Krajowa Izba Odwoławcza oddaliła odwołanie dotyczące postępowania na wykonanie fundamentów pod terminal pasażerski nowego lotniska. Oznacza to utrzymanie wyboru najkorzystniejszej oferty złożonej przez Budimex. Po decyzji KIO spółka może rozpocząć czynności formalne zmierzające do podpisania umowy z wykonawcą.

Zgodnie z informacją inwestora, rozpoczęcie prac budowlanych planowane jest we wrześniu 2026 r. Zamówienie obejmuje jeden z pierwszych etapów robót przy przyszłym terminalu pasażerskim. Prace mają polegać na wykonaniu specjalistycznych pali fundamentowych, które będą stanowiły podstawę pod konstrukcję obiektu.

Ponad 8 tys. pali i kolumn pod terminal

W ramach kontraktu wykonawca ma zrealizować ponad 8 tys. pali i kolumn w różnych technologiach. Elementy będą miały od 9 do 30 m długości. Łączna długość wzmocnień podłoża przekroczy 140 km.

Realizacja zadania ma rozpocząć zasadnicze roboty budowlane związane z terminalem pasażerskim. Zgodnie z harmonogramem zakończenie robót budowlanych objętych tym zamówieniem planowane jest na przełom 2027 i 2028 r. Uruchomienie lotniska przewidziano na 2032 r.

Trwa przygotowanie do wykonywania ścian szczelinowych

Obecnie wykonawca prowadzi prace związane z przygotowaniem ścian szczelinowych, które staną się elementem konstrukcji poszerzonej komory torów odstawczych. W pierwszej kolejności betonowane są tzw. murki prowadzące. Ich zadaniem jest wyznaczenie przebiegu ścian oraz stabilizacja górnej części wykopu podczas robót ziemnych.

Po zakończeniu tego etapu pomiędzy murkami wprowadzony zostanie chwytak, który wykona szczeliny o głębokości około 15 metrów. Następnie do wykopu trafią klatki zbrojeniowe. Podczas głębienia stosowany będzie bentonit, czyli zawiesina stabilizująca ściany wykopu i ograniczająca osuwanie gruntu. Ostatnim etapem będzie betonowanie wykonywane przy użyciu specjalnych rur, które pozwolą na stopniowe wypieranie bentonitu z wykopu.

Roboty budowlane potrwają do połowy czerwca

Warszawskie Metro poinformowało, że zasadnicze prace związane z głębieniem ścian szczelinowych rozpoczną się 2 czerwca. Łącznie wykonanych ma zostać pięć sekcji nowej konstrukcji. Roboty mają być prowadzone w godzinach od 7:00 do 19:00 i według harmonogramu potrwają do połowy czerwca.

Po zakończeniu prac technologicznych wykonawca zdemontuje zaplecze budowy oraz specjalistyczną maszynę wykorzystywaną do wykonywania szczelin. Na obecnym etapie inwestycji nie są planowane istotne ograniczenia w ruchu w rejonie stacji Kabaty. Transport ciężkiego sprzętu został zaplanowany w godzinach nocnych.

Obsługą Systemu Osłony Przeciwosuwiskowej zajmuje się Centrum Geozagrożeń Państwowego Instytutu Geologicznego – Państwowego Instytutu Badawczego. Według danych do kwietnia 2026 r. w systemie zinwentaryzowano 96 051 osuwisk oraz 9696 terenów zagrożonych ruchami masowymi.

SOPO obejmuje także monitoring wybranych osuwisk, prace aktualizacyjne, prognozowanie zagrożeń oraz interwencje w sytuacjach kryzysowych. Geolodzy współpracują również ze służbami ratowniczymi i prowadzą działania informacyjne dla samorządów oraz mieszkańców terenów zagrożonych.

Początki systemu po powodzi z 1997 r.

Geneza SOPO sięga skutków powodzi z 1997 r. Długotrwałe opady na południu Polski uaktywniły wtedy setki osuwisk w Karpatach. Zniszczonych zostało blisko 140 domów, a jedna osoba zginęła.

Po tych wydarzeniach rozpoczęto prace nad rozwiązaniami systemowymi. We wrześniu 2000 r. w Krakowie odbyła się konferencja poświęcona prognozowaniu i przeciwdziałaniu skutkom ruchów osuwiskowych. W 2003 r. wdrożono Osłonę Przeciwosuwiskową, czyli państwowe wsparcie finansowe dla samorządów w usuwaniu skutków ruchów masowych.

Drugi element systemu, czyli System Osłony Przeciwosuwiskowej, uruchomiono w maju 2006 r. Finansowanie zapewnił Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. W pierwszych latach opracowano mapę obszarów predysponowanych do występowania ruchów masowych ziemi w skali 1:50 000, wykonano terenowe kartowanie osuwisk dla sześciu gmin oraz przygotowano instrukcję opracowania map osuwisk w skali 1:10 000.

Nowoczesny monitoring osuwisk

Centrum Geozagrożeń PIG-PIB wykorzystuje obecnie skanowanie naziemne i lotnicze, drony ze skanerami laserowymi, kamery specjalistyczne, fotogrametrię oraz rozpoznanie satelitarne. System obejmuje także monitoring online wybranych osuwisk.

Na potrzeby interferometrii radarowej opracowano specjalny reflektor satelitarny i zbudowano sieć takich urządzeń. Według PIG-PIB sieć ta była wykorzystywana przez Europejską Agencję Kosmiczną do kalibracji satelitów.

SOPO jest realizowany etapami. Obecnie trwa czwarty etap prac, obejmujący dalszą inwentaryzację, aktualizację danych, monitoring osuwisk oraz działania badawcze i szkoleniowe.

Tegoroczna konferencja osuwiskowa, zorganizowana przez Centrum Geozagrożeń14–17 kwietnia 2026 r.w Bystrej koło Bielska-Białej, zbiegła się z 20. rocznicą uruchomienia SOPO. Dlatego część konferencji została poświęcona podsumowaniu wyników dotychczasowych prac. Gościem konferencji był prof. Krzysztof Galos, podsekretarz stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska, głównygeolog kraju. „Dwie dekady Systemu Osłony Przeciwosuwiskowej to sukces i przykład skutecznego działania Państwowej Służby Geologicznej” – ocenił i dodał: „System potwierdził swoje znaczenie i przydatność, dlatego powinien być nie tylko utrzymywany w obecnym zakresie, ale i dalej rozwijany”. Główny geolog kraju, gratulując pracownikom Centrum Geozagrożeń osiągnięć we wdrażaniu i rozwijaniu SOPO, wymienił najważniejsze z nich. „To kompleksowa inwentaryzacja osuwisk w Polsce, stworzenie systematycznej i ogólnokrajowej bazy danych osuwisk i terenów zagrożonych ruchami masowymi ziemi, rozwój cyfrowych baz danych i map zagrożeń, powstanie sieci stałego monitoringu najbardziej aktywnych osuwisk i wreszcie wykorzystanie i integracja nowoczesnych technik pomiarowych i metod badawczych” – podkreślił.

Wtórował mu wicestarosta bielski Bartłomiej Fajfer, który twórców SOPO nazwał bohaterami. „To fantastyczne narzędzie, które pozwala nam przewidywać ruchy masowe” – stwierdził. Natomiast prof. Krzysztof Szamałek, dyrektor PIG-PIB, przypomniał, że ci bohaterowie są na sali. „Spiritus movens tego systemu są prof. Antoni Wójcik z Centrum Geozagrożeń oraz dr Tomasz Wojciechowski, kierownik Centrum” – zaznaczył. Dodał, że realizacja misji Państwowej Służby Geologicznej jest bardzo wymagającym i odpowiedzialnym zadaniem. „Państwo wypełniają je w stopniu znakomitym, zasługującym na wsparcie i podkreślenie” – zwrócił się do pracowników Centrum Geozagrożeń.

4. Ogólnopolska Konferencja Osuwiskowa O!SUWISKO zgromadziła ponad 300 osób – naukowców, przedsiębiorców, a także samorządowców i przedstawicieli administracji państwowej, przede wszystkim z regionów najbardziej zagrożonych ruchami masowymi – ze Śląska, Małopolski i Podkarpacia. To tam notuje się największe straty związane z osuwiskami i zapadliskami. Dlatego konferencja cieszy się tak dużym zainteresowaniem. „To miejsce, gdzie spotykają się doświadczenia różnych regionów, gdzie możemy uczyć się od siebie nawzajem i wspólnie szukać najlepszych rozwiązań. Z punktu widzenia województwa małopolskiego jest to szczególnie cenne, bo każde nowe doświadczenie, każda innowacja, każda dobra praktyka może przełożyć się na większe bezpieczeństwo naszych mieszkańców” – ocenił Ryszard Śmiałek, wojewoda małopolski.

„Ta konferencja z upływem lat stała się jednym z najważniejszych forów wymiany wiedzy o masowych ruchach ziemi i zagrożeniach geologicznych w Polsce – dodała Beata Kuś z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, który finansuje w największym stopniu działania Centrum Geozagrożeń i SOPO. – Rozwój tego systemu stanowi kluczowy element krajowej strategii redukcji ryzyka osuwiskowego”. Przypomniała też o tysiącach obiektów na zagrożonych terenach: „Te liczby pokazują, jak ważne jest wiarygodne rozpoznanie zagrożeń i ich monitorowanie, aby minimalizować straty i chronić ludzi oraz ich majątek”.

