompetencje i lepiej odnaleźć się na rynku pracy.

Konferencja Kobiety Rakiety stanowi zwieńczenie programu Mentoring F2F i okazję do dyskusji z udziałem przedstawicieli uczelni, biznesu, administracji publicznej i organizacji społecznych. Tegoroczna edycja po raz pierwszy odbyła się w Klubie Studio w Krakowie, zyskując nową przestrzeń i bardziej angażującą formułę.

Uczestnicy mogli wziąć udział w warsztatach rozwijających kompetencje przyszłości, wybierając jedną z trzech ścieżek. Pierwsza poświęcona była metodologii insights discovery i lepszemu rozumieniu stylów komunikacji oraz współpracy. Druga dotyczyła praktycznego wykorzystania sztucznej inteligencji w edukacji i pracy zawodowej. Trzecia koncentrowała się na budowaniu asertywności oraz świadomej pracy z emocjami. Choć warsztaty dotyczyły różnych zagadnień, wszystkie łączyła wspólna idea – rozwijanie kompetencji potrzebnych w nowoczesnych organizacjach.

Tam, gdzie kończy się ciężar, zaczyna się lot

Po porannych warsztatach rozpoczął się główny program konferencji. Uczestników i partnerów wydarzenia powitał Bartosz Łabęcki, znany jako Pan Lektor, który poprowadził tegoroczną edycję Kobiet Rakiet. Następnie Agata Hajduga, założycielka i CEO Fundacji Mentoring Female2Female, podsumowała kolejną edycję programu Mentoring F2F i przypomniała jego ideę wspierania kobiet rozwijających karierę w obszarach STEM.

Podczas oficjalnego otwarcia głos zabrali także przedstawiciele partnerów honorowych: Marta Malec-Lech, członkini zarządu województwa małopolskiego, prof. dr hab. inż. Rafał Dańko, prorektor ds. studenckich Akademii Górniczo-Hutniczej, oraz dr inż. Marek Bauer, prorektor ds. studenckich Politechniki Krakowskiej. Podkreślili znaczenie współpracy uczelni, biznesu i organizacji społecznych w rozwijaniu kompetencji przyszłości i wspieraniu młodych talentów.

Co warto zostawić za sobą

Pierwszym punktem programu był panel Bagaż życiowy: pakuj mądrze, nie płać za nadwagę, który poprowadziła dr inż. Sylwia Bednarek. W panelu uczestniczyły Ewa Siedlec, Estera Stopińska, Magdalena Prajsner, Weronika Bieniek oraz Khorolsuren Byambatsogt. Dyskusja dotyczyła rozwoju zawodowego, presji, perfekcjonizmu, poczucia odpowiedzialności oraz przekonań, które mogą stać się zarówno siłą napędową, jak i obciążeniem. Panelistki podkreślały, że rozwój zawodowy nie polega wyłącznie na zdobywaniu kolejnych kompetencji, lecz także na świadomym podejmowaniu decyzji, wyznaczaniu granic i rezygnowaniu z tego, co hamuje rozwój.

Program obejmował również speed networking, który poprowadziła Magdalena Miczulis. Uczestnicy wzięli udział w trzech rundach rozmów o kompetencjach przyszłości, wyzwaniach zawodowych i inspiracjach wyniesionych z konferencji. Networking wspierała także aplikacja Gridaly, ułatwiająca planowanie spotkań i komunikację między uczestnikami.

Kolejnym punktem programu było spotkanie z humanoidalnym robotem Barbarą, przygotowane we współpracy z Akademią Górniczo-Hutniczą. Odpowiadając na pytania Bartosza Łabęckiego, Barbara podkreślała, że nawet w erze sztucznej inteligencji kluczowe pozostają cechy, których nie zastąpi technologia – odwaga, umiejętność zadawania dobrych pytań oraz gotowość do uczenia się na błędach.

Siła dzielenia się własną historią

Drugą część konferencji rozpoczęły trzy wystąpienia w formule power speech. Adrianna Bielak, Renata Ruczyńska i Weronika Pisarska podzieliły się osobistymi historiami o zmianach, odpowiedzialności, odwadze i momentach, które wpłynęły na ich dalszą drogę zawodową. Ich wystąpienia były wprowadzeniem do panelu Twój lot w turbulencjach może być instrukcją przetrwania dla kogoś innego, który poprowadziła Karolina Bukała-Głowa. W dyskusji uczestniczyły również Katarzyna Owca, Katarzyna Skoczek i Kinga Walaszek. Rozmowa dotyczyła doświadczeń, które często pozostają niewidoczne dla otoczenia, a jednocześnie wpływają na podejmowane decyzje, rozwój zawodowy i sposób radzenia sobie z kolejnymi wyzwaniami. Panelistki podkreślały, że dzielenie się własną historią może stać się dla innych źródłem inspiracji, wsparcia i odwagi. To właśnie na tej idei opiera się program Mentoring F2F.

Nagrody Kobieta Rakieta 2026

Podczas konferencji wręczono nagrody Kobieta Rakieta 2026, przyznawane kobietom, których działalność inspiruje innych i wspiera rozwój środowiska STEM. W kategorii Wschodząca Gwiazda nagrodzono Wiktorię Fabian, studentkę Akademii Górniczo-Hutniczej, zaangażowaną w międzynarodowe projekty naukowe oraz popularyzację zagadnień związanych z energetyką i transformacją klimatyczną.

Laureatką kategorii Kosmiczny Wpływ została dr Joanna Wojsiat, neurobiolożka, biochemiczka i wykładowczyni akademicka, od lat popularyzująca wiedzę o funkcjonowaniu mózgu i emocjach.

Nagrodę Trwała Orbita odebrała prof. dr hab. inż. Maria Kaszyńska, jedna z najbardziej cenionych postaci polskiego środowiska budowlanego i naukowego. Od lat łączy działalność naukową, dydaktyczną i organizacyjną, a jako pierwsza kobieta w blisko 90-letniej historii Polskiego Związku Inżynierów i Techników Budownictwa objęła funkcję przewodniczącej organizacji.

Nagrody wręczyli Anna Karpińska-Rzepa z wydawnictwa nbi med!a oraz Kalina Grela-Łężak i Robert Łężak z Norman Benett Group. Laureatki otrzymały również ufundowane przez firmę kursy coachingowe, wspierające ich dalszy rozwój osobisty i zawodowy.

Zakończenie konferencji

Konferencja zakończyła się wręczeniem dyplomów uczestniczkom programu Mentoring F2F 2025/2026, wspólną fotografią oraz spotkaniem w Klubie Mentoring F2Female, które stworzyło przestrzeń do dalszych rozmów.

Za przygotowanie i organizację wydarzenia odpowiadał zespół konferencyjny Fundacji Mentoring Female2Female oraz zaangażowane wolontariuszki, których wielomiesięczna praca pozwoliła zrealizować kolejną edycję konferencji.

Realizacja konferencji była możliwa również dzięki wsparciu partnerów. Partnerami honorowymi były Akademia Górniczo-Hutnicza, Politechnika Krakowska, miasto Kraków, Województwo Małopolskie oraz Dowództwo Komponentu Wojsk Obrony Cyberprzestrzeni. Partnerami głównymi zostały Honeywell, Aptiv, wydawnictwo nbi med!a, Control System, Budimex i Labemi. W organizację zaangażowali się również partnerzy technologiczni i merytoryczni: Mentiway, Norman Benett Group, Gridaly i Insights, a także partnerzy wspierający: DMT, Vinci Construction, Wodociągi Miasta Krakowa, Wydawnictwo Naukowe PWN, Academica, Magda Hibner, Mango, BluzyBro oraz Jerry’s Fingers Blues & Roll. Wydawnictwo nbi med!a medialnie patronowało wydarzeniu.

Czytaj więcej na https://kobietyrakiety.pl

>>> Artykuł ukazał się w wydaniu NBI 4 (127) lipiec – sierpień

Tunel został zaprojektowany jako dwunawowy, a każda nawa obsługuje jeden kierunek ruchu. Projekt obejmował odcinki drążone oraz realizowane metodą odkrywkową (cut-and-cover). W ramach inwestycji wykonano również strefy portalowe wraz z rampami dojazdowymi, obiekt mostowy, dwie konstrukcje oporowe, przebudowę istniejącej drogi, system odwodnienia, a także 14 przebudów sieci inżynieryjnych.

Złożone warunki geologiczne i ich wpływ na realizację

Warunki geologiczne miały kluczowy wpływ zarówno na projekt, jak i realizację tunelu. Na trasie występuje bardzo zróżnicowane podłoże – od bardziej stabilnych warstw po silnie spękane i mniej przewidywalne strefy. Dodatkowym wyzwaniem było prowadzenie prac pod ważnym korytarzem komunikacyjnym. W praktyce oznaczało to konieczność zastosowania odpowiednich technologii drążenia, zabezpieczenia wyrobiska oraz stałego monitoringu geotechnicznego.

Istotnym czynnikiem była także obecność wód gruntowych. Podczas drążenia pojawiały się lokalne dopływy wody, które trzeba było kontrolować, aby zapewnić stabilność tunelu i ograniczyć wpływ na otoczenie. Na trasie tunelu rozpoznano m.in. grunty czwartorzędowe, margle piaszczyste, pyłowce i lokalnie także wapienie, a wszystko to przy jednocześnie podwyższonym poziomie wód gruntowych.

W rejonie jednego z portali natrafiono na znacznie twardszą skałę niż zakładano. Początkowo planowano wykorzystanie technologii frezowania, jednak okazało się ono nieefektywne. Dlatego zdecydowano się na zastosowanie kontrolowanych robót strzałowych, które – już przy pierwszych próbach – potwierdziły swoją skuteczność.

Zaawansowane technologie budowlane

Tunele drążono w dwóch wariantach przekroju – standardowym oraz z przeciwsklepieniem. Łącznie wydobyto ok. 89,4 tys. m³ urobku.

Projekt obejmował również szereg elementów infrastruktury towarzyszącej, takich jak kanały kablowe, chodniki ewakuacyjne, nisze techniczne, system odwodnienia oraz przeciwpożarową instalację wodociągową. Lewa nawa tunelu (LTT) ma długość 525 m (175 m części drążonej i 350 m części odkrywkowej), natomiast prawa nawa (RTT) 570 m (95 m części drążonej i 475 m części odkrywkowej). Obie nawy połączone są przejściem poprzecznym o długości 17,5 m. Grubość nadkładu wynosi od 7 do 24 m, a w miejscu przecięcia z drogą I/17 osiąga ok. 13,5 m.

Drążenie prowadzono zgodnie z zasadami nowej austriackiej metody budowy tuneli (NATM), która polega na bieżącym dostosowywaniu sposobu pracy do zmieniających się warunków geologicznych i szybkim zabezpieczeniu powstającego wyrobiska.

Obudowa pierwotna i program iniekcyjny

Podczas wykonywania obudowy pierwotnej zużyto ok. 10,8 tys. m³ betonu natryskowego. Jako standardowe rozwiązanie zastosowano kotwy radialne Omega-Bolt® oraz DSI Hollow Bar. W rejonie skrzyżowania z drogą publiczną, przy niewielkim nadkładzie (ok. 13,5 m), wykonano dodatkowo parasol mikropalowy (pipe umbrella), aby zwiększyć bezpieczeństwo prac.

Kluczowym elementem projektu był rozbudowany program iniekcyjny. Jego celem było zwiększenie stabilności przodka, ograniczenie dopływu wód gruntowych oraz poprawa właściwości górotworu. W zależności od warunków stosowano zarówno mieszanki cementowe, jak i chemiczne. Iniekcję prowadzono przez kotwy oraz parasol mikropalowy, co pozwalało precyzyjnie kontrolować proces i dostosowywać go do aktualnych warunków. Użycie systemu DSI Inject PUR S znacząco poprawiło stabilność wyrobiska i ograniczyło napływ wody, szczególnie w strefach spękanych i zawodnionych.

Obudowę wtórną wykonywano w blokach o długości 12,5 m. Łączne zużycie betonu wyniosło ok. 16,3 tys. m³ w części drążonej oraz 8,8 tys. m³ w części odkrywkowej.

Podsumowanie

Budowa tunelu Homole rozpoczęła się w 2024 r., a jej zakończenie zaplanowano na 2026 r. Pomimo wymagających warunków geologicznych prace przebiegają bezpiecznie i zgodnie z harmonogramem.

Firma Sandvik aktywnie wspiera realizację inwestycji, dostarczając know-how oraz bezpośrednie wsparcie techniczne na budowie. Zespół specjalistów ds. iniekcji odegrał kluczową rolę w optymalizacji zabezpieczenia wyrobiska oraz zwiększeniu efektywności prac dzięki modernizacji platformy iniekcyjnej. Zespół projektowy korzystał z bieżącego wsparcia operacyjnego, szybkich dostaw materiałów oraz elastycznego podejścia, które umożliwiło skuteczne reagowanie na zmieniające się warunki geologiczne.

Fakty i dane
Inwestor: Ředitelství silnic a dálnic České republiky, státní podnik
Generalny wykonawca: konsorcjum Společnost pro výstavbu D35 Ostrov – Vysoké Mýto, tunel Homole – EUROVIA CZ a.s.; Marti a.s.; EUROVIA SK a.s.
Czas realizacji: maj 2024 – grudzień 2026

>>> Artykuł ukazał się w wydaniu NBI 4 (127) lipiec – sierpień

„Aktualna sytuacja gospodarcza oraz geopolityczna Polski wskazuje, że znaleźliśmy się w momencie, który może zdefiniować krajowy rynek budowlany na wiele następnych lat. Tak dużej skali inwestycji – od energetyki, przez infrastrukturę obronną, po rozbudowę data centers i inwestycje liniowe – jeszcze nie mieliśmy – stwierdził Jan Styliński, prezes zarządu PZPB. – KBP jest miejscem spotkania ludzi, którzy chcą rozmawiać o strategicznych tematach, o otoczeniu prawnym, makroekonomii i przyszłości sektora. Jeśli zależy Państwu na tym, aby aktywnie włączyć się w kształtowanie tej przyszłości, to już teraz rezerwujcie bilety i termin: 16–17 listopada 2026 r. Widzimy się w DoubleTree by Hilton Warsaw!”.

Realny wpływ na przyszłość

KBP to wydarzenie integrujące środowiska budowlane, infrastrukturalne i inwestycyjne w naszym kraju. Miejsce spotkania przedstawicieli administracji rządowej, ministerstw, samorządów, środowiska nauki, liderów biznesu oraz najwybitniejszych ekspertów, którzy wspólnie dyskutują o przyszłości sektora budownictwa i infrastruktury.

Tegoroczna edycja będzie miała wyjątkowy wymiar. Program obejmuje siedem sesji plenarnych, w ramach których odbędzie się 12 paneli dyskusyjnych. Odbędzie się również sześć eksperckich okrągłych stołów poświęconych najważniejszym wyzwaniom i kierunkom rozwoju branży. Będziemy rozmawiać o inwestycjach, transformacji technologicznej, bezpieczeństwie infrastrukturalnym, efektywności procesów budowlanych, zielonej transformacji oraz konkurencyjności polskiej gospodarki.

Zmierzamy do tego, aby istotnym elementem stało się strategiczne spotkanie liderów organizacji reprezentujących rynek budowlany w Polsce. W gronie najważniejszych przedstawicieli branży będziemy proponowali rozmowy o rozwoju sektora i zintegrowanym działaniu organizacji, wspierającym stabilny wzrost i konkurencyjność polskiego budownictwa.

Mając na uwadze ważny dla branży problem nowych technologii i innowacji, kończymy ustalenia programowe dotyczące osobnej ścieżki tematycznej poświęconej tym zagadnieniom.

„Serdecznie zapraszam do udziału w kongresie wszystkich, którzy chcą mieć realny wpływ na przyszłość budownictwa i infrastruktury, a także zdobyć dużą dozę wiedzy o przyszłości, szansach i zagrożeniach dla branży. Przewidujemy udział ok. 700 osób z całego obszaru budownictwa. To właśnie na KBP spotkają się doświadczenie, wiedza i odpowiedzialność za rozwój jednej z najważniejszych gałęzi polskiej gospodarki. Warto być z nami i mieć wpływ na naszą, budowlaną i infrastrukturalną przyszłość! Dołączcie Państwo do grona kluczowych przedstawicieli sektora i współdecydujcie o kierunkach rozwoju gospodarki” – powiedział Konrad Wyrwas, wiceprzewodniczący Rady Programowej KBP, dyrektor wykonawczy KBP oraz dyrektor ds. strategii rozwoju i Public Affairs w PZPB.

Jedną z największych wartości KBP jest możliwość nawiązania i pogłębienia relacji. W branży, w której większość strategicznych inwestycji wymaga współpracy wielu stron, możliwość bezpośredniej rozmowy często okazuje się równie cenna, jak wiedza zdobyta podczas debat. W codziennej pracy rzadko zdarza się okazja, aby podczas jednego wydarzenia porozmawiać zarówno z przedstawicielami administracji odpowiedzialnymi za przygotowanie inwestycji, inwestorami, jak i osobami, które później te inwestycje projektują, finansują i realizują. Właśnie ta różnorodność uczestników sprawia, że rozmowy prowadzone podczas KBP mają wyjątkową wartość.

Wydawnictwo nbi med!a, wydawca czasopisma „Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne” oraz portalu inżynieryjnego NBI.com.pl, jest głównym patronem medialnym. Poprowadzi studio kongresowe, a nagrania będzie można zobaczyć na kanale YouTube oraz w mediach społecznościowych. Mariusz Karpiński-Rzepa, szef nbi med!a, jest członkiem Rady Programowej KBP, doradza w zakresie tematyki wydarzenia, komunikacji i realizacji eventu.

Czytaj więcej na https://kongresbudownictwa.eu/pl

>>> Artykuł ukazał się w wydaniu NBI 4 (127) lipiec – sierpień

Obowiązki związane z identyfikacją potencjalnych historycznych zanieczyszczeń powierzchni ziemi oraz sporządzaniem i aktualizacją ich wykazu należą do Prezydenta m.st. Warszawy. Zadania te przekazano jednak urzędom dzielnic.

Kontrola doraźna objęła Urząd Miasta Stołecznego Warszawy, urzędy dzielnic Ursus i Praga-Północ oraz Regionalną Dyrekcję Ochrony Środowiska w Warszawie. Kontrolą objęto Ursus i Pragę-Północ ze względu na przemysłową przeszłość tych obszarów oraz prowadzoną tam na dużą skalę zabudowę mieszkaniową.

NIK przypomniała, że już kontrola przeprowadzona w 2018 r. wykazała brak skutecznego nadzoru nad realizacją tych obowiązków. Po jej zakończeniu Prezydent Warszawy podjął działania mające zapewnić prawidłową realizację zadań przekazanych dzielnicom, jednak w ocenie Izby okazały się one nieskuteczne.

Brak kontroli i audytu

Według NIK Prezydent Warszawy nie rozpoznał w sposób rzetelny ryzyka związanego z wykonywaniem powierzonych dzielnicom zadań. Nie zaplanowano również kontroli ani audytu, które pozwoliłyby ocenić prawidłowość identyfikacji zanieczyszczonych terenów i sporządzania wymaganych wykazów.

W konsekwencji dokumenty przygotowywane przez burmistrzów Ursusa i Pragi-Północ nie zawierały wszystkich danych określonych w przepisach. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska nie mógł więc wprowadzić wskazanych nieruchomości do rejestru historycznych zanieczyszczeń powierzchni ziemi.

Izba zwróciła również uwagę, że w latach 2018–2025 władze miasta nie podjęły skutecznych działań ograniczających zabudowę mieszkaniową i realizację obiektów publicznych na terenach, na których zidentyfikowano potencjalne lub stwierdzono historyczne zanieczyszczenia powierzchni ziemi. Obszarów takich nie uwzględniono także w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Warszawy, mimo że dokument był w tym czasie dwukrotnie zmieniany.

Nieprawidłowości w Ursusie

NIK oceniła, że działania prowadzone przez Urząd Dzielnicy Ursus były nieskuteczne i niezgodne z ustawą Prawo ochrony środowiska. Wykaz potencjalnych historycznych zanieczyszczeń powierzchni ziemi oraz jego aktualizacje nie obejmowały m.in. pełnych informacji o substancjach powodujących ryzyko i ich zawartości w glebie.

Do 30 czerwca 2025 r. burmistrz nie wystąpił do władających powierzchnią ziemi o przekazanie brakujących danych, mimo że urząd nie dysponował aktualnymi wynikami badań. Wstępne badania gleby i ziemi wykonywano wyłącznie na terenach należących do miasta, dlatego dzielnica nie miała wyników dotyczących gruntów pozostających we władaniu innych podmiotów.

Kontrola objęła również działania podjęte po wycieku substancji ropopochodnych w garażu podziemnym jednego z budynków na obszarze dawnych Zakładów Przemysłu Ciągnikowego „Ursus”. Zdaniem NIK nie ustalono rzetelnie, czy pod płytami fundamentowymi budynków wielorodzinnych znajdowały się zanieczyszczone masy ziemne. Brak pełnych informacji uniemożliwił RDOŚ jednoznaczne potwierdzenie lub wykluczenie występowania zanieczyszczenia.

Opóźnienia na Pradze-Północ

W Urzędzie Dzielnicy Praga-Północ do maja 2022 r. nie prowadzono identyfikacji potencjalnych historycznych zanieczyszczeń powierzchni ziemi. Pierwszy wykaz sporządzono z ponad dwuletnim opóźnieniem.

NIK stwierdziła również, że urząd nie dysponował wynikami badań dotyczących substancji mogących występować w glebie na terenach dawnej działalności przemysłowej. Pomimo braku takich danych burmistrz nie przeprowadził badań wstępnych. Zarówno pierwszy wykaz, jak i jego późniejsza aktualizacja nie zawierały wszystkich informacji wymaganych przepisami.

Tereny nie trafiły do rejestru

Nieprawidłowości stwierdzono także w Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska. Według NIK jednostka nie analizowała na bieżąco dokumentów przekazywanych przez dzielnice, a wezwania do ich uzupełnienia kierowała niekiedy dopiero po kilku latach.

W efekcie żaden z terenów ujętych w wykazach Ursusa i Pragi-Północ nie został wpisany do rejestru historycznych zanieczyszczeń powierzchni ziemi. Izba wskazała również, że wpisy dokonywane w związku z wydawaniem decyzji ustalających plany remediacji nie zawsze zawierały komplet wymaganych danych.

RDOŚ nie nałożył ponadto obowiązku wykonania badań na władającego powierzchnią jednej z działek w Ursusie, mimo przesłanek wskazujących na możliwość występowania historycznych zanieczyszczeń. Na etapie opiniowania projektu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie zgłoszono także potrzeby przeprowadzenia remediacji i usunięcia zanieczyszczonych mas ziemnych zakwalifikowanych jako odpady niebezpieczne. Na działce wybudowano budynki wielorodzinne, a w garażu podziemnym jednego z nich doszło do wycieku substancji ropopochodnych.

NIK sformułowała wnioski pokontrolne

NIK skierowała do Prezydenta Warszawy wnioski dotyczące wzmocnienia nadzoru nad zadaniami wykonywanymi przez dzielnice oraz planowania kontroli i audytów w tym obszarze.

W przypadku Ursusa Izba zaleciła prowadzenie identyfikacji na terenie całej dzielnicy, uzupełnienie wykazów oraz wykonywanie wstępnych badań gleby i ziemi w uzasadnionych przypadkach. Burmistrzowi Pragi-Północ zalecono wzmocnienie mechanizmów kontroli zarządczej.

Do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska skierowano wnioski dotyczące uzupełnienia rejestru o wymagane dane oraz wprowadzenia jednolitych zasad weryfikacji sprawozdań z przeprowadzonych remediacji.

Podpisana umowa obejmuje wykonanie fundamentów pośrednich pod przyszły terminal pasażerski. Zakres prac przewiduje realizację ponad 8 tys. pali i kolumn wzmacniających podłoże o długości od 9 do 30 m. Łączna długość wszystkich elementów przekroczy 140 km.

Roboty będą prowadzone z wykorzystaniem różnych technologii fundamentowania. Wykonane konstrukcje staną się podstawą dla budowy terminala pasażerskiego nowego lotniska. Zgodnie z harmonogramem zakończenie prac związanych z fundamentowaniem planowane jest na przełomie 2027 i 2028 r.

Postępowanie przetargowe dotyczące wykonania tzw. palowania pod terminal zostało wszczęte w grudniu 2025 r. Do złożenia ofert zaproszono dziewięć podmiotów objętych umowami ramowymi. Ostatecznie wpłynęło sześć ofert, a najkorzystniejszą złożył Budimex. Jej wartość wyniosła 145,95 mln zł brutto.

Pierwsze roboty budowlane od września

Rozpoczęcie prac budowlanych będzie możliwe po uzyskaniu pozwolenia na budowę wydawanego przez wojewodę mazowieckiego oraz przejęciu wszystkich niezbędnych nieruchomości. Według informacji przekazanych przez inwestora pierwsze roboty mają ruszyć we wrześniu 2026 r.

Równolegle na terenie przyszłego lotniska prowadzone są działania przygotowawcze, obejmujące m.in. rozbiórki oraz usuwanie kolizji z liniami wysokiego napięcia i inną infrastrukturą techniczną. Spółka zapowiada również wyłonienie wykonawcy terminala pasażerskiego jeszcze przed końcem bieżącego roku.

Krajowa Izba Odwoławcza oddaliła odwołanie dotyczące postępowania na wykonanie fundamentów pod terminal pasażerski nowego lotniska. Oznacza to utrzymanie wyboru najkorzystniejszej oferty złożonej przez Budimex. Po decyzji KIO spółka może rozpocząć czynności formalne zmierzające do podpisania umowy z wykonawcą.

Zgodnie z informacją inwestora, rozpoczęcie prac budowlanych planowane jest we wrześniu 2026 r. Zamówienie obejmuje jeden z pierwszych etapów robót przy przyszłym terminalu pasażerskim. Prace mają polegać na wykonaniu specjalistycznych pali fundamentowych, które będą stanowiły podstawę pod konstrukcję obiektu.

Ponad 8 tys. pali i kolumn pod terminal

W ramach kontraktu wykonawca ma zrealizować ponad 8 tys. pali i kolumn w różnych technologiach. Elementy będą miały od 9 do 30 m długości. Łączna długość wzmocnień podłoża przekroczy 140 km.

Realizacja zadania ma rozpocząć zasadnicze roboty budowlane związane z terminalem pasażerskim. Zgodnie z harmonogramem zakończenie robót budowlanych objętych tym zamówieniem planowane jest na przełom 2027 i 2028 r. Uruchomienie lotniska przewidziano na 2032 r.

Trwa przygotowanie do wykonywania ścian szczelinowych

Obecnie wykonawca prowadzi prace związane z przygotowaniem ścian szczelinowych, które staną się elementem konstrukcji poszerzonej komory torów odstawczych. W pierwszej kolejności betonowane są tzw. murki prowadzące. Ich zadaniem jest wyznaczenie przebiegu ścian oraz stabilizacja górnej części wykopu podczas robót ziemnych.

Po zakończeniu tego etapu pomiędzy murkami wprowadzony zostanie chwytak, który wykona szczeliny o głębokości około 15 metrów. Następnie do wykopu trafią klatki zbrojeniowe. Podczas głębienia stosowany będzie bentonit, czyli zawiesina stabilizująca ściany wykopu i ograniczająca osuwanie gruntu. Ostatnim etapem będzie betonowanie wykonywane przy użyciu specjalnych rur, które pozwolą na stopniowe wypieranie bentonitu z wykopu.

Roboty budowlane potrwają do połowy czerwca

Warszawskie Metro poinformowało, że zasadnicze prace związane z głębieniem ścian szczelinowych rozpoczną się 2 czerwca. Łącznie wykonanych ma zostać pięć sekcji nowej konstrukcji. Roboty mają być prowadzone w godzinach od 7:00 do 19:00 i według harmonogramu potrwają do połowy czerwca.

Po zakończeniu prac technologicznych wykonawca zdemontuje zaplecze budowy oraz specjalistyczną maszynę wykorzystywaną do wykonywania szczelin. Na obecnym etapie inwestycji nie są planowane istotne ograniczenia w ruchu w rejonie stacji Kabaty. Transport ciężkiego sprzętu został zaplanowany w godzinach nocnych.

Obsługą Systemu Osłony Przeciwosuwiskowej zajmuje się Centrum Geozagrożeń Państwowego Instytutu Geologicznego – Państwowego Instytutu Badawczego. Według danych do kwietnia 2026 r. w systemie zinwentaryzowano 96 051 osuwisk oraz 9696 terenów zagrożonych ruchami masowymi.

SOPO obejmuje także monitoring wybranych osuwisk, prace aktualizacyjne, prognozowanie zagrożeń oraz interwencje w sytuacjach kryzysowych. Geolodzy współpracują również ze służbami ratowniczymi i prowadzą działania informacyjne dla samorządów oraz mieszkańców terenów zagrożonych.

Początki systemu po powodzi z 1997 r.

Geneza SOPO sięga skutków powodzi z 1997 r. Długotrwałe opady na południu Polski uaktywniły wtedy setki osuwisk w Karpatach. Zniszczonych zostało blisko 140 domów, a jedna osoba zginęła.

Po tych wydarzeniach rozpoczęto prace nad rozwiązaniami systemowymi. We wrześniu 2000 r. w Krakowie odbyła się konferencja poświęcona prognozowaniu i przeciwdziałaniu skutkom ruchów osuwiskowych. W 2003 r. wdrożono Osłonę Przeciwosuwiskową, czyli państwowe wsparcie finansowe dla samorządów w usuwaniu skutków ruchów masowych.

Drugi element systemu, czyli System Osłony Przeciwosuwiskowej, uruchomiono w maju 2006 r. Finansowanie zapewnił Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. W pierwszych latach opracowano mapę obszarów predysponowanych do występowania ruchów masowych ziemi w skali 1:50 000, wykonano terenowe kartowanie osuwisk dla sześciu gmin oraz przygotowano instrukcję opracowania map osuwisk w skali 1:10 000.

Nowoczesny monitoring osuwisk

Centrum Geozagrożeń PIG-PIB wykorzystuje obecnie skanowanie naziemne i lotnicze, drony ze skanerami laserowymi, kamery specjalistyczne, fotogrametrię oraz rozpoznanie satelitarne. System obejmuje także monitoring online wybranych osuwisk.

Na potrzeby interferometrii radarowej opracowano specjalny reflektor satelitarny i zbudowano sieć takich urządzeń. Według PIG-PIB sieć ta była wykorzystywana przez Europejską Agencję Kosmiczną do kalibracji satelitów.

SOPO jest realizowany etapami. Obecnie trwa czwarty etap prac, obejmujący dalszą inwentaryzację, aktualizację danych, monitoring osuwisk oraz działania badawcze i szkoleniowe.

Tegoroczna konferencja osuwiskowa, zorganizowana przez Centrum Geozagrożeń14–17 kwietnia 2026 r.w Bystrej koło Bielska-Białej, zbiegła się z 20. rocznicą uruchomienia SOPO. Dlatego część konferencji została poświęcona podsumowaniu wyników dotychczasowych prac. Gościem konferencji był prof. Krzysztof Galos, podsekretarz stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska, głównygeolog kraju. „Dwie dekady Systemu Osłony Przeciwosuwiskowej to sukces i przykład skutecznego działania Państwowej Służby Geologicznej” – ocenił i dodał: „System potwierdził swoje znaczenie i przydatność, dlatego powinien być nie tylko utrzymywany w obecnym zakresie, ale i dalej rozwijany”. Główny geolog kraju, gratulując pracownikom Centrum Geozagrożeń osiągnięć we wdrażaniu i rozwijaniu SOPO, wymienił najważniejsze z nich. „To kompleksowa inwentaryzacja osuwisk w Polsce, stworzenie systematycznej i ogólnokrajowej bazy danych osuwisk i terenów zagrożonych ruchami masowymi ziemi, rozwój cyfrowych baz danych i map zagrożeń, powstanie sieci stałego monitoringu najbardziej aktywnych osuwisk i wreszcie wykorzystanie i integracja nowoczesnych technik pomiarowych i metod badawczych” – podkreślił.

Wtórował mu wicestarosta bielski Bartłomiej Fajfer, który twórców SOPO nazwał bohaterami. „To fantastyczne narzędzie, które pozwala nam przewidywać ruchy masowe” – stwierdził. Natomiast prof. Krzysztof Szamałek, dyrektor PIG-PIB, przypomniał, że ci bohaterowie są na sali. „Spiritus movens tego systemu są prof. Antoni Wójcik z Centrum Geozagrożeń oraz dr Tomasz Wojciechowski, kierownik Centrum” – zaznaczył. Dodał, że realizacja misji Państwowej Służby Geologicznej jest bardzo wymagającym i odpowiedzialnym zadaniem. „Państwo wypełniają je w stopniu znakomitym, zasługującym na wsparcie i podkreślenie” – zwrócił się do pracowników Centrum Geozagrożeń.

4. Ogólnopolska Konferencja Osuwiskowa O!SUWISKO zgromadziła ponad 300 osób – naukowców, przedsiębiorców, a także samorządowców i przedstawicieli administracji państwowej, przede wszystkim z regionów najbardziej zagrożonych ruchami masowymi – ze Śląska, Małopolski i Podkarpacia. To tam notuje się największe straty związane z osuwiskami i zapadliskami. Dlatego konferencja cieszy się tak dużym zainteresowaniem. „To miejsce, gdzie spotykają się doświadczenia różnych regionów, gdzie możemy uczyć się od siebie nawzajem i wspólnie szukać najlepszych rozwiązań. Z punktu widzenia województwa małopolskiego jest to szczególnie cenne, bo każde nowe doświadczenie, każda innowacja, każda dobra praktyka może przełożyć się na większe bezpieczeństwo naszych mieszkańców” – ocenił Ryszard Śmiałek, wojewoda małopolski.

„Ta konferencja z upływem lat stała się jednym z najważniejszych forów wymiany wiedzy o masowych ruchach ziemi i zagrożeniach geologicznych w Polsce – dodała Beata Kuś z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, który finansuje w największym stopniu działania Centrum Geozagrożeń i SOPO. – Rozwój tego systemu stanowi kluczowy element krajowej strategii redukcji ryzyka osuwiskowego”. Przypomniała też o tysiącach obiektów na zagrożonych terenach: „Te liczby pokazują, jak ważne jest wiarygodne rozpoznanie zagrożeń i ich monitorowanie, aby minimalizować straty i chronić ludzi oraz ich majątek”.

Podczas tegorocznej konferencji O!SUWISKO jej uczestnicy zaprezentowali ponad 50 referatów i przeszło 20 posterów. Geolodzy z Centrum Geozagrożeń podsumowali III etap projektu SOPO, który zakończył się w 2025 r. Przeszkolili kilkadziesiąt osób w stosowaniu nowej aplikacji osuwiskowej. Przedstawili wyniki badań osuwisk, ale również zapadlisk, których inwentaryzacja od niedawna jest kolejnym zadaniem Państwowej Służby Geologicznej. Przypomnijmy, że ze wstępnego raportu Centrum wynika, że tylko w samym rejonie olkuskim jest 1260 zapadlisk, z czego 216 znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie zabudowy mieszkalnej i infrastruktury. Geolodzy omówili zagadnienia związane z ich rozpoznawaniem, monitorowaniem deformacji ciągłych, a także rejestracją wstrząsów sejsmicznych. Wbrew powszechnie panującej opinii Polska nie jest wolna od trzęsień ziemi. Tylko w 2025 r. specjaliści z Centrum Geozagrożeń odnotowali ponad 1800 wstrząsów sejsmicznych, z których 149 było odczuwalnych przez człowieka, czyli przekraczało 2.5 magnitudy.

Geolodzy z Centrum w ramach SOPO korzystają z najnowszych osiągnięć techniki. Oprócz tradycyjnych metod wgłębnych, jak wykorzystanie piezometrów i inklinometrów, stosują także ekstensometry, laserowy skanning naziemny, lotniczy, z pułapu drona, fotogrametrię, a nawet termowizję i odczyty satelitarne oparte na sieci reflektorów radarowych odbijających sygnały satelitarne. Ta ostatnia metoda należy do najbardziej precyzyjnych. Pozwala na mierzenie przemieszczeń powierzchni terenu z milimetrową dokładnością. Specjaliści w pracy badawczej coraz częściej wykorzystują też sztuczną inteligencję. Przymierzają się również do zastosowania specjalnych urządzeń skanujących, lądowych dronów, umożliwiających dotarcie w miejsca niedostępne lub zbyt niebezpieczne dla człowieka. Dzięki temu precyzja i szczegółowość zobrazowania powierzchni terenu pozwolą na lepszą ocenę warunków i zjawisk występujących na obszarze objętym ruchami masowymi. A to, jak podkreślali uczestnicy konferencji, przekłada się bezpośrednio na bezpieczeństwo mieszkańców zagrożonych terenów.

Dane, uporządkowane i zinterpretowane przez geologów z Centrum Geozagrożeń, są zebrane w formie map, objaśnień, kart rejestracyjnych osuwisk w bazie dostępnej dla każdego zainteresowanego na stronie internetowej Centrum: www.pgi.gov.pl/osuwiska/123/aplikacja.html. Jest to szczególnie istotne dla samorządowców, którzy uwzględniają wyniki badań geologów w planowaniu przestrzennym. To z kolei przyczynia się do redukcji ryzyka osuwiskowego.

Podobnie jak działalność edukacyjna Centrum Geozagrożeń. Pracownicy Centrum odbywają wiele spotkań z samorządowcami i mieszkańcami z terenów osuwiskowych. Próbują uświadomić im niebezpieczeństwo realizacji inwestycji na obszarach zagrożonych. Nie zawsze jednak ta praca przynosi długotrwałe efekty. Zjawisko amnezji osuwiskowej nadal występuje i potęguje ryzyko zwielokrotnienia skutków ewentualnych przyszłych zjawisk osuwiskowych. Część mieszkańców terenów dotkniętych w przeszłości osuwiskami lekceważy niebezpieczeństwo i decyduje się na ryzykowne inwestycje na obszarach zagrożonych. Tymczasem skutki takich decyzji mogą być dramatyczne, co pokazała katastrofa osuwiskowa na południu Polski w 2010 r.

Więcej na https://www.pgi.gov.pl