W Narodowym Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej podpisano umowę na realizację projektu uszczelnienia kanalizacji sanitarnej w Głogowie. Inwestycja o wartości ok. 4,4 mln zł otrzymała blisko 3,5 mln zł dofinansowania z Funduszu Spójności w ramach programu FEnIKS 2021–2027.

Odbudowa infrastruktury po powodzi

Projekt obejmuje odbudowę sieci uszkodzonej w wyniku powodzi z 2024 r. oraz przywrócenie jej pełnej funkcjonalności. Dzięki zastosowaniu technologii bezwykopowej możliwe będzie szybkie odtworzenie parametrów eksploatacyjnych bez ingerencji w nawierzchnię.

Kluczowe efekty inwestycji

Realizacja zadania przyniesie wymierne efekty dla mieszkańców i systemu kanalizacyjnego:

• odnowa 2,24 km sieci kanalizacyjnej,
• modernizacja 113 obiektów infrastruktury,
• poprawa bezpieczeństwa i ograniczenie ryzyka awarii,
• zmniejszenie napływu wód gruntowych i powodziowych do kanalizacji.

Z inwestycji skorzysta blisko 350 mieszkańców, a system kanalizacyjny stanie się bardziej odporny na ekstremalne zjawiska pogodowe.

Tegoroczna edycja odbywa się pod hasłem „Tam, gdzie kończy się ciężar, zaczyna się lot” – to zaproszenie do refleksji nad tym, jak odpuszczanie może stać się źródłem siły oraz jak odnaleźć równowagę między ambicją a przeciążeniem w dynamicznym świecie zawodowym.

Nowa lokalizacja i zmieniona formuła wydarzenia

W 2026 roku konferencja po raz pierwszy odbędzie się w Klubie Studio w Krakowie, miejscu znanym z wyjątkowej atmosfery i wydarzeń na najwyższym poziomie. Ta przestrzeń nada wydarzeniu nową energię i sprzyja jeszcze większej integracji uczestników.

Zmianie ulega również formuła konferencji, która została zaprojektowana tak, aby maksymalnie zwiększyć zaangażowanie uczestników. W programie znajdą się dynamiczne panele dyskusyjne, inspirujące krótkie wystąpienia oraz praktyczne warsztaty. Szczególną wartością będą bezpośrednie spotkania z ekspertkami i ekspertami z branż STEM oraz biznesu, a także speed networking, który pozwala w krótkim czasie nawiązać wartościowe kontakty i wymienić się doświadczeniami.

Tematy, które wpływają na rozwój

Program konferencji koncentruje się na wyzwaniach współczesnego świata pracy – od funkcjonowania w środowisku wysokich oczekiwań, przez świadome budowanie kariery, aż po umiejętność wyznaczania granic i zarządzania własną energią.

Wśród kluczowych zagadnień znajdą się m.in. odpowiedzialne przywództwo, odporność psychiczna oraz rozwój zawodowy w branżach technicznych. Uczestnicy będą mogli także spojrzeć w przyszłość – tematy związane ze sztuczną inteligencją i jej wpływem na kompetencje oraz ścieżki kariery w obszarze STEM staną się ważnym elementem programu.

Dla kogo jest to wydarzenie

Kobiety Rakiety 2026 to wydarzenie dla studentek i studentów kierunków STEM, osób pracujących w branżach technicznych, przedstawicieli środowiska akademickiego oraz biznesu. To także przestrzeń dla wszystkich, którzy interesują się mentoringiem, rozwojem i świadomym kształtowaniem swojej kariery.

Konferencja odbędzie się w Klubie Studio przy ul. Budryka 4 w Krakowie. Obiekt jest w pełni dostosowany do potrzeb osób z niepełnosprawnościami i zapewnia dostęp bez barier architektonicznych. Organizator przewiduje również możliwość zapewnienia wsparcia komunikacyjnego oraz indywidualnego dostosowania udziału – zgłoszenia można przesyłać do 25 maja 2026 roku.

To wydarzenie to nie tylko konferencja, to przestrzeń spotkania, inspiracji i rozwoju. Jeśli chcesz być częścią tej edycji, zarejestruj się tutaj: Konferencja Kobiety Rakiety 2026

20 marca 2026 r. w obecności gości, partnerów, pracowników, przyjaciół firmy i przedstawicieli mediów otworzyliście długo oczekiwaną nową halę do produkcji prefabrykatów betonowych w systemie HABA Drain na terenie siedziby spółki HABA-Beton w Olszowej w gminie Ujazd na Opolszczyźnie. Jakie znaczenie dla firmy ma ta inwestycja?

Mamy świadomość, że to nie tylko przecięcie wstęgi i oddanie do użytku nowego obiektu. To potwierdzenie rozwoju, konsekwencji i pracy wielu pokoleń ludzi, którzy budowali markę HABA-Beton. To głębokie przekonanie, że solidne fundamenty – zarówno w betonie, jak i w relacjach – są podstawą trwałego sukcesu.

Nasza firma działa od ponad stu lat. Przez dekady rozwijaliśmy się, przechodząc przez różne etapy gospodarcze, technologiczne i rynkowe. Z małego przedsiębiorstwa w Bawarii staliśmy się firmą o międzynarodowym, a nawet światowym zasięgu, z kilkunastoma oddziałami i silną pozycją w branży. Każdy etap tej drogi był wynikiem ciężkiej pracy, odpowiedzialnych decyzji i zaufania klientów.

Od kiedy HABA-Beton działa w Polsce?