Podczas tegorocznej konferencji O!SUWISKO jej uczestnicy zaprezentowali ponad 50 referatów i przeszło 20 posterów. Geolodzy z Centrum Geozagrożeń podsumowali III etap projektu SOPO, który zakończył się w 2025 r. Przeszkolili kilkadziesiąt osób w stosowaniu nowej aplikacji osuwiskowej. Przedstawili wyniki badań osuwisk, ale również zapadlisk, których inwentaryzacja od niedawna jest kolejnym zadaniem Państwowej Służby Geologicznej. Przypomnijmy, że ze wstępnego raportu Centrum wynika, że tylko w samym rejonie olkuskim jest 1260 zapadlisk, z czego 216 znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie zabudowy mieszkalnej i infrastruktury. Geolodzy omówili zagadnienia związane z ich rozpoznawaniem, monitorowaniem deformacji ciągłych, a także rejestracją wstrząsów sejsmicznych. Wbrew powszechnie panującej opinii Polska nie jest wolna od trzęsień ziemi. Tylko w 2025 r. specjaliści z Centrum Geozagrożeń odnotowali ponad 1800 wstrząsów sejsmicznych, z których 149 było odczuwalnych przez człowieka, czyli przekraczało 2.5 magnitudy.

Geolodzy z Centrum w ramach SOPO korzystają z najnowszych osiągnięć techniki. Oprócz tradycyjnych metod wgłębnych, jak wykorzystanie piezometrów i inklinometrów, stosują także ekstensometry, laserowy skanning naziemny, lotniczy, z pułapu drona, fotogrametrię, a nawet termowizję i odczyty satelitarne oparte na sieci reflektorów radarowych odbijających sygnały satelitarne. Ta ostatnia metoda należy do najbardziej precyzyjnych. Pozwala na mierzenie przemieszczeń powierzchni terenu z milimetrową dokładnością. Specjaliści w pracy badawczej coraz częściej wykorzystują też sztuczną inteligencję. Przymierzają się również do zastosowania specjalnych urządzeń skanujących, lądowych dronów, umożliwiających dotarcie w miejsca niedostępne lub zbyt niebezpieczne dla człowieka. Dzięki temu precyzja i szczegółowość zobrazowania powierzchni terenu pozwolą na lepszą ocenę warunków i zjawisk występujących na obszarze objętym ruchami masowymi. A to, jak podkreślali uczestnicy konferencji, przekłada się bezpośrednio na bezpieczeństwo mieszkańców zagrożonych terenów.

Dane, uporządkowane i zinterpretowane przez geologów z Centrum Geozagrożeń, są zebrane w formie map, objaśnień, kart rejestracyjnych osuwisk w bazie dostępnej dla każdego zainteresowanego na stronie internetowej Centrum: www.pgi.gov.pl/osuwiska/123/aplikacja.html. Jest to szczególnie istotne dla samorządowców, którzy uwzględniają wyniki badań geologów w planowaniu przestrzennym. To z kolei przyczynia się do redukcji ryzyka osuwiskowego.

Podobnie jak działalność edukacyjna Centrum Geozagrożeń. Pracownicy Centrum odbywają wiele spotkań z samorządowcami i mieszkańcami z terenów osuwiskowych. Próbują uświadomić im niebezpieczeństwo realizacji inwestycji na obszarach zagrożonych. Nie zawsze jednak ta praca przynosi długotrwałe efekty. Zjawisko amnezji osuwiskowej nadal występuje i potęguje ryzyko zwielokrotnienia skutków ewentualnych przyszłych zjawisk osuwiskowych. Część mieszkańców terenów dotkniętych w przeszłości osuwiskami lekceważy niebezpieczeństwo i decyduje się na ryzykowne inwestycje na obszarach zagrożonych. Tymczasem skutki takich decyzji mogą być dramatyczne, co pokazała katastrofa osuwiskowa na południu Polski w 2010 r.

Więcej na https://www.pgi.gov.pl

W konferencji uczestniczą zazwyczaj pracownicy naukowi – głównie z ośrodków krajowych – a także przedstawiciele biur projektowych oraz firm wykonawczych. Choć w tytule konferencji pojawia się odniesienie do konstrukcji hydrotechnicznych, to zakres tematyczny wydarzenia z upływem lat uległ rozszerzeniu w kierunku zagadnień geotechnicznych oraz konstrukcji betonowych, które stanowią istotny element szeroko rozumianej hydrotechniki.

Pierwszego dnia konferencji odbyły się dwie sesje tematyczne: Geotechnika I oraz Hydrotechnika I. Sesji Geotechnika I przewodniczył dr hab. inż. Marcin Cudny z Politechniki Gdańskiej. W jej trakcie wygłoszono następujące referaty:

• Analiza wybranych zabezpieczeń stref uskokowych usytuowanych w obrębie drogi ekspresowej, J. Kogut, E. Pilecka;
• Stateczność zapożarowanych hałd pogórniczych, M. Łupieżowiec;
• Ocena parametrów geotechnicznych gruntów gruboziarnistych pochodzących z rejonu Karpat fliszowych, A. Truty, R. Gwóźdź, J. Zięba;
• Stabilizacja / solidyfikacja podłoża lessowego zanieczyszczonego cynkiem A. Lal.

Sesji Hydrotechnika I przewodniczył dr hab. inż. Paweł Falaciński z Politechniki Warszawskiej. W jej trakcie zaprezentowano cztery referaty:

• Hydrotechnika miejska – wyzwania i innowacje, P. Falaciński;
• Gabiony jako element wzmacniający wał przeciwpowodziowy – symulacje numeryczne, M. Grodecki;
• Analiza odpowiedzi dynamicznej zapór ziemnych OUOW Żelazny Most, A. Korzec, W. Świdziński;
• Mechanizmy starzenia się zapór na przykładach zapór Borków i Cedzyna, A, Sroka, J. Filipczyk.

Drugiego dnia konferencji odbyły się sesje Hydrotechnika II oraz Geotechnika II.

Sesji Hydrotechnika II przewodniczył prof. dr hab. inż. Waldemar Świdziński z Instytutu Budownictwa Wodnego PAN. W jej ramach wygłoszono następujące referaty:

• Projektowanie i realizacja nabrzeży portowych na przykładzie Nabrzeża Rudowego i Nabrzeża Bytomskiego w Gdańsku,
  P. Kluska;
• Nowe możliwości remontów budowli stale piętrzących wodę przy zastosowaniu pionowej Hybrydowej Przesłony Przeciwfiltracyjnej HPP, M. Sołtysik;
• Innowacyjne polskie rozwiązania remontowe i budowlane zapór ziemnych i ich modelowanie numeryczne, K. Podleś,
  K. Radzicki;
• Wykrywanie stanów zagrożenia zapory ziemnej wywołanych błędnym sterowaniem zbiornikiem z wykorzystaniem miar entropijnych, B. Twaróg.

Sesji Geotechnika II przewodniczył prof. dr hab. inż. Andrzej Truty z Politechniki Krakowskiej. W trakcie sesji zaprezentowano pięć referatów:

• Niezawodność fundamentu bezpośredniego posadowionego na uwarstwionym podłożu o cechach losowych, H. Szabowicz, M. Myszor, M. Kawa;
• Estymacja powierzchni zniszczenia materiałów heterogenicznych z wykorzystaniem analizy granicznej metodą elementów skończonych, M. Myszor, H. Szabowicz,
  M. Kawa; 
• Probabilistic settlement prediction for neighbouring footings at different spacing distances in rotated spatial anisotropic multi-layered soil, Y. Boru, J. Pieczyńska-Kozłowska, W. Puła;
• Innowacyjne systemy szalunkowe w konstrukcjach hydrotechnicznych, W. Kosoń; 
• Geotechniczne aspekty projektowania i wykonania portali tuneli na przykładzie drogi ekspresowej S19 (odcinek Rzeszów – Babica) oraz S1 (obejście Węgierskiej Górki), M. Posłajko.

Trzeciego dnia konferencji odbyły się dwie sesje poświęcone zagadnieniom obliczeniowym i projektowym związanym ze współpracą konstrukcji z podłożem gruntowym oraz szeroko rozumianą geotechniką.

Pierwszej z nich przewodniczył dr hab. inż. Marian Łupieżowiec, prof. Politechniki Śląskiej. W sesji wygłoszono cztery referaty:

• Nowatorskie podejście do oceny sztywności elementów fundamentu płytowo-palowego (CPRF) w zmiennych warunkach brzegowych naprężeń i przemieszczeń – porównanie z analizami MES w programie PLAXIS 3D, W. Grzywocz, G. Kacprzak, S. Miniało, S. Bodus;
• Analiza wpływu budowy tunelu tramwajowego w technologii ścian szczelinowych na osiadania istniejącego wiaduktu – studium przypadku KST IV w Krakowie, T. Żyrek;
• Analiza osiadań fundamentów płytkich z wykorzystaniem modelu Hardening Soil-Brick kalibrowanego na bazie testów polowych, A. Truty, R. Obrzud;
• Probabilistyczna analiza ściany szczelinowej z wykorzystaniem nieliniowego modelu gruntu i betonu oraz metamodeli, M. Kawa, W. Puła, A. Truty.

Ostatniej sesji konferencji przewodniczył prof. dr hab. inż. Wojciech Puła z Politechniki Wrocławskiej. W jej trakcie przedstawiono cztery referaty:

• Modelowanie konstytutywne gruntów organicznych – przegląd aktualnych modeli stosowanych w praktyce, M. Cudny, R. Grubba;
• Zastosowanie metod dynamicznych dla potrzeb wzmacniania podłoża gruntowego – praktyczne aspekty projektowania i realizacji, D. Słowikowski, Z. Bartoszek;
• Problematyka posadowienia obiektów inżynieryjnych zlokalizowanych w korpusach wysokich nasypów drogowych, T. Warchał, P. Bąbała;
• Analiza rozkładu naprężeń i odkształceń w piasku średnim pod obciążeniem dynamicznym – badania eksperymentalne i symulacje numeryczne, A. Truty, K. Baran-Gurgul, K. Łach.

Po zakończeniu ostatniej sesji konferencję podsumowali prof. Waldemar Świdziński oraz prof. Wojciech Puła. W swoich wystąpieniach podkreślili atrakcyjną formułę konferencji, umożliwiającą uczestnikom przeznaczenie przedpołudniowych godzin na pracę lub rekreację, a popołudniowych – na obrady oraz spotkania robocze. Zwrócono również uwagę na interdyscyplinarny charakter wydarzenia oraz silne powiązania środowiska naukowego z praktyką inżynieryjną i przemysłem.

Tradycją konferencji są także zawody narciarskie i snowboardowe organizowane u stóp Pilska. W tegorocznych zawodach w konkurencji slalomu giganta zwyciężył mgr inż. Tomasz Warchał z firmy Menard. Drugie miejsce zajął mgr inż. Maciej Szczygielski z firmy Soley, natomiast trzecie – mgr inż. Łukasz Matusik z firmy 2D Projekt. W kategorii snowboardu zwyciężył mgr inż. Michał Piskorek z firmy GSBK. Puchary i dyplomy wręczono podczas uroczystej kolacji, która odbyła się po zakończeniu drugiego dnia konferencji.

Sponsorami tegorocznej edycji konferencji były firmy: Aarsleff, Budpol, Budokop, Keller, Menard, Soley oraz Stump Franki. W imieniu komitetu organizacyjnego składam serdeczne podziękowania wszystkim sponsorom za wsparcie wydarzenia oraz zaangażowanie w przygotowanie referatów.

Patronat honorowy nad konferencją objęły: Sekcja Konstrukcji Hydrotechnicznych KILiW PAN, Sekcja Geotechniki i Infrastruktury Podziemnej KILiW PAN, Małopolska Okręgowa Izba Inżynierów Budownictwa oraz Polski Związek Inżynierów i Techników Budownictwa – Oddział Małopolski w Krakowie. Partnerami medialnymi wydarzenia były czasopisma „Inżynieria GDMT” oraz „Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne”. Wszystkim wymienionym instytucjom serdecznie dziękujemy za wsparcie konferencji.

Szczególne podziękowania kieruję również do mgr Anny Mleko, dr inż. Justyny Morman-Wątor oraz dr. inż. Michała Grodeckiego i dr. inż. Krzysztofa Podlesia za pomoc w organizacji konferencji.

Więcej na https://korbielow.geotechnika.kylos.pl

Za merytoryczny kształt programu odpowiadał Komitet Programowy w składzie: Mariusz Leszczyński, Natalia Maca, dr inż. Witold Bogusz oraz dr inż. Bolesław Kłosiński – osoby od lat zaangażowane w prace nad nową generacją Eurokodu 7 i od ponad siedmiu lat konsekwentnie przybliżające jej zapisy polskiemu środowisku. Zespół ten popularyzował wiedzę o nowej odsłonie normy przez liczne spotkania, seminaria i artykuły, a ich doświadczenie – od udziału w komitetach normalizacyjnych po prowadzenie szkoleń i przygotowywanie publikacji – przełożyło się na spójny, wyraźnie praktyczny charakter konferencji.

Partnerami branżowymi konferencji były: Budimex (wraz z Kariera Budimex), Controls, Dekpol Budownictwo, Dlubal Software Polska, Geomechanika, Ischebeck Titan Polska oraz SoilCloud – Geotechnical Data. Obecność tych podmiotów pokazuje silne wsparcie branży dla wdrażania nowej normy.

Współorganizatorem wydarzenia było wydawnictwo nbi med!a, jednocześnie sprawujące patronat medialny poprzez swój tytuł „Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne” oraz portal inżynieryjny NBI.com.pl.

Otwarcie konferencji

Konferencję otworzył Mariusz Karpiński‑Rzepa, szef wydawnictwa nbi med!ia. W krótkim wystąpieniu przybliżył cel konferencji i ideę cyklu spotkań poświęconych drugiej generacji Eurokodu 7.

Głos zabrali patroni honorowi: dr hab. inż. Arkadiusz Kustra, prof. AGH, dziekan Wydziału Inżynierii Lądowej i Gospodarki Zasobami AGH, Barbara Dzieciuchowicz, prezes zarządu Ogólnopolskiej Izby Gospodarczej Drogownictwa, Mirosław Boryczko, przewodniczący Małopolskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa. W swoich wystąpieniach zaakcentowali oni z różnych perspektyw wagę nadchodzących zmian w projektowaniu konstrukcji geotechnicznych oraz potrzebę współpracy naukowców, samorządowców i budowniczych przy wdrażaniu normy.

Już w wystąpieniach otwierających organizatorzy podkreślali, że konferencja ma być nie tylko jednorazowym wydarzeniem, ale początkiem szerszego projektu edukacyjnego dotyczącego nowej generacji Eurokodu 7. Po latach oswajania środowiska z nową normą – przez artykuły, seminaria i liczne spotkania w różnych ośrodkach – marcowe wydarzenie w Krakowie stało się naturalnym zwieńczeniem tego etapu i zarazem startem kolejnego, skoncentrowanego na praktycznym wdrażaniu wymagań drugiej generacji Eurokodu 7 w codziennej pracy geotechników, z mocnym naciskiem na praktyczne interpretacje zapisów normy i prezentację sekwencji działań projektowych, a nie tylko suchych przepisów.

Sesja 1

Sesja pierwsza rozpoczęła się od przedstawienia przez dr. inż. Bolesława Kłosińskiego rysu historycznego powstawania Eurokodów, wzbogaconego o różne ciekawostki oraz opisy zmian podejścia do projektowania geotechnicznego w Europie w ciągu dekad. Szczególną wartość miała tu perspektywa osoby, która nie tylko obserwowała proces od wewnątrz, ale współuczestniczyła w tworzeniu i wdrażaniu obu generacji Eurokodu 7. Jako uzupełnienie tła historycznego drugi z prelegentów, Mariusz Leszczyński, przedstawił słuchaczom filozoficzny aspekt projektowania. Jego przekaz był jasny – bez zrozumienia podwalin i umiejętnego wykorzystania naszej inteligencji, a nie tylko wiedzy oraz norm, nie sposób myśleć o racjonalnym projektowaniu w funkcji celu. To właśnie te elementy decydują o racjonalności rozwiązań i nawet najlepiej napisane normy ich nie zastąpią. Żywym akcentem tej części był dialog pomiędzy prelegentami, sprowokowany pytaniem „A po co nam w ogóle te Eurokody, Panie?”, który pokazał, jak łączyć wymogi normowe z doświadczeniem inżynieryjnym.

Sesja 2

Sesja druga to już wejście w zagadnienia bardzo konkretne i jednocześnie wyczekiwane przez uczestników. Rozpoczęła ją prezentacja dr. inż. Witolda Bogusza, która przekrojowo dotyczyła części pierwszej normy PN-EN 1997-1, poprzedzona krótkim omówieniem logiki działania normy drugiej generacji z odniesieniem do pozostałych Eurokodów jako spójnego systemu. Prelegent podkreślił zmienioną pozycję geotechniki, mianowicie obecny PN-EN 1990 to „podstawy projektowania konstrukcji i projektowania geotechnicznego”, co jasno podnosi jej rangę do równorzędnego elementu podstaw projektowania oraz wymusza spójność podejścia projektowego w całym cyklu życia obiektu.

W ważnym fragmencie wystąpienia dr inż. Witold Bogusz przedstawił jedną z najistotniejszych kwestii dla całej branży, czyli harmonogram tłumaczenia wszystkich trzech części nowej wersji Eurokodu 7 na język polski, proces prac w ramach PKN oraz ścieżkę przygotowania załączników krajowych. Podkreślono, że prace te powinny zakończyć się w przybliżeniu do połowy 2027 r., przy czym Eurokod 7 (wersja angielska) jest już od października 2025 r. formalnie dostępny w zbiorze Polskich Norm.

Następnie prelegent przeszedł do kluczowych zagadnień związanych z niezawodnością konstrukcji geotechnicznych: klas konsekwencji, klas złożoności geotechnicznej i wynikających z ich kombinacji kategorii geotechnicznych. Szczegółowo omówił, jak wybór klasy konsekwencji oraz klasy złożoności warunków geotechnicznych przekłada się na wymagany poziom niezawodności, zakres rozpoznania podłoża, konieczność monitorowania i rozbudowaną dokumentację. Znalazł się tutaj też blok o stanach granicznych nośności i użytkowalności oraz zrewidowanym w nowym Eurokodzie podejściu do założeń obliczeniowych przez budowę modelu geotechnicznego, uporządkowane podejście do określania wartości reprezentatywnych parametrów podłoża, oddziaływania wody gruntowej oraz obciążenia ruchem kołowym.

W końcowej części sesji szczegółowo omówiono podejścia obliczeniowe (RFA, MFA) oraz przypisane do nich współczynniki częściowe, pokazując, jak drugą generację Eurokodu 7 zharmonizowano z PN-EN 1990‑1. Prelegent położył nacisk na wymagania dokumentacyjne, które powinny przejrzyście pokazywać założenia, parametry reprezentatywne i logikę przyjętych rozwiązań oraz system zapewnienia jakości podczas projektowania, realizacji i utrzymania, w tym problem monitorowania konstrukcji. Dr inż. Witold Bogusz podkreślił, że same współczynniki częściowe to tylko fragment systemu. Równie ważne są poprawna identyfikacja sytuacji obliczeniowych, dobór modeli obliczeniowych, walidacja modelu geotechnicznego i zarządzanie jakością w realizacji.

Po części pierwszej przyszedł czas na część drugą sesji, w której Mariusz Leszczyński, ponownie występujący w roli prelegenta, wybrał dwa jego zdaniem kluczowe zagadnienia: model budowy podłoża oraz jego sztywność. Na wstępie podkreślony został projektowy, a nie – jak dotąd – badawczy charakter części drugiej, co dobitnie zobrazowano, prezentując kluczowe założenia dotyczące zakresu normy. Następnie omówione zostało podejście do generowania modelu budowy podłoża wraz z kolejnymi etapami jego tworzenia zgodnie z filozofią nowej odsłony normy. Najwięcej czasu autor poświęcił na omówienie wymagań dotyczących określania parametrów sztywności podłoża. Co najważniejsze, nie mówimy o parametrze sztywności jako jednej liczbie przypisanej do konkretnej warstwy, ale o parametrze zmiennym, zależnym od stanu naprężenia i odkształcenia, którego określenie wymaga niejednokrotnie zaawansowanych badań terenowych i laboratoryjnych. Autor wprowadził pojęcie krzywej degradacji sztywności i, wykorzystując rysunki z drugiej części normy, omówił to zagadnienie bardzo szczegółowo. W trakcie prezentacji wielokrotnie wracał do kwestii filozofii projektowania i podkreślał wagę odpowiedniego podejścia do projektowania rozpoznania geotechnicznego wraz z rozwojem danego projektu, wskazując na lawinowo rosnące ryzyko, gdy podejście to jest niewłaściwe. W końcowej fazie prezentacji zobrazował przykładem obliczeniowym korzyści, jakie niesie za sobą wykorzystanie krzywej degradacji sztywności w bieżącym projektowaniu.

Sesja 3

Sesja trzecia, na którą czekało wielu projektantów, to prezentacje dotyczące trzeciej, a więc nowej części normy Eurokod 7, skoncentrowanej już na szczegółowych zasadach projektowania konstrukcji geotechnicznych. W części pierwszej sesji Natalia Maca wprowadziła uczestników w tajniki warsztatowe projektowania konstrukcji geotechnicznych według PN‑EN 1997‑3 w świetle jej struktury, ściśle powiązanej z pozostałymi częściami, iteracyjnego charakteru procesu projektowego i dostępnych sposobów zapewnienia niezawodności. Następnie omówiła rzeczowo wybrane rozdziały normy traktujące o konkretnych konstrukcjach geotechnicznych. Zaczynając od skarp, wykopów i nasypów, przez fundamenty bezpośrednie i konstrukcje oporowe, po fundamenty palowe, omówiła najważniejsze zmiany w stosunku do pierwszej generacji (np. nowe kryteria wytrzymałościowe dla masywu skalnego, redefinicję wartości parcia i oporu granicznego, wprowadzenie grup pali i fundamentów płytowo‑palowych). Dalej prelegentka omówiła trzy zupełnie nowe rozdziały opisujące konstrukcje z nasypów zbrojonych, konstrukcje gwoździowane oraz wzmocnienie podłoża. Dla każdego podała podstawowe założenia, powiązane normy, stany graniczne, metody weryfikacji i modele obliczeniowe oraz porównała je z obecnie stosowanymi wytycznymi. Szczególne zainteresowanie wzbudziły zagadnienia związane z analizą stateczności ogólnej, zwłaszcza w problemach osuwiskowych, modelowaniem masywu skalnego, a także wzmocnieniem podłoża i relacją między palami a kolumnami sztywnymi.

W podsumowaniu Natalia Maca analizowała, czy mamy do czynienia z nową erą projektowania geotechnicznego, wskazując raczej na pojawienie się spójnego systemu zamiast rozproszonych przepisów. Podkreśliła też kompleksowy charakter procesu projektowego, który prowadzi projektanta od klasyfikacji konsekwencji i złożoności geotechnicznej, przez powiązanie rozpoznania podłoża z modelem obliczeniowym i określeniem parametrów reprezentatywnych, weryfikację stanów granicznych, aż po wymagania wykonawcze i monitorowanie. Zwróciła przy tym uwagę, że współczynniki częściowe są tylko jednym z narzędzi projektowych, a sednem jest właściwe zdefiniowanie realistycznych założeń projektowych, scenariuszy obliczeniowych i adekwatnych metod weryfikacji.

Równie mocno wybrzmiał wątek elastyczności nowego Eurokodu 7. Norma pozwala na inżynieryjną interpretację, dopuszcza różne modele obliczeniowe, ale wymaga ich walidacji i oparcia na lokalnym doświadczeniu, tak aby dopuszczenie „obliczaj konstrukcję, jak chcesz” nie oznaczało dowolności, lecz świadomy wybór narzędzi przez kompetentnego projektanta. Warunkiem poprawnego wykorzystania tej elastyczności jest zarówno wiedza i odpowiedzialność projektanta, wdrożenie wymagań podczas realizacji, jak i dialog z inwestorem co do poziomu akceptowanego ryzyka.

Kulminacyjnym punktem sesji była kolejna prezentacja, w której Natalia Maca z dr. inż. Witoldem Boguszem zaprezentowali wspólnie przygotowany przykład obliczeniowy, praktycznie ilustrujący, jak PN‑EN 1997‑3 działa w procesie projektowym. Dla założonych warunków budowy podłoża i oddziaływań zaprezentowano obliczenia dla fundamentu bezpośredniego oraz palowego. Celem prezentacji nie było przedstawienie samych metod obliczeniowych, ale pełnej sekwencji działań, której wymaga od nas nowa generacja normy Eurokod 7 – od przyjęcia wstępnych założeń, projektowania badań, zdefiniowania modelu podłoża i wyznaczenia parametrów, przez zdefiniowanie modelu geotechnicznego, po obliczenia i weryfikację stanu granicznego nośności zgodnie z wymaganiami części trzeciej oraz określenie wymogów dla realizacji. Dla fundamentu palowego prelegentka pokazała trzy równorzędne ścieżki określania nośności pali, z odrębnymi zasadami uwzględniania niepewności. Sesję zamykał uproszczony schemat postępowania, który streszczał proces projektowania geotechnicznego w duchu Eurokodu 7.

Przykłady obliczeniowe stanowiły praktyczną odpowiedź na często formułowane oczekiwanie środowiska, by – obok ogólnych sformułowań normy – mieć do dyspozycji uporządkowane procedury projektowe. Podkreślono jednak, że ich naturalnym miejscem są podręczniki, wytyczne oraz materiały szkoleniowe, a nie sama treść normy, która ma mieć charakter uniwersalny.

Sesja panelowa

Ostatnia sesja, panelowa, poprowadzona przez Mariusza Leszczyńskiego, polegała na udzielaniu przez prelegentów odpowiedzi na pytania uczestników konferencji. Pytań zebrano niemal 50, z czego podczas sesji omówiono kilkanaście oraz kilka dodatkowych, zgłoszonych już w trakcie dyskusji na sali. Organizatorzy zapowiedzieli, że wszystkie pytania zostaną opracowane i opublikowane wraz z odpowiedziami w formie materiału poszkoleniowego.

Zakres poruszonych zagadnień dobrze pokazał, z czym dziś mierzą się projektanci. Pytania dotyczyły m.in. interpretacji elastycznych zapisów, relacji między nowymi a obecnymi kategoriami geotechnicznymi, stosowania metody obserwacyjnej, roli doświadczenia porównywalnego oraz sposobu przejścia od parametrów zaobserwowanych (np. z analizy wstecznej) do reprezentatywnych i obliczeniowych. Część pytań dotykała wprost zagadnień formalnoprawnych – potencjalnych uprawnień geotechnicznych, zmian rozporządzeń czy roli geologa w procesie budowlanym – na co paneliści odpowiadali konsekwentnie, że Eurokod 7 wyznacza ramy merytoryczne, ale nie zastępuje legislacji krajowej.

Duże zainteresowanie wzbudziły też pytania o rozwiązania szczegółowe: zasady stosowania i interpretacji próbnych obciążeń pali, warunki obniżenia współczynników modelu, obliczanie nośności pali w ujęciu statystycznym, zagadnienia wzjemnej relacji pali, fundamentów płytowo‑palowych i wzmocnienia podłoża oraz parametry do analiz stateczności skarp i osuwisk. Dyskusja chwilami przeradzała się w otwartą debatę, zwłaszcza w odniesieniu do sytuacji, w których praktyka wyprzedza przepisy i środowisko musi samo wypracować dobre praktyki.

Paneliści podkreślali, że Eurokod 7 wyznacza ramy projektowania, ale nie zastępuje wiedzy inżynieryjnej ani legislacji. Odpowiedzialność za model podłoża, parametry oraz modele obliczeniowe spoczywa na projektancie. A w końcu, inwestycja w rozpoznanie, próby i monitorowanie jest najlepszym kluczem do bezpiecznych i optymalnych rozwiązań. Z taką myślą końcowa sesja stała się naturalnym domknięciem całej konferencji.

Konferencja Nowy EUROKOD 7 – Geotechnika Przyszłości pokazała, że działania popularyzujące nową generację normy udało się przenieść na kolejny, wyraźnie praktyczny poziom – od ogólnej filozofii projektowania po konkretne procedury obliczeniowe. Zapowiedziany przez organizatorów cykl dalszych, tematycznych szkoleń warsztatowych ma tę pracę kontynuować, wspierając środowisko inżynieryjne w realnym wdrażaniu Eurokodu 7 do codziennej praktyki projektowej.

Więcej na https://nowyeurokod7.pl

Podziemie w historii rozwoju cywilizacji

Pierwotne funkcje przestrzeni podziemnych 

Pierwsze formy wykorzystania przestrzeni podziemnej wynikały z bezpośrednich potrzeb związanych z przetrwaniem. Naturalne jaskinie i pustki skalne zapewniały ochronę przed warunkami atmosferycznymi oraz zagrożeniami zewnętrznymi, co czyniło je jednymi z najwcześniejszych środowisk bytowych człowieka. Z czasem ich wykorzystanie zaczęło przyjmować bardziej świadomy charakter, obejmując także funkcje magazynowe, szczególnie w kontekście przechowywania żywności w warunkach stabilnej temperatury i ograniczonego dostępu światła.

W kolejnych etapach rozwoju cywilizacji przestrzeń podziemna zaczęła odgrywać istotną rolę w systemach obronnych. Powstawały ukryte przejścia, schrony oraz podziemne struktury umożliwiające przemieszczanie się lub zabezpieczenie zasobów w sytuacjach zagrożenia. Choć ich forma i skala były zróżnicowane, wspólnym mianownikiem pozostawało wykorzystanie naturalnych właściwości gruntu jako środowiska zapewniającego ochronę mechaniczną i ograniczoną widoczność. Tym samym podziemie zaczęło funkcjonować nie tylko jako przestrzeń schronienia, lecz także jako element świadomie kształtowanej infrastruktury o określonych funkcjach użytkowych.

Stopniowo pojawiały się także pierwsze próby ingerencji w środowisko gruntowe przez celowe drążenie wyrobisk i korytarzy. Początkowo miały one ograniczony zakres i były realizowane przy użyciu prostych narzędzi, jednak stanowiły istotny krok w kierunku świadomego kształtowania przestrzeni podziemnej. Rozwój tych działań wiązał się z rosnącym doświadczeniem w zakresie zachowania się gruntu oraz koniecznością zapewnienia stateczności wyrobisk, co z czasem doprowadziło do wykształcenia podstawowych zasad drążenia i zabezpieczania podziemnych przestrzeni. W ten sposób podziemie zaczęło być postrzegane nie tylko jako zastana przestrzeń naturalna, lecz także jako środowisko możliwe do kształtowania zgodnie z potrzebami użytkowymi.

Rozwój infrastruktury podziemnej w miastach przemysłowych

Zasadnicza zmiana sposobu wykorzystania przestrzeni podziemnej nastąpiła wraz z powstaniem miast przemysłowych, kiedy pojawiła się potrzeba budowy zorganizowanych systemów infrastrukturalnych. Intensyfikacja urbanizacji oraz wzrost liczby ludności wymusiły tworzenie rozwiązań umożliwiających sprawne funkcjonowanie miast, w tym przede wszystkim systemów kanalizacyjnych i wodociągowych. Podziemie stało się naturalnym miejscem lokalizacji kolektorów, kanałów oraz instalacji technicznych, których nie chciano eksponować w przestrzeni publicznej.

W tym samym okresie zaczęły pojawiać się pierwsze realizacje tunelowe o charakterze komunikacyjnym i transportowym. Początkowo miały one ograniczony zasięg i były ściśle powiązane z rozwojem kolei oraz infrastruktury portowej, jednak z czasem ich znaczenie systematycznie rosło. Rozwój technologii wykonawczych oraz postęp w zakresie rozpoznania warunków gruntowo-wodnych umożliwiły realizację coraz bardziej złożonych obiektów podziemnych. Wprowadzenie metod obudowy wyrobisk, doskonalenie technik odwodnienia, a także rozwój mechanizacji robót ziemnych pozwoliły na zwiększenie bezpieczeństwa i skali prowadzonych inwestycji.

Równocześnie następowała integracja poszczególnych elementów infrastruktury w spójne systemy funkcjonalne. Sieci kanalizacyjne, wodociągowe i transportowe zaczęły być projektowane jako powiązane ze sobą układy, których prawidłowe działanie wymagało koordynacji w przestrzeni podziemnej. Oznaczało to odejście od pojedynczych realizacji na rzecz planowego zagospodarowania podziemia jako części struktury miejskiej.

W efekcie podziemie zaczęło pełnić funkcję integralnej części systemów miejskich, a nie jedynie ich uzupełnienia. Ukształtowane wówczas podejście do lokalizacji infrastruktury pod powierzchnią stworzyło podstawy dla współczesnego budownictwa podziemnego, w którym przestrzeń podziemna traktowana jest jako równorzędny element planowania i realizacji inwestycji infrastrukturalnych.

Współczesne uwarunkowania i wielopoziomowa organizacja przestrzeni miejskiej

Deficyt przestrzeni i rosnąca intensywność zagospodarowania

Współczesne miasta rozwijają się w warunkach rosnącej intensywności zagospodarowania obszarów już zurbanizowanych. Dostępność nowych terenów jest ograniczona, a jednocześnie zwiększa się zapotrzebowanie na infrastrukturę transportową, techniczną i usługową. W praktyce oznacza to konieczność wprowadzania kolejnych funkcji w przestrzeń już w dużym stopniu wykorzystaną, często bez możliwości jej dalszej rozbudowy w tradycyjny sposób.

Zjawisko to jest szczególnie widoczne w dużych ośrodkach miejskich, gdzie zagęszczenie zabudowy i infrastruktury utrudnia realizację nowych inwestycji bez ingerencji w istniejącą strukturę. Rozwój coraz częściej polega na zmianie sposobu wykorzystania dostępnej przestrzeni, a nie na rozszerzaniu granic miasta.

W Helsinkach od wielu lat funkcjonuje plan zagospodarowania przestrzeni podziemnej, obejmujący obiekty techniczne, parkingi, magazyny oraz elementy infrastruktury miejskiej, koordynowane w skali całego miasta. W Singapurze rozwijane są koncepcje przenoszenia części funkcji infrastrukturalnych i usługowych pod ziemię, co pozwala lepiej gospodarować ograniczonym zasobem terenu i porządkować strukturę funkcjonalną tego państwa-miasta.

Przykłady te pokazują, że podziemie stanowi jeden z kierunków dalszego rozwoju, umożliwiający zagospodarowanie przestrzeni bez zwiększania presji na powierzchnię.

Konflikty funkcjonalne i ograniczenia infrastrukturalne

Wraz ze wzrostem intensywności zagospodarowania narastają konflikty pomiędzy poszczególnymi funkcjami miejskimi. W tej samej przestrzeni konkurują układy komunikacyjne, zabudowa, sieci techniczne oraz przestrzeń publiczna, co znacząco ogranicza możliwości dalszej rozbudowy bez ingerencji w istniejącą tkankę miejską oraz bez generowania dodatkowych kosztów społecznych i środowiskowych.

Szczególnie widoczne jest to w przypadku infrastruktury liniowej. Rozbudowa sieci wodociągowych, kanalizacyjnych, energetycznych i telekomunikacyjnych odbywa się w warunkach dużego zagęszczenia istniejących instalacji. Nakładanie się systemów zwiększa ryzyko kolizji, wymusza przebudowy i komplikuje zarówno projektowanie, jak i realizację inwestycji.

Podobne ograniczenia dotyczą infrastruktury transportowej. W wielu miastach rozwój układów drogowych i kolejowych napotyka bariery wynikające z istniejącej zabudowy oraz konieczności utrzymania ciągłości funkcjonowania przestrzeni miejskiej. W takich warunkach prowadzenie tras pod powierzchnią staje się rozwiązaniem systemowym, szeroko stosowanym m.in. w krajach skandynawskich.

Podziemie pozwala rozdzielić systemy infrastrukturalne oraz ograniczyć kolizje przestrzenne, które na powierzchni są coraz trudniejsze do rozwiązania. Jednocześnie realizacja inwestycji podziemnych w tak złożonym środowisku wymaga uwzględnienia ich wpływu na grunt oraz istniejącą zabudowę.

Warunki realizacji inwestycji podziemnych i ich wpływ na otoczenie

Realizacja obiektów podziemnych w gęsto zagospodarowanej przestrzeni miejskiej wiąże się z prowadzeniem robót w bezpośrednim sąsiedztwie istniejącej zabudowy oraz czynnej infrastruktury. W takich warunkach kluczowe znaczenie ma nie tylko projektowanie, lecz także kontrola przebiegu prac i ich oddziaływania na otoczenie.

Drążenie tuneli, wykonywanie głębokich wykopów, budowa obiektów podziemnych powodują zmiany w stanie naprężeń gruntu, przemieszczenia oraz osiadania, które mogą oddziaływać na sąsiednie budynki i instalacje. Skala tych zjawisk zależy od warunków gruntowo-wodnych, przyjętej technologii oraz głębokości prowadzenia robót.

W takich inwestycjach istotną rolę odgrywa monitoring geotechniczny i strukturalny, obejmujący m.in. pomiary osiadań, przemieszczeń i odkształceń konstrukcji. Umożliwia on bieżącą ocenę zachowania gruntu i obiektów w trakcie realizacji inwestycji, a także szybkie reagowanie w przypadku pojawienia się niekorzystnych zmian. Stanowi to jeden z kluczowych elementów zarządzania ryzykiem oraz zapewnienia bezpieczeństwa zarówno samej inwestycji, jak i otaczającej ją zabudowy.

Systemy transportu podziemnego

Metro jako szkielet systemu transportowego

Systemy metra należą do najbardziej wydajnych form transportu zbiorowego w aglomeracjach. Ich znaczenie wynika nie tylko z wysokiej przepustowości, lecz także z możliwości organizowania ruchu w sposób niezależny od układów powierzchniowych oraz istniejącej zabudowy.

W warunkach gęstej struktury miejskiej metro umożliwia utrzymanie sprawności transportu bez zajmowania dodatkowej przestrzeni na powierzchni. Odciąża układy drogowe oraz ogranicza presję na infrastrukturę naziemną, która w wielu miastach osiągnęła już wysoki poziom wykorzystania.

Współczesne systemy metra coraz częściej pełnią funkcję szkieletu transportowego, wokół którego organizowane są pozostałe środki komunikacji. Integracja z koleją aglomeracyjną, transportem autobusowym oraz systemami mobilności współdzielonej sprawia, że infrastruktura podziemna staje się jednym z głównych elementów kształtujących sposób funkcjonowania całego układu transportowego miasta.

Tunele jako narzędzie rozwoju infrastruktury

Tunele drogowe i kolejowe są jednymi z kluczowych narzędzi realizacji infrastruktury transportowej w warunkach ograniczonej dostępności przestrzeni. Umożliwiają prowadzenie tras przez obszary o wysokim stopniu zagospodarowania bez naruszania istniejącej struktury miasta oraz bez konieczności ingerencji w przestrzeń publiczną.

Wprowadzenie tras pod powierzchnię pozwala zachować ciągłość układów komunikacyjnych przy jednoczesnym ograniczeniu ich wpływu na otoczenie. Ma to istotne znaczenie w kontekście redukcji hałasu, drgań oraz barier przestrzennych, które infrastruktura liniowa często generuje w środowisku miejskim.

W wielu przypadkach tunele stają się podstawowym sposobem realizacji nowych odcinków infrastruktury transportowej, szczególnie tam, gdzie tradycyjne rozwiązania nie mogą zostać zastosowane. Zjawisko to jest widoczne zarówno w miastach europejskich, jak i azjatyckich, gdzie coraz większa część nowych tras komunikacyjnych prowadzona jest pod ziemią.

W polskich realiach przykładem takiego podejścia jest budowa tunelu dla kolei dużych prędkości w Łodzi, realizowanego w ramach kolejowego igreka łączącego Warszawę, Łódź oraz planowane lotnisko CPK. Obiekt o długości ok. 4,6 km będzie najdłuższym tunelem kolejowym w Polsce, a jednocześnie jednym z najbardziej wymagających technicznie elementów tej inwestycji.

Tunel jest drążony przy użyciu maszyny TBM o średnicy ok. 14 m, co umożliwia prowadzenie robót w warunkach gęstej zabudowy miejskiej. W jego wnętrzu przewidziano dwa tory przystosowane do ruchu pociągów z prędkością do 160 km/h. Zastosowanie nawierzchni bezpodsypkowej typu slab track zwiększy trwałość konstrukcji oraz ograniczy drgania i hałas, co ma szczególne znaczenie w środowisku miejskim.

Nowe modele transportu w przestrzeni podziemnej

Rozwój technologii transportowych otwiera nowe możliwości wykorzystania przestrzeni podziemnej. Coraz częściej analizowane są systemy autonomiczne oraz rozwiązania kapsułowe, które mogą funkcjonować w wydzielonych korytarzach transportowych niezależnie od tradycyjnych układów komunikacyjnych. Podziemie stwarza w tym zakresie szczególnie sprzyjające warunki, umożliwiając prowadzenie ruchu w środowisku kontrolowanym, pozbawionym kolizji z ruchem pieszym i kołowym. Pozwala to zwiększyć efektywność transportu oraz poprawić jego przewidywalność. Choć wiele tego typu systemów pozostaje na etapie wdrożeń lub pilotaży, wyraźnie widać kierunek rozwoju, w którym przestrzeń podziemna staje się miejscem testowania i wprowadzania nowych modeli mobilności, wykraczających poza tradycyjne formy transportu.

Sieci infrastrukturalne w przestrzeni podziemnej

Systemy sieciowe jako fundament funkcjonowania miasta

Systemy kanalizacyjne, wodociągowe, energetyczne i telekomunikacyjne stanowią podstawę funkcjonowania współczesnych miast. Tworzą rozległą, wielowarstwową strukturę, która w dużej mierze rozwijała się etapami, często bez pełnej koordynacji przestrzennej. W efekcie pod powierzchnią miast funkcjonuje złożony układ instalacji w różnym wieku, stanie technicznym i standardzie wykonania.

Rosnąca intensywność zagospodarowania oraz wzrost zapotrzebowania na energię i przesył danych powodują dalszą rozbudowę tych systemów. Jednocześnie coraz większego znaczenia nabiera utrzymanie i modernizacja istniejącej infrastruktury, która w wielu przypadkach osiąga kres swojej trwałości eksploatacyjnej.

W środowisku miejskim coraz częściej odchodzi się od infrastruktury napowietrznej na rzecz rozwiązań podziemnych. Dotyczy to w szczególności sieci elektroenergetycznych oraz telekomunikacyjnych, w tym światłowodów, które wymagają prowadzenia nowych tras w silnie zagospodarowanej przestrzeni. Podziemie staje się tym samym główną przestrzenią lokalizacji kluczowych systemów technicznych miasta.

Zarządzanie infrastrukturą w warunkach zagęszczenia

Narastające zagęszczenie sieci podziemnych prowadzi do sytuacji, w której tradycyjny sposób ich umiejscowienia, polegający na indywidualnym prowadzeniu każdej instalacji, staje się coraz mniej efektywny. Ograniczona przestrzeń, kolizje oraz utrudniony dostęp serwisowy powodują konieczność poszukiwania bardziej uporządkowanych rozwiązań.

Odpowiedzią na te wyzwania są wielofunkcyjne tunele wieloprzewodowe, umożliwiające prowadzenie wielu systemów infrastrukturalnych w jednej przestrzeni. Rozwiązania tego typu przyczyniają się do ograniczenia liczby kolizji, uporządkowania układu sieci oraz zapewnienia łatwiejszego dostępu do instalacji w trakcie eksploatacji.

Tunele technologiczne projektowane są w sposób umożliwiający prowadzenie prac serwisowych bez ingerencji w powierzchnię terenu. Ma to istotne znaczenie w warunkach miejskich, gdzie każda ingerencja wiąże się z utrudnieniami komunikacyjnymi oraz dodatkowymi kosztami. Tego typu obiekty stają się jednymi z najważniejszych elementów nowoczesnego podejścia do zarządzania infrastrukturą podziemną.

Technologie realizacji i utrzymania sieci podziemnych

Realizacja oraz modernizacja infrastruktury podziemnej w warunkach gęstej zabudowy miejskiej wymaga zastosowania rozwiązań ograniczających ingerencję w powierzchnię terenu oraz funkcjonowanie miasta. W takich sytuacjach coraz większe znaczenie mają technologie bezwykopowe, które umożliwiają zarówno budowę nowych odcinków sieci, jak i renowację istniejących instalacji.

Takie metody, jak przewierty sterowane, mikrotunelowanie, technologie CIPP rękawów utwardzanych na miejscu, umożliwiają prowadzenie prac pod istniejącą infrastrukturą, drogami lub torowiskami bez konieczności ich rozkopywania. Dzięki temu możliwe jest ograniczenie utrudnień komunikacyjnych, skrócenie czasu realizacji inwestycji oraz zmniejszenie wpływu robót na otoczenie.

Technologie bezwykopowe odgrywają szczególnie istotną rolę w modernizacji starzejących się systemów kanalizacyjnych i wodociągowych. Odnowę przewodów przeprowadza się bez konieczności ich wymiany w tradycyjny sposób.

Podziemne zaplecze funkcjonalne miasta

Parkingi i infrastruktura obsługująca miasto

Jednym z najbardziej rozpowszechnionych przykładów wykorzystania przestrzeni podziemnej są parkingi oraz obiekty obsługujące funkcjonowanie zabudowy miejskiej. W centrach miast przeniesienie funkcji parkingowych pod ziemię pozwala uwolnić powierzchnię dla przestrzeni publicznej, zieleni oraz ruchu pieszego.

Podziemne parkingi coraz częściej stanowią integralny element większych założeń urbanistycznych, powiązanych z obiektami biurowymi, handlowymi i mieszkaniowymi. Towarzyszą im zaplecza techniczne, takie jak pomieszczenia instalacyjne, systemy zarządzania budynkiem czy infrastruktura transportowa. W rezultacie znacząca część funkcji niezbędnych do obsługi miasta zostaje przeniesiona pod poziom terenu. Rozwiązania te wpisują się w kierunek kształtowania przestrzeni miejskiej, w którym powierzchnia przeznaczana jest przede wszystkim na funkcje społeczne i reprezentacyjne, natomiast zaplecze techniczne lokowane jest w warstwach podziemnych.

Centra danych i infrastruktura cyfrowa

Rozwój gospodarki cyfrowej powoduje dynamiczny wzrost zapotrzebowania na infrastrukturę przetwarzania i przechowywania danych. Centra danych stają się jednym z kluczowych elementów współczesnych systemów miejskich, a ich lokalizacja coraz częściej rozważana jest również w przestrzeni podziemnej.

Środowisko podziemne oferuje w tym zakresie istotne korzyści, takie jak stabilne warunki temperaturowe, ograniczona ekspozycja na czynniki zewnętrzne oraz wysoki poziom bezpieczeństwa fizycznego. W niektórych przypadkach wykorzystywane są istniejące obiekty, np. dawne wyrobiska lub infrastruktura wojskowa, adaptowane do nowych funkcji technologicznych. 

Podziemne centra danych wpisują się w kierunek rozwoju infrastruktury cyfrowej, w którym kluczowe znaczenie mają niezawodność, bezpieczeństwo oraz efektywność energetyczna. Ich lokalizacja poza przestrzenią widoczną dla użytkowników miasta stanowi element szerszego procesu przenoszenia zaplecza technicznego pod powierzchnię terenu.

Magazynowanie, logistyka i funkcje operacyjne

Wraz z rozwojem gospodarki miejskiej rośnie znaczenie logistyki oraz sprawnego zarządzania przepływem towarów. Tradycyjne modele dystrybucji oparte na transporcie powierzchniowym coraz częściej napotykają ograniczenia wynikające z zatłoczenia oraz rosnących wymagań środowiskowych.

W odpowiedzi rozwijane są rozwiązania wykorzystujące przestrzeń podziemną dla funkcji magazynowych i dystrybucyjnych. Obejmują one podziemne magazyny, centra logistyczne oraz zaplecze obsługujące dostawy w gęsto zabudowanych obszarach. Rozwiązania te wskazują kierunek zmian w organizacji funkcji operacyjnych. Podziemie pełni rolę zaplecza logistycznego, wspierając obsługę miasta bez nadmiernego obciążania jego przestrzeni publicznej.

Funkcja bezpieczeństwa – podziemia jako infrastruktura przetrwania

Schrony i infrastruktura kryzysowa

Podziemne obiekty od dawna pełnią funkcję ochronną, jednak w ostatnich latach ich znaczenie ponownie rośnie. Współczesne schrony oraz infrastruktura kryzysowa projektowane są nie tylko z myślą o zagrożeniach militarnych, lecz także o sytuacjach nadzwyczajnych, takich jak awarie systemów miejskich oraz ekstremalne zjawiska pogodowe. Coraz częściej są one integrowane z codzienną infrastrukturą – parkingami, stacjami metra i obiektami technicznymi – co pozwala na ich efektywne wykorzystanie również w czasie normalnego funkcjonowania miasta.

Odporność miast na zagrożenia klimatyczne i geopolityczne

Zmieniający się klimat oraz rosnąca niestabilność geopolityczna powodują, że bezpieczeństwo infrastruktury miejskiej staje się jednym z kluczowych wyzwań planistycznych. Podziemie oferuje w tym zakresie naturalne warunki ochronne, ograniczając wpływ temperatury, wiatru, opadów i oddziaływań mechanicznych.

W wielu przypadkach przestrzeń podziemna wykorzystywana jest jako miejsce lokalizacji elementów infrastruktury, które muszą zachować ciągłość działania niezależnie od warunków zewnętrznych. Dotyczy to zarówno systemów energetycznych, jak i obiektów zarządzania kryzysowego czy zaplecza technicznego miast.

Podziemia jako element strategii resilience

Współczesne podejście do planowania miast coraz częściej uwzględnia koncepcję resilience, rozumianą jako zdolność systemu do przetrwania i szybkiego powrotu do funkcjonowania po wystąpieniu zakłóceń. W tym kontekście podziemie przestaje być jedynie przestrzenią techniczną, a zaczyna pełnić funkcję elementu strategicznego.

Wykorzystanie przestrzeni podziemnej jest metodą dywersyfikacji kluczowych funkcji oraz ograniczenia ich podatności na czynniki zewnętrzne. Dzięki temu miasta mogą zwiększać swoją odporność na zdarzenia o charakterze kryzysowym, jednocześnie zachowując ciągłość działania podstawowych systemów infrastrukturalnych.

Miasta schodzą pod ziemię. Przykłady systemowego wykorzystania przestrzeni

Helsinki (Finlandia) – podziemie jako element polityki miejskiej

Helsinki należą do najlepiej udokumentowanych przykładów systemowego wykorzystania przestrzeni podziemnej. Miasto opracowało i od lat rozwija Underground Resources and Master Plan, w którym podziemie traktowane jest jako pełnoprawny zasób planistyczny, równorzędny z przestrzenią naziemną.

Pod powierzchnią funkcjonują m.in. parkingi, obiekty sportowe, zbiorniki wodne, instalacje energetyczne oraz rozbudowana infrastruktura techniczna. Kluczowe znaczenie ma jednak nie sam zakres zagospodarowania, lecz jego koordynacja. Poszczególne funkcje stanowią element długofalowej strategii rozwoju, uwzględniającej zarówno potrzeby infrastrukturalne, jak i kwestie bezpieczeństwa.

Model fiński pokazuje, że podziemie może być planowane w sposób uporządkowany i wielofunkcyjny, a nie wyłącznie jako przestrzeń dla pojedynczych inwestycji. W Helsinkach
zidentyfikowano już ponad 400 obiektów zlokalizowanych pod powierzchnią miasta, a ich dalsze wykorzystanie jest uwzględniane w planach rozwoju.

Singapur – podziemie jako strategiczny zasób przestrzenny

W warunkach ograniczonej dostępności gruntów Singapur traktuje podziemie jako jeden z kluczowych kierunków rozwoju urbanistycznego, włączając je w system planowania przestrzennego miasta. Do warstw podziemnych przenoszone są funkcje techniczne i przemysłowe, takie jak magazyny paliw, instalacje energetyczne, infrastruktura transportowa. Równocześnie
rozwijane są projekty związane z funkcjami usługowymi i logistycznymi. Takie podejście pozwala lepiej wykorzystać ograniczoną powierzchnię oraz minimalizować konflikty przestrzenne, które w gęsto zabudowanym obszarze stanowią jedno z głównych wyzwań rozwojowych.

Tokio (Japonia) – infrastruktura podziemna jako odpowiedź na ograniczenia przestrzenne i zagrożenia

W japońskich metropoliach podziemie od dawna stanowi istotny element infrastruktury miejskiej. Dotyczy to zarówno systemów transportowych, jak i rozbudowanych układów technicznych oraz zabezpieczeń przeciwpowodziowych. Jednym z najbardziej spektakularnych przykładów jest system Metropolitan Area Outer Underground Discharge Channel (G-Cans) w rejonie Tokio – rozbudowany układ tuneli i komór retencyjnych chroniący miasto przed skutkami intensywnych opadów i powodzi.

Rozwijane są również przestrzenie usługowe i komunikacyjne, które w wielu przypadkach funkcjonują jako naturalne przedłużenie miasta na poziomie podziemnym. Japonia pokazuje, że podziemie może łączyć funkcje infrastrukturalne, użytkowe i ochronne w jednym spójnym systemie.

Montreal (Kanada) – podziemna przestrzeń użytkowa jako rozszerzenie miasta

Montreal rozwija jeden z największych na świecie systemów podziemnych przestrzeni użytkowych, znany jako RESO. Sieć ta łączy stacje metra, centra handlowe, biura oraz obiekty użyteczności publicznej, tworząc spójny układ komunikacyjno-usługowy, funkcjonujący równolegle do miasta na powierzchni. System ten ma przede wszystkim charakter użytkowy i usługowy, stanowiąc jeden z największych na świecie przykładów wykorzystania podziemia jako przestrzeni codziennego funkcjonowania miasta. W okresach zimowych i letnich podziemna sieć przejść i przestrzeni publicznych odgrywa istotną rolę w jego funkcjonowaniu, zapewniając komfort użytkownikom i ciągłość ruchu pieszego.

Szanghaj, Pekin i Shenzhen (Chiny) – rozwój podziemia w skali megamiast

W chińskich megamiastach, takich jak Szanghaj, Pekin czy Shenzhen, przestrzeń podziemna rozwijana jest w sposób bezprecedensowy pod względem skali i tempa realizacji. Dynamiczna urbanizacja oraz bardzo duża gęstość zabudowy sprawiają, że podziemie staje się naturalnym kierunkiem rozwoju infrastruktury miejskiej. Intensywnie rozbudowywane są systemy metra, wielopoziomowe węzły komunikacyjne oraz rozległe sieci przejść i przestrzeni usługowych zlokalizowanych pod powierzchnią. Coraz częściej powstają także kompleksy łączące funkcje transportowe, handlowe i techniczne w jednym, zintegrowanym układzie. Charakterystyczne jest podejście oparte na skali i integracji – podziemie nie stanowi jedynie uzupełnienia miasta, lecz jego równoległą warstwę funkcjonalną, rozwijaną równocześnie z zabudową naziemną.

Wyzwania, planowanie i kierunki rozwoju budownictwa podziemnego

Uwarunkowania i opłacalność inwestycji

Rozwój przestrzeni podziemnej wymaga uwzględnienia złożonych warunków gruntowych i geotechnicznych, które bezpośrednio determinują sposób projektowania i realizacji inwestycji. Zmienność ośrodka gruntowego, obecność wód gruntowych oraz oddziaływanie robót na istniejącą zabudowę sprawiają, że konieczne jest stosowanie zaawansowanych metod projektowych i wykonawczych, a także ciągły monitoring.

Równie istotne pozostają kwestie środowiskowe, w szczególności wpływ na stosunki wodne i lokalne warunki hydrogeologiczne. Realizacja obiektów podziemnych wymaga zachowania równowagi między potrzebami inwestycyjnymi a ochroną środowiska, co przekłada się na dobór technologii i precyzyjne prowadzenie prac.

Inwestycje podziemne wiążą się zazwyczaj z wyższymi kosztami realizacji i eksploatacji niż rozwiązania powierzchniowe, co wciąż stanowi istotną barierę dla ich szerokiego upowszechnienia. Coraz częściej jednak ocena ich opłacalności wykracza poza bezpośrednie nakłady finansowe. W warunkach gęstej zabudowy miejskiej wykorzystanie podziemia pozwala ograniczyć ingerencję w istniejącą tkankę miasta, uniknąć zakłóceń funkcjonowania przestrzeni publicznej oraz kosztów związanych z pozyskaniem terenów. W wielu przypadkach to właśnie te czynniki przesądzają o zasadności lokowania inwestycji pod powierzchnią.

Planowanie i integracja z rozwojem miasta

Jednym z kluczowych wyzwań pozostaje brak spójnych zasad planowania przestrzeni podziemnej w wielu krajach. Podziemie nadal bywa traktowane jako przestrzeń pomocnicza, co prowadzi do fragmentarycznego zagospodarowania i utrudnia koordynację inwestycji. Coraz wyraźniej widoczna jest potrzeba integracji planowania podziemia z dokumentami planistycznymi i strategiami rozwoju miast. Doświadczenia takich ośrodków, jak Helsinki czy Singapur, pokazują, że traktowanie przestrzeni podziemnej jako równorzędnej warstwy funkcjonalnej pozwala na jej uporządkowane i długofalowe wykorzystanie. W tym ujęciu przestaje być ono rezerwą przestrzeni na przyszłość, a zaczyna funkcjonować jako planowo zarządzany zasób, który może odciążać powierzchnię miasta i porządkować jego strukturę funkcjonalną.

Kierunki rozwoju i rola podziemia w miastach przyszłości

Postęp technologiczny umożliwia realizację coraz bardziej złożonych inwestycji w wymagających warunkach. Rozwój metod drążenia, automatyzacji procesów budowlanych oraz systemów monitoringu przekłada się na większe bezpieczeństwo i efektywność realizacji. Jednocześnie rośnie znaczenie integracji infrastruktury podziemnej z systemami zarządzania miastem. Rozwiązania cyfrowe i koncepcje smart city sprawiają, że podziemie staje się elementem zintegrowanego układu miejskiego, współpracującego z infrastrukturą naziemną i odpowiadającego na zmieniające się potrzeby użytkowników. Przestrzeń podziemna stopniowo przestaje być wyłącznie zapleczem technicznym. Coraz częściej stanowi planowaną warstwę miasta, w której lokowane są funkcje infrastrukturalne, magazynowe, usługowe i użytkowe.

Miasta przyszłości nie będą rozwijać się wyłącznie w górę ani na boki. Ich kolejnym, coraz bardziej wykorzystywanym kierunkiem staje się przestrzeń pod powierzchnią. W miarę narastania presji przestrzennej, środowiskowej i funkcjonalnej jej znaczenie będzie systematycznie rosnąć. Podziemie nie jest już alternatywą dla przestrzeni naziemnej, lecz jej naturalnym uzupełnieniem i kolejnym etapem rozwoju struktury miejskiej.

Oprac. Redakcja

Więcej na www.NBI.com.pl/tematy-specjalne

Umowę na realizację zadania podpisał Andrzej Ryński, dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku. Prace dotyczą odcinka obwałowań Kanału Elbląskiego przy pochylni Kąty, będącej częścią systemu hydrotechnicznego tej drogi wodnej.

Zakres inwestycji obejmuje naprawę uszkodzonych fragmentów obwałowań, wzmocnienie konstrukcji wałów oraz zabezpieczenie infrastruktury zlokalizowanej przy rowie obiegowym. Roboty mają zostać przeprowadzone z uwzględnieniem obowiązujących wymogów środowiskowych oraz ochrony lokalnych ekosystemów.

Umowa za ponad 961 tys. zł

Wykonawcą zadania zostało Przedsiębiorstwo Budownictwa Wodnego „PROMEL” Robert Jeszke z województwa kujawsko-pomorskiego. Jak podają Wody Polskie, wykonawca przystąpił do realizacji inwestycji bezpośrednio po podpisaniu umowy.

Kanał Elbląski należy do najważniejszych zabytków hydrotechnicznych w Polsce. Inwestycja na pochylni Kąty ma zapewnić dalsze funkcjonowanie infrastruktury kanału oraz utrzymanie sprawności technicznej obwałowań w rejonie rowu obiegowego.

– 30-lecie Soletanche Polska to nie tylko okazja do refleksji nad dotychczasowymi osiągnięciami, ale przede wszystkim moment wyznaczania przyszłych kierunków rozwoju. Nowa Baza Sprzętu jest ważnym elementem tej strategii – inwestujemy w nowoczesną infrastrukturę, rozwój kompetencji naszych zespołów oraz rozwiązania, które pozwolą nam jeszcze skuteczniej realizować wymagające projekty geotechniczne. Nowa Baza Sprzętu, dzięki swojemu strategicznemu położeniu, umożliwi bardziej efektywną obsługę rynku lokalnego oraz krajów sąsiednich – mówi Hubert Tomczak, Dyrektor Zarządzający Soletanche Polska.

W uroczystości udział wzięli przedstawiciele międzynarodowych spółek macierzystych Soletanche Bachy oraz Soletanche Freyssinet. Obecność najwyższego kierownictwa potwierdziła strategiczne znaczenie inwestycji dla dalszego rozwoju zarówno Soletanche Bachy, jak i Soletanche Freyssinet.

– W ciągu ostatnich 30 lat Soletanche Polska systematycznie rozwijała swoją działalność, poszerzając zarówno skalę i złożoność realizowanych projektów, jak i zasięg geograficzny. Ta nowoczesna baza stanowi kluczowy kamień milowy tej drogi i potwierdza nasze zaufanie do polskiego zespołu, który będzie nadal realizował strategiczne projekty, odpowiadając na dynamiczny rozwój rynku polskiego – mówi Julien Dubreuil, Managing Director Eastern & Central Europe – Greater Middle East Zone w Soletanche Bachy.

Zaplecze techniczne i parametry nowej Bazy Sprzętu Soletanche Polska

Nowa Baza Sprzętu znajduje się przy ul. Wspólnej 2 w Brzózem koło Mińska Mazowieckiego. Inwestycja została zrealizowana na działce o łącznej powierzchni 15 277 m². Generalnym wykonawcą była firma PHUB Łucz-Bud Sp. z o.o. Budowa rozpoczęła się pod koniec sierpnia 2025 roku i trwała osiem miesięcy.

Nowoczesny obiekt obejmuje:
• warsztat mechaniczny o powierzchni 477,17 m²,
• warsztat spawalniczy o powierzchni 718,64 m²,
• magazyn o powierzchni 243,67 m²,
• część biurowo-socjalną,
• parking dla samochodów osobowych,
• place składowe na sprzęt o łącznej powierzchni ok. 7 500 m².

Parametry techniczne budynku:
• powierzchnia zabudowy: 1 816,63 m²,
• powierzchnia użytkowa: 1 837,12 m²,
• powierzchnia całkowita: 2 133,24 m²,
• kubatura: 17 225,20 m³,
• wysokość: 9,81 m.

– Nowa Baza Sprzętu to przede wszystkim przestrzeń zaprojektowana z myślą o naszych pracownikach i ich codziennej pracy. Stworzyliśmy nowoczesne i funkcjonalne środowisko, które realnie odpowiada na potrzeby zespołów operacyjnych i technicznych. Lepsze warunki pracy, nowoczesne zaplecze warsztatowe oraz usprawniona logistyka sprzętu przełożą się nie tylko na większy komfort i bezpieczeństwo, ale również na wyższą efektywność operacyjną, lepszą organizację procesów oraz sprawniejszą realizację codziennych zadań. Wszystkie te rozwiązania są ukierunkowane na jeszcze lepszą obsługę naszych klientów oraz skuteczniejszą realizację wymagających projektów geotechnicznych – mówi Damian Siepielski, Kierownik Bazy Sprzętu w Soletanche Polska.

Wieczorne obchody 30-lecia Soletanche w Polsce

Uroczystość otwarcia nowej Bazy Sprzętu była jednocześnie symbolicznym rozpoczęciem dalszych obchodów 30-lecia obecności Soletanche w Polsce. Wieczorne wydarzenie odbyło się w Centrum Praskim Koneser na warszawskiej Pradze – miejscu o szczególnym znaczeniu, powstałym na fundamentach realizowanych przez Soletanche Polska, co stanowiło naturalne nawiązanie do historii i dorobku firmy.

W wydarzeniu, oprócz delegacji zagranicznych, uczestniczyli również przedstawiciele spółek Grupy VINCI działających w Polsce, w tym WARBUD, EUROVIA, VINCI Immobilier, Sixense, Remea, Menard, Cegelec, Actemium oraz ETF Polska. Ich obecność podkreśliła integracyjny charakter wydarzenia oraz jego znaczenie w ramach całej organizacji. Spotkanie było okazją do wspólnego świętowania jubileuszu oraz podkreślenia zarówno dotychczasowych osiągnięć, jak i przyszłych perspektyw rozwoju.

Równolegle realizowane są działania formalnoprawne związane z nieruchomościami przy ul. Próchnika 44 oraz al. 1 Maja 19, 21 i 23. Pod koniec marca złożono wniosek o zmianę decyzji lokalizacyjnej, który jest obecnie procedowany przez Łódzki Urząd Wojewódzki. Uzyskanie decyzji umożliwi przejęcie nieruchomości i rozpoczęcie procedur odszkodowawczych.

Wznowienie prac wymaga dodatkowych analiz technicznych

PLK SA wskazują, że wznowienie drążenia po ponad 16 miesiącach postoju tarczy TBM wiąże się z podwyższonym ryzykiem technicznym. Spółka poinformowała o degradacji ośrodka gruntowego w strefie oddziaływania maszyny oraz częściowych uszkodzeniach kamienic znajdujących się w rejonie postoju tarczy.

Według inwestora decyzje dotyczące ewentualnych wyburzeń będą podejmowane dopiero po wykonaniu dodatkowych analiz przez nowego wykonawcę. Samo przejęcie nieruchomości nie oznacza możliwości rozbiórki budynków, ponieważ wymaga to odrębnych decyzji administracyjnych, w tym pozwolenia na rozbiórkę.

PLK prowadzą także konsultacje techniczne z firmami specjalizującymi się w budowie tuneli. Ich celem jest przygotowanie dokumentacji przetargowej dotyczącej dokończenia drążenia w sposób ograniczający ryzyko dla istniejącej zabudowy oraz infrastruktury miejskiej.

Dwa postępowania przetargowe dla inwestycji w Łodzi

Ogłoszenie przetargu na wznowienie drążenia tunelu planowane jest na przełom III i IV kwartału 2026 roku. Do tego czasu mają zostać wykonane dodatkowe oceny stanu technicznego budynków znajdujących się w sąsiedztwie tarczy TBM oraz na dalszym przebiegu tunelu.

PLK SA przygotowują również drugie postępowanie obejmujące wyposażenie tuneli w infrastrukturę kolejową i instalacje techniczne, a także roboty wykończeniowe na przystankach Łódź Koziny i Łódź Polesie oraz budowę infrastruktury naziemnej.

Do czasu wyboru nowego wykonawcy plac budowy i maszyna TBM są zabezpieczane przez spółkę ZRK DOM z Poznania, należącą do grupy PLK SA. Trwa również proces rozliczeń z podwykonawcami, którzy nie otrzymali płatności od poprzedniego wykonawcy inwestycji.