W Polsce jesteśmy obecni od 2005 r. To był ważny moment – wejście na nowy rynek otworzyło nowe możliwości i postawiło nowe wyzwania. Zaczynaliśmy z ambicją, ale też z pokorą wobec lokalnych realiów. Dziś możemy powiedzieć, że była to decyzja słuszna. Polska stała się jednym z kluczowych obszarów naszego rozwoju.

Rozwiązania HABA-Beton od lat znajdują zastosowanie w najbardziej wymagających projektach infrastrukturalnych w Europie. Jesteśmy jedynym producentem prefabrykatów betonowych w Polsce oferującym kompletny system retencji wody, zaczynając od odwodnień liniowych i studni, przez rury, a kończąc na podziemnych zbiornikach do magazynowania wody. To połączenie tradycji, nowoczesnej technologii i praktycznej wiedzy inżynieryjnej w służbie bezpieczniejszych, trwalszych i lepiej odwodnionych dróg.

Jakie przedsięwzięcia były kamieniami milowymi w rozwoju firmy?

Z pewnością kamieniem milowym była realizacja w latach 2020–2022 największego kolektora metodą mikrotunelingu w Europie i jednego z większych na świecie; chyba tylko w Chinach realizowany był podobny. Kolektor powstał w Warszawie, a cały zakres ponadsześciokilometrowego odcinka był budowany z rur betonowych wytwarzanych w HABA-Beton w Olszowej. Rozwijaliśmy zaplecze produkcyjne, logistykę, park maszynowy, postawiliśmy suwnicę bramową z udźwigiem 50 t. Inwestowaliśmy nie tylko w infrastrukturę, ale przede wszystkim w ludzi – w kompetencje, bezpieczeństwo pracy i kulturę organizacyjną.

Kolejnym kamieniem milowym było przejęcie w 2022 r. zakładu Kaprin w Krzeszowicach pod Krakowem, wtedy z ponad 120-osobową załogą. Firma oferuje prefabrykaty betonowe dla kanalizacji, drogownictwa i energetyki. Chociaż początek nie był łatwy, to dla nas była to szansa na rozszerzenie działalności, wzmocnienie pozycji w regionie oraz dalszą dywersyfikację produkcji. Integracja zespołów, wymiana doświadczeń i wspólna praca przyniosły efekty, z których możemy być dumni.

Kolejnym celem, którego realizację rozpoczęliśmy dwa lata temu, jest budowa żwirowni. Infrastruktura jest już na ukończeniu, a od roku wydobywamy żwiry i piaski na mobilnym przesiewaczu. To była strategiczna decyzja, ponieważ daje nam większą niezależność surowcową, stabilność i kontrolę nad jakością. W branży takiej jak nasza dostęp do surowca i jego jakość to fundament – dosłownie i w przenośni. Dzięki temu możemy jeszcze lepiej odpowiadać na potrzeby rynku i naszych klientów.

Teraz skupiacie się na wprowadzaniu na rynek nowego produktu, jakim jest odwodnienie liniowe HABA Drain.

Tak, to właśnie z tego powodu świętujemy dziś oddanie do użytku nowej hali, która jest efektem długofalowej strategii, a nie przypadkowej decyzji. Skuteczne odwodnienie to jeden z filarów trwałej i bezpiecznej infrastruktury drogowej. W warunkach coraz częstszych nawałnic i ekstremalnych zjawisk pogodowych tradycyjne rozwiązania często zawodzą. HABA-Beton proponuje alternatywę – monolityczne odwodnienia szczelinowe HABA Drain, które łączą trwałość, funkcjonalność i troskę o środowisko.

Co wyróżnia system HABA Drain?

Jak przedstawił na otwarciu hali Tomasz Kownacki, menedżer tego produktu, system HABA Drain powstał z myślą o inwestycjach, w których niezawodność ma kluczowe znaczenie. Prefabrykaty wykonane z betonu zbrojonego wysokiej klasy tworzą monolityczną konstrukcję bez rusztów i luźnych połączeń. Dzięki temu nie ma ryzyka, że elementy będą się luzować lub przemieszczać pod wpływem obciążeń. To nie tylko większe bezpieczeństwo użytkowników, ale i znacznie mniejsze koszty utrzymania.

System spełnia wymagania norm PN-EN 1433 i DIN 19850, a dostępne klasy obciążenia – od C250 do F900 – pozwalają stosować go zarówno w strefach ruchu pieszego i na parkingach, jak i na autostradach, lotniskach, placach przemysłowych. HABA Drain jest dostępny w szerokim zakresie wymiarów (DN 100–400) oraz w wersji ze spadkiem, dzięki czemu można precyzyjnie dopasować rozwiązanie do warunków terenowych. System uzupełniają studzienki odwadniające, elementy rewizyjne i narożne, które umożliwiają pełną integrację z infrastrukturą drogową. Co istotne, od średnicy DN 150 odwodnienia można montować bez fundamentu nośnego i opaski betonowej, co przyspiesza prace i zmniejsza koszt inwestycji.

Na sukces firmy pracuje cały zespół. Budowa nowej hali jest tego dobrym przykładem, bo zaangażowało się w nią bardzo wiele osób.

Otwarcie nowej hali produkcyjnej to kolejny krok na drodze naszego rozwoju. To inwestycja w przyszłość – w większe możliwości produkcyjne, w nowoczesne technologie, w efektywność i bezpieczeństwo pracy. Ale przede wszystkim to inwestycja w ludzi. Bo żadna hala, żadna maszyna i żadna technologia nie ma wartości bez zespołu, który potrafi z nich mądrze korzystać. Dlatego w tym miejscu chciał bym podziękować całemu zespołowi produkcji oraz całej administracji. To dzięki nim możemy się pochwalić najlepszą jakością nie tylko na rynku polskim, ale i europejskim.

Chciałbym także złożyć podziękowania wszystkim, którzy przyczynili się do powstania tego obiektu – projektantom Januszowi Kurzycy i Robertowi Respondkowi, wykonawcom firmie Hydrobud K&K Michał Hehmueler, Tomaszowi Walaskowi, Łukaszowi Rurkowi i oczywiście prezesowi Krzysztofowi Kleinemu. Na terenach zewnętrznych firmie Transkom Białdyga Sp. z o.o. – Norbertowi Gruszce i Robertowi Białdydze, oraz wszystkim podwykonawcom, a przede wszystkim naszym pracownikom na czele z Pawłem Niewiadomskim, który uczestniczył i w etapie projektowania, i w etapie budowy. Wasze zaangażowanie, lojalność i profesjonalizm są największą siłą HABA-Beton.

Dziękuję również naszym klientom i partnerom za zaufanie, którym obdarzają nas od lat. To dzięki Wam możemy się rozwijać, podejmować nowe wyzwania i realizować ambitne projekty. Dziękuję Michałowi Wojczyszynowi, dyrektorowi Opolskiego Centrum Rozwoju Gospodarki, Rafałowi Maćkowskiemu, przedstawicielowi Katowickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej, Waldemarowi Gajdzie, starościepowiatu strzeleckiego, Hubertowi Ibromowi, burmistrzowi Ujazdu, za przychylną rozmowę i pomoc w różnych sytuacjach, bo jeżeli inwestować, to wśród naprawdę dobrych ludzi, takich jacy są w województwie opolskim.

Dziękuję całej rodzinie Bartlechnerów na czele z Johannem Bartlechnerem juniorem za zaufanie i powierzenie nam tak odpowiedzialnego zadania, jakim jest prowadzenie HABA-Beton Polska

Co zamierzacie dalej?

Patrząc w przyszłość, wiemy jedno – nie zatrzymujemy się. Chcemy nadal inwestować, rozwijać się, wdrażać nowe technologie i podnosić jakość naszych produktów. Chcemy być firmą nowoczesną, odpowiedzialną i stabilną, która łączy ponadstuletnią tradycję z energią i ambicją kolejnych pokoleń.

Nowa hala to powód do dumy, ale też zobowiązanie, aby wytrwale budować pozycję firmy, marki i naszą wspólną przyszłość.

Dziękuję za rozmowę.

www.haba-beton.com/pl

Wodociąg czerpał wodę ze złóż wodonośnych w rejonie Bielan przez usytuowany na lewym brzegu Wisły zespół 20 studni wierconych. Za pomocą lewara woda była transportowana do studni zbiorczej, a dalej z wykorzystaniem pomp tłokowych napędzanych maszynami parowymi podawana na odległość ok. 4,5 km do położonego 49 m powyżej płyty Rynku Głównego zbiornika Kościuszko (pod Kopcem Kościuszki), skąd pod własnym ciśnieniem dochodziła do najwyżej położonych miejsc ówczesnego Krakowa. Z czasem zwiększono liczbę studni, zbudowano wieżę ciśnień oraz drugi zbiornik główny. Jednocześnie uchwalono rządową ustawę o obowiązku podłączenia wszystkich krakowskich posesji do wodociągu miejskiego.

Początkowo zasilano teren miasta i częściowo przedmieścia. W 1901 r. powierzchnia miasta wynosiła niecałe 7 km², z czego ponad 1 km² stanowiły Błonia. Kraków zamieszkiwało ok. 100 tys. osób. Z wodociągu miejskiego korzystało 227 gospodarstw, ale już pod koniec 1902 r. liczba ta wzrosła siedmiokrotnie. W 1908 r. podłączonych do sieci było już 94% budynków w Krakowie, znacznie mniej na przedmieściach. Następowała systematyczna rozbudowa urządzeń i sieci wodociągowej, co było szczególnie ważne w kontekście planowanego przyłączenia do Krakowa gmin ościennych i utworzenia Wielkiego Krakowa (1911). Wtedy to rozszerzono sieć wodociągową na nowe tereny i przystąpiono do budowy Dworca Wodociągowego przy ul. Senatorskiej 1 (ukończony w 1913 r., obecnie siedziba Wodociągów Miasta Krakowa SA). W 1918 r. długość sieci wodociągowej wzrosła do ok. 140 km wobec 81 km na początku.

W 1921 r. ze względu na ograniczoną wydajność studni w Zakładzie Wodociągowym na Bielanach (obecnie ZUW Bielany) wprowadzono zasilanie wód podziemnych wodami rzecznymi z Wisły i Sanki, uruchomiono dwa pierwsze baseny infiltracyjne, a w 1923 r. kolejne trzy. W latach 1924–1925 Zakład był modernizowany, m.in. zbudowano kolejne baseny infiltracyjne, przebudowano halę pomp, kotłownię i kolejkę kursującą pomiędzy Bielanami a wodociągiem na Zwierzyńcu, zbudowanym przez władze wojskowe w 1916 r. jako wodociąg rezerwowy w obawie przed zniszczeniami wojennymi wodociągu głównego. W 1932 r. na Bielanach otwarto laboratorium chemiczne wykonujące badania wody, a także stację chlorowania i laboratorium bakteriologiczne. Równocześnie stale rozbudowywano sieć rurociągów na terenie miasta.

Dzięki uruchomieniu wodociągu można było również usprawnić bardzo przestarzałą, budowaną przez dziesięciolecia w sposób bezplanowy kanalizację miejską. Nieczystości domowe zasadniczo spływały do dwóch kolektorów, z których jeden miał ujście w korycie Starej Wisły (w rejonie dzisiejszej ul. Sebastiana), a drugi – w Wiśle pod Wawelem. Nieczystości kloaczne w większości wywożono beczkami za miasto. Uruchomienie wodociągu, a następnie rozbudowa kanałów betonowych i budowa dużego kolektora z ujściem do Wisły w Dąbiu rozwiązały ten problem. W 1914 r. ustawa kanałowa wprowadziła przymus połączenia nieruchomości z kanalizacją miejską. Z powodu wybuchu wojny nie od razu to zrealizowano, jednak w 1915 r. sieć kanalizacyjna liczyła już 91 km. W 1935 r. do Wodociągu Miejskiego przyłączono Oddział Kanalizacji, tworząc przedsiębiorstwo Miejskie Wodociągi i Kanalizacja.

W połowie lat 50. XX w. woda w Wiśle stała się krytycznie zanieczyszczona, aczkolwiek jej poboru zaprzestano dopiero w 1988 r. W 1955 r. oddano do eksploatacji Zakład Rudawa, wodę pobierano z ujęć głębinowych w Mistrzejowicach, a od 1960 r. także z ujęcia na Dłubni. Zmianą o zasadniczym znaczeniu było uruchomienie w 1974 r. ujęcia na Rabie – ciąg technologiczny Raba I – tworząc w tym celu specjalny zalew, Jezioro Dobczyckie (ok. 20–25 km od Krakowa w linii prostej), a remedium na deficyt wody w Krakowie w latach 80. było oddanie do użytku ciągu Raba II. Obecnie ZUW Raba jest głównym producentem wody dla aglomeracji krakowskiej. Może uzdatnić maksymalnie 186 tys. m³ wody na dobę, natomiast średnio dostarcza ok. 100 tys. m³/d, co zaspokaja 60% potrzeb aglomeracji.

Wodociągi Miasta Krakowa SA (do 4 stycznia 2021 r. Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji SA) zaopatrują w wodę ponad milion mieszkańców Krakowa i kilkunastu sąsiednich gmin. Łączna długość sieci wodociągowej wynosi 2396 km, a kanalizacyjnej – 2052 km. Spółka eksploatuje rozległą infrastrukturę: cztery zakłady uzdatniania wody korzystające z ujęć powierzchniowych (Bielany, Rudawa, Dłubnia, Raba) i ujęcie głębinowe (Mistrzejowice), dwie centralne oczyszczalnie ścieków (Płaszów, Kujawy), cztery lokalne oczyszczalnie ścieków (Bielany, Kostrze, Sidzina, Tyniec), stację termicznej utylizacji osadów (STUO), 47 zbiorników wodociągowych, trzy pompownie wodociągowe, 28 hydroforni i 87 przepompowni kanalizacyjnych.

Rozwój spółki – projekty unijne

W wyniku realizacji wielkiego programu rozbudowy i modernizacji infrastruktury Kraków stał się pierwszym dużym miastem w Polsce, które w sposób kompleksowy rozwiązało problemy gospodarki wodno-ściekowej. W ciągu dekady 2000–2010 zainwestowano w obiekty strategiczne ponad 1 mld zł. Początkowo jedynym zamierzeniem projektu była modernizacja i rozbudowa oczyszczalni w Płaszowie, ale ponieważ koszt inwestycyjny okazał się niemal o połowę niższy, niż przewidywano, pierwotny zakres przedsięwzięcia rozszerzono o trzy zadania: budowę STUO, budowę kolektora DTW, rekultywację lagun osadowych. Projekt płaszowski był jednym z 10. pierwszych, które Komisja Europejska – spośród prawie 400 złożonych aplikacji o dotację z Funduszu ISPA – zakwalifikowała w październiku 2000 r. do finansowania z pierwszej transzy środków pomocowych ISPA (potem Fundusz Spójności). Dofinansowanie wyniosło 55,8 mln € (65% kosztów projektu), angażując ponad 30% środków przeznaczonych dla wszystkich beneficjantów ISPA w 2000 r.

Realizację głównego zadania, czyli modernizacji i rozbudowy oczyszczalni Płaszów,rozpoczęto w 2003 r., a zakończono w 2007 r., uzyskując możliwość pełnego mechaniczno-biologicznego oczyszczania wszystkich ścieków odprowadzanych z centralnych dzielnic Krakowa. Zwiększono przepustowość starej, mechanicznej oczyszczalni w Płaszowie ze 132 tys. do 657 tyś m³/d (potrzebnej w porze deszczowej), zbudowano biologiczną oczyszczalnię o przepustowości 328 tys. m³/d oraz nową nitkę przeróbki osadów ściekowych, obejmującą ich zagęszczanie, fermentację metanową, końcowe odwadnianie, a także produkcję energii elektrycznej z biogazu. W 2010 r. uruchomiono STUO z reaktorem typu Pyrofluid. Obróbce poddawany jest ustabilizowany komunalny osad ściekowy o kodzie 19 08 05. Instalacja przetwarza ok. 64 t suchej masy dziennie. Krakowska spalarnia należy do najlepszych w kraju, biorąc pod uwagę zarówno skuteczność, jak i czas pracy w ciągu roku. Dąży się do tego, aby możliwie cały czas pracowała w układzie autotermicznym (bez wspomagania gazem ziemnym). W planach spółki jest budowa drugiego takiego obiektu, co uwolni ją od konieczności wywozu osadu w okresach obowiązkowych przeglądów. Pozwoli to zwiększyć produkcję energii elektrycznej i cieplnej, której wolumen może zostać wykorzystany do zbudowania pasywnego systemu pompy ciepła na ściekach. W ten sposób Kraków pozyska kolejne zielone źródło energii.

Dla zoptymalizowania pracy obu centralnych krakowskich oczyszczalni – płaszowskiej i nowohuckiej (Kujawy) – zbudowano olbrzymi kolektor dolnej terasy Wisły (DTW), który połączył oba systemy kanalizacyjne Krakowa. Wybudowano pompownię ścieków o przepustowości 0,9 m³/s, kolektor grawitacyjny o długości 6,2 km i dwa rurociągi tłoczne o łącznej długości 0,7 km. Rekultywacji poddano laguny osadowe o powierzchni 18,5 ha na terenie oczyszczalni Płaszów, gdzie przez prawie 30 lat (od 1975 do 2002 r.) deponowano osady z oczyszczalni Płaszów i Kujawy – ich łączną chłonność oszacowano na ok. 370 tys. m³. Po wykonaniu właściwych zabiegów technicznych (ukształtowanie terenu, regulacja warunków hydrologicznych oraz ujęcie biogazu) i agrotechnicznych (odtworzenie gleb, biologiczna i przeciwerozyjna odbudowa zboczy, zazielenienie czaszy lagun) przywrócono wartość użytkową zdewastowanym terenom, zapewniono ochronę przed zanieczyszczeniem wód podziemnych, powierzchni gruntu, powietrza atmosferycznego oraz utworzono między oczyszczalnią Płaszów i przyległymi terenami przemysłowymi pas ochronny zieleni dla oddzielenia tych terenów od osiedli mieszkaniowych. W przyszłości powstanie tam farma fotowoltaiczna lub inna instalacja generująca energię elektryczną.

Zielona energia i plany rozbudowy

W ramach realizowanego od 2003 r. projektu Gospodarka wodno-ściekowa w Krakowie, którego każdy z etapów składał się z wielu zdań szczegółowych, zwodociągowano i skanalizowano miasto. W rezultacie 99,5% mieszkańców Krakowa korzysta z nowoczesnej sieci wodociągowej, a tylko niewiele mniej, 98,5%, ma dostęp do sieci kanalizacyjnej. Obecnie realizowany jest etap VII (od 2025 r.), zakładający m.in. przykrycie największych w Polsce osadników wstępnych oraz obiektów części mechanicznej w oczyszczalni Płaszów, a także budowę szeregu stacji wielostopniowej dezodoryzacji, wykorzystującej układ biofiltrów.

W ostatnich latach działania inwestycyjne skupiają się na optymalizacji pracy urządzeń, efektywności energetycznej, ograniczaniu strat wody. Przedsiębiorstwo szeroko wykorzystuje możliwości wytwarzania energii elektrycznej w procesach technologicznych. W oczyszczalni Płaszów w czterech wydzielonych komorach fermentacyjnych o pojemności 5 tys. m³ każda produkuje się ok. 15 tys. m³ biogazu na dobę. Biogaz magazynowany jest w dwóch zbiornikach o pojemności 3080 m³. Są to nowoczesne zbiorniki, zbudowane w 2023 r., umożliwiające efektywne sterowanie pracą jednostek wytwórczych oraz zmagazynowanie dużej objętości biogazu w okresach jego zwiększonej produkcji (pracują w zakresie od 100 do 20% napełnienia).

W oczyszczalni Płaszów zlokalizowano kilka źródeł wytwarzających energię elektryczną, największym jest oczywiście układ kogeneracyjny. Składa się on z czterech kogeneratorów, których znamionowa moc elektryczna wynosi 800 kW, a moc cieplna ok. 810 kW. Łączna produkcja energii elektrycznej z kogeneracji wyniosła w 2025 r. 11 299 MWh. Kolejnym elementem są dwie turbiny biogazowe o mocy 65 kW każda. Zadaniem turbin jest wykorzystanie nadmiaru biogazu i eliminacja jego spalania w pochodni gazowej. W typowych warunkach turbiny wytwarzają ok. 140 MWh energii elektrycznej oraz ok. 100 kW energii cieplnej. W oczyszczalni Kujawy pracują dwie jednostki kogeneracyjne o mocy 192 kW oraz jedna o mocy 173 kW, a także turbina gazowa o mocy 200 kW, produkując 6663 MWh energii elektrycznej (2025).

Jednostki kogeneracyjne nie są jedynymi źródłami dodatkowej energii elektrycznej. W oczyszczalni Płaszów działa farma fotowoltaiczna o mocy 60 kWp, która wytwarza 54 MWh energii elektrycznej rocznie. Druga farma fotowoltaiczna o mocy 920 kWp została uruchomiona w 2024 r. na dachu poletek osadowych w ZUW Raba i produkuje 866 MWh energii rocznie. Wytworzona energia jest wykorzystywana do zasilania urządzeń technologicznych i potrzeb własnych zakładów. W rezultacie w oczyszczalni Płaszów wytwarzana energia elektryczna pokrywa ok. 45% jej całkowitego zapotrzebowania na energię elektryczną oraz 100% zapotrzebowania na ciepło, natomiast w oczyszczalni Kujawy – 79% zapotrzebowania na energię elektryczną i 100% zapotrzebowania na ciepło. Zgodnie z wymogami dyrektywy ściekowej planowane jest zwiększenie możliwości przyjęcia ładunku zanieczyszczeń o 40% w ramach dużego projektu inwestycyjnego Płaszów 3.0, który zakłada rozbudowę zakładu o kolejne bioreaktory, aby zwiększyć przepustowość ładunków w procesie biologicznego oczyszczania ścieków. Budowa dodatkowych dwóch WKF-ów i wzrost produkcji energii elektrycznej zwiększy też poziom pasywności energetycznej tej oczyszczalni.

Wśród innych urządzeń wytwarzających energię elektryczną w Płaszowie jest turbina Kaplana z podwójną regulacją, sprzężona z generatorem o mocy 85 kW, zlokalizowana na wylocie ścieków oczyszczonych. W porze bezdeszczowej średnia moc wytwarzana przez turbinę wynosi ok. 60 kW. Również w tym przypadku energia jest zużywana na potrzeby oczyszczalni. Kolejnym miejscem, gdzie wykorzystując energię potencjalną wody, wytwarzana jest energia elektryczna, jest komora regulacyjna KP3 na przesyle wody z ZUW Raba do Krakowa. Uwzględniając naturalne uwarunkowania związane zarówno z wysokością spadu, jak i ilością wolnego miejsca w komorze zastosowano turbinę Francisa o osi poziomej ze zmienną regulacją łopat. Turbina połączona jest z generatorem o mocy 440 kW. W ciągu roku zespół produkuje 2216 MWh energii elektrycznej. W tym przypadku całość energii jest sprzedawana do sieci operatora, gdyż nie ma możliwości jej wykorzystania w obiekcie. Ogółem produkcja energii stanowi ok. 23% całkowitego zapotrzebowania przedsiębiorstwa. Obniża to koszty działalności oraz przynosi korzyści ekologiczne – redukcja emisji CO₂ wynosi ok. 12,5 tys. t w skali roku, mniejsza jest także emisja dwutlenku siarki, tlenków azotu, tlenku węgla oraz pyłów.

Najwyższa jakość, niezależnie od zmian klimatu. Tu chcę żyć

Misja Wodociągów Miasta Krakowa SA Jesteśmy z Wami. Każdego dnia uwzględnia potrzeby odbiorców i definiuje podstawowe cele w odniesieniu do wszystkich grup interesariuszy. Słowa te można odnosić m.in. do odpowiedniej jakości wody jako podstawowej potrzeby każdego odbiorcy. ZUW Raba był ostatnim zakładem uzdatniania należącym do spółki, w którym do dezynfekcji stosowano chlor gazowy. Zrezygnowano z niego po tym, jak w latach 2013–2014 zbudowano tam instalację UV oraz elektrolizery do produkcji podchlorynu sodu wraz z potrzebną infrastrukturą. W 2019 r. uruchomiono dwa kolejne układy dezynfekcyjne, kończąc proces modernizacji systemu dezynfekcji wody pobieranej z Jeziora Dobczyckiego. Instalacje te powstały w Sierczy (na południe od Wieliczki), gdzie znajduje się kompleks zbiorników retencyjnych stanowiących rezerwuar wody tłoczonej z Raby dla znacznego obszaru Krakowa na wypadek awarii rurociągu lub ujęcia, oraz w nastawni Piaski Wielkie, gdzie następuje rozdział wody do różnych rejonów miasta.

W Wodociągach Miasta Krakowa SA już w 2012 r. wprowadzono kompleksową metodę oceny i zarządzania ryzykiem w całym łańcuchu dostaw wody, zgodną z metodyką określoną w wytycznych WHO dotyczących WSP oraz nową normą PN-EN 15975, cz. 2. Dla ochrony systemu zaopatrzenia Krakowa w wodę przed incydentalnymi zanieczyszczeniami wprowadzono takie rozwiązania, jak, m.in. sanitarna ochrona zlewni – strefy ochronne, stacje osłonowe i system zdalnego przekazywania danych (stacje wczesnego ostrzegania wyposażone w automatyczne analizatory wybranych zanieczyszczeń), zapasowe zbiorniki przepływowe wody surowej, ciągły pomiar podstawowych parametrów fizykochemicznych wody, alternatywne technologie uzdatniania wody, systematyczna analiza i ocena statystyczna wyników badań w celu określenia tendencji zmian jakości wody.

Przedsiębiorstwo dysponuje bardzo nowoczesnym i sprawnym systemem kontroli jakości wody, który obejmuje analizy, począwszy od stref sanitarnych rzek stanowiących źródła wody do spożycia, przez stacje osłonowe zabezpieczające ujęcia wody przed incydentalnymi zanieczyszczeniami, kontrolę ciągów technologicznych w zakładach uzdatniania, a skończywszy na kompleksowych badaniach wody dostarczanej do miejskiej sieci wodociągowej oraz pobieranej w 33 stałych punktach na końcówkach tej sieci. Potwierdzeniem spełnienia norm jakościowych produkowanej wody są badania prowadzone przez Centralne Laboratorium spółki, w ramach którego funkcjonują bardzo dobrze wyposażone pracownie. Centralne Laboratorium należy do ścisłej krajowej czołówki pod względem liczby wdrożonych metod analitycznych (200 metod) i wykonywanych badań (ok. 110 tys. rocznie). Łączna liczba kontrolowanych wskaźników fizykochemicznych i bakteriologicznych wody do spożycia wynosi ok. 108, określonych w stosownym rozporządzeniu Ministra Zdrowia. Istotnym elementem pracy Centralnego Laboratorium jest wdrożenie, udokumentowanie i utrzymanie systemu zarządzania, udział w badaniach międzylaboratoryjnych, walidacja metod oraz sprawny system informatyczny, zapewniający archiwizację, raportowanie i ocenę statystyczną wyników analitycznych. Jednostka posiada certyfikat akredytacji (akredytacja nr AB 776), wydany przez Polskie Centrum Akredytacji, potwierdzający kompetencje do wykonywania badań oraz spełnienie wymagań normy PN-EN ISO/IEC 17025:2018. Ponadto w związku z wprowadzeniem nowej dyrektywy w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (2020/2184) akredytowano dodatkowe metody badań.

Ważne miejsce w działaniach spółki zajmuje adaptacja do zmian klimatu i zwiększanie odporności infrastruktury miejskiej na występowanie deszczy nawalnych, których konsekwencją są lokalne podtopienia, zakłócanie pracy systemów kanalizacyjnych i oczyszczalni ścieków oraz przekraczanie dopuszczalnej liczby zrzutów ścieków i wód opadowych przez przelewy burzowe. Odzwierciedleniem strategii zrównoważonego rozwoju jest wizja Wodociągów Miasta Krakowa SA: Najwyższa jakość, niezależnie od zmian klimatu. Tu chcę żyć. Spółka opracowała jeden z największych i najbardziej skomplikowanych w Europie modeli hydraulicznych sieci kanalizacyjnej i wodociągowej, ze 100-procentowym odzwierciedleniem topologii w GIS. Zbudowano też sieć deszczomierzy, które swoim zasięgiem pokryły całą zlewnię kanalizacyjną miasta. W ramach rozbudowanego systemu monitoringu warunków pogodowych dane z deszczomierzy są wykorzystywane do kalibracji i ciągłej weryfikacji poprawności funkcjonowania modelu hydraulicznego sieci kanalizacyjnej Krakowa oraz bieżącej oceny zagrożenia powodziami miejskimi. Model szczegółowy hydrauliczny sieci kanalizacyjnej działa w czasie rzeczywistym i umożliwia przewidywanie zdarzeń deszczowych, identyfikację obszarów zagrożonych oraz odcinków sieci narażonych na przeciążenie. Optymalizacja działania kanalizacji oparta na modelowaniu hydraulicznym pomaga również minimalizować ryzyko zanieczyszczenia rzek ściekami, redukując częstotliwość zrzutów z przelewów burzowych. W 2024 r. spółka oddała do użytku olbrzymi kolektor retencyjny Bonarka o średnicy 3 m do przetrzymywania mieszaniny ścieków i wód opadowych, które zbierają się podczas deszczy nawalnych w rejonie centrum handlowego Bonarka. W najbliższych planach jest budowa zbiornika retencyjnego o pojemności 15 tys. m³ u stóp wzgórza wawelskiego, wyposażonego w pełni automatyczną kratę podczyszczającą typu HRK (tego typu kratę Wodociągi Miasta Krakowa SA jako pierwsze w Polsce uruchomiły na przelewie Żaglowa nad Wisłą), w wyniku czego aż w 80% będzie można ograniczyć działanie przelewu burzowego Wawel. Podobny zbiornik planowany w rejonie Błoń odciąży hydraulicznie kanalizację ogólnospławną w rejonie Alei Trzech Wieszczów i pozwoli wprowadzić kolejne ograniczenia w działaniu przelewów burzowych, których zlewnią jest Wisła.

Pozycja w branży, znaczenie dla miasta

Wodociągi Miasta Krakowa SA są liderem w branży wodociągowo-kanalizacyjnej, produkując wodę spełniającą rygorystyczne normy jakościowe, stosując innowacyjne rozwiązania techniczne i efektywne metody zarządzania oraz promując wysoką kulturę pracy, za co były wielokrotnie nagradzane. Wysokie notowania w rankingach potwierdza drugie miejsce w rankingu efektywnej gospodarki wodnej Water City Index 2025. Firma została również doceniona w rankingu Forbesa, zajmując trzecie miejsce w kategorii energetyka i usługi komunalne (2024). Podczas IX Międzynarodowej Konferencji Technologie Bezwykopowe NO-DIG POLAND 2022 otrzymała nagrodę specjalną EXPERT za wyjątkowo aktywne włączenie się w organizację warsztatów i konferencji NO-DIG POLAND 2022. Wśród ważniejszych nagród i wyróżnień z ostatnich lat są m.in.: tytuł Przedsiębiorstwa Fair Play, nagroda Polskiej Izby Ekologii za całokształt działalności EKOLAUR, statuetka TYTAN za innowacyjne projekty, wyróżnienie Lider ERM dla Piotra Ziętary, prezesa zarządu Wodociągów Miasta Krakowa SA, za systemowe podejście do zarządzania ryzykiem. Przedstawiciele spółki aktywnie działają w samorządzie gospodarczym i organizacjach branżowych, m.in. prezes Piotr Ziętara jest wiceprzewodniczącym Rady Izby Gospodarczej „Wodociągi Polskie”.

Firma promuje odpowiedzialne korzystanie z zasobów naturalnych, redukcję śladu węglowego i dbałość o ekosystemy. Jedną z form dotarcia do mieszkańców z tym przekazem jest edukacja kierowana do różnych grup wiekowych. Wspólną naukę przez zabawę proponuje Festiwal Wody, wydarzenie dla rodzin, zorganizowane po raz siódmy w 2025 r. Łączy on kreatywność, eksperymenty i aktywną zabawę, uczy oszczędzania wody i postaw proekologicznych.

Spółka na różne sposoby zaznacza swoją obecność w mieście, odpowiadając na potrzeby mieszkańców. W 2018 r. z okazji setnej rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości ofiarowała Krakowowi zbudowaną przez siebie nowoczesną w formie, z kurtynami wodnymi i iluminacją LED-ową, fontannę w Parku Lotników Polskich, oddzielającą odpoczywających w nim ludzi od ruchliwej ulicy. Zainaugurowano przy tym nową coroczną tradycję, że po opróżnieniu krakowskich fontann z bilonu zebraną kwotę spółka mnoży razy sto (stulecie odzyskania niepodległości) i przekazuje Krakowskiemu Towarzystwu Opieki nad Zwierzętami, aby czworonożnym mieszkańcom schroniska łatwiej było przetrwać zimę.

Wodociągi Miasta Krakowa SA są mecenasem kultury, m.in. w 2024 r. otrzymały nagrodę Dźwigacza Kultury za wsparcie festiwalu Misteria Paschalia. Mają też ważny wkład w ochronę niematerialnego dziedzictwa, jakim jest tradycja pochodu Lajkonika, zwanego Konikiem Zwierzynieckim, w 2014 r. wpisana na krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego jako jedno z pierwszych pięciu zjawisk kulturowych. W postać Lajkonika, który wraz ze swoim orszakiem przemierza Kraków, wyruszając w trasę sprzed siedziby przedsiębiorstwa przy ul. Senatorskiej 1, tradycyjnie wcielają się pracownicy Wodociągów. Po Wojciechu Gilowskim przez 35 lat (do 2022 r.) był nim Zbigniew Glonek, a obecnie tę tradycję kultywuje jego syn Mariusz Glonek, również zatrudniony w spółce wodociągowej.

125 lat temu powstało przedsiębiorstwo, bez którego usług nie można wyobrazić sobie codziennego życia w Krakowie. Przez te lata stało się mocną marką – profesjonalną i zdolną do ciągłego rozwoju, odpowiedzialną i zaangażowaną społecznie, dbającą o komunikację ze społeczeństwem, któremu służy.

https://wodociagi.krakow.pl

Zakres wydarzenia i część konferencyjna

XXXII edycja targów będzie okazją do prezentacji rozwiązań technologicznych oraz dyskusji dotyczących sektora wodociągów i kanalizacji. W ramach wydarzenia zaplanowano również Forum WOD-KAN.

Program Forum obejmuje trzy części. Pierwsza dotyczy współpracy pomiędzy branżą, samorządem i sektorem finansowym w kontekście strategii dla wodociągów. Druga obejmuje warsztaty europejskich stowarzyszeń wodnych poświęcone zasadzie „zanieczyszczający płaci” w gospodarce ściekowej. Trzecia część koncentruje się na zagadnieniach cyberbezpieczeństwa oraz odporności cywilnej sektora wodociągowo-kanalizacyjnego.

Lokalizacja wydarzenia

Targi odbędą się w Bydgoskim Centrum Targowo-Wystawienniczym przy ul. Gdańskiej 187 w Bydgoszczy. Wydarzenie ma charakter międzynarodowy i obejmuje część wystawienniczą oraz konferencyjną skierowaną do branży wodociągowo-kanalizacyjnej.

Program obejmował moderowaną dyskusję panelową Budownictwo komunikacyjne a technologie bezwykopowe, 19 wykładów branżowych, wycieczkę do centrum Mikulova oraz wieczór towarzyski, będący miejscem nieformalnej kontynuacji dyskusji branżowych. Tradycyjny turniej golfowy o puchar NO-DIG CzSTT odbył się w Golf Club Poysdorf w Austrii.

Konferencję oficjalnie otworzyła burmistrz Mikulova Jitka Sobotová, która w miłych słowach powitała uczestników konferencji, zwracając uwagę na niedawno zakończoną i udaną naprawę miejskiej sieci wodociągowej z wykorzystaniem wykładziny rurowej.

Przebieg konferencji

Panel dyskusyjny Budownictwo komunikacyjne a technologie bezwykopowe, moderator: Jaroslav Raclavský, Fast Vut, Brno, dyskutanci: Tomáš Hrdý, Úsek realizace staveb, Ředitelství silnic a dálnic s.p., závod Brno; Jiří Pelc, Sudop Brno, spol. s r.o.; Viktor Vik, Správa železnic, státní organizace, Stavební správa východ; Antonín Tůma, Povodí Moravy, s.p.; Igor Fryč, Firesta-Fišer, rekonstrukce, stavby a.s.; Karel Franczyk, CzSTT.

Sesja 1

• Kolejka linowa pod dworcem kolejowym w Kolínie, Pavel Čeliš, Metrostav TBR, a.s.;
• Wykorzystanie rur tłocznych o dużej średnicy do budowy kolektorów
  podziemnych – tunel technologiczny DN 2500 pod dworcem kolejowym Kolín, Richard Abt, CS-Beton, s.r.o.;
• Budowa kanalizacji deszczowej i ściekowej na stacji kolejowej Praga – Bubny, Michal Sodomka, Ohla ŽS, a.s.;
• Wzmocnienie kanalizacji SL na lotnisku Václava Havla – odcinek wykonywany metodą mikrotunelingu, Marek Varga, Subterra a.s.;
• Technologie bezwykopowe z perspektywy nadzoru państwowej administracji górniczej, Dušan Havel, Český báňský úřad v Praze.

Sesja 2

• Wpływ metody renowacji sieci wodociągowej na koszty renowacji – studium przypadku, Tadeusz Żaba, Polska Fundacja Technik Bezwykopowych;
• Renowacja kanalizacji pomocniczej przy ul. Muglinovská w Ostrawie, Lukáš Černohous, Ostravské vodárny a kanalizace a.s., Pavel Šípek, GePS-Geotechnik, s.r.o.;
• 35 lat doświadczenia z technologiami bezwykopowymi, Petr Holeš, Wombat s.r.o.;
• Bezwykopowe usuwanie poważnie uszkodzonych kanałów, Jörg Sommer, Simona AG;
• Szczegółowy monitoring procesu utwardzania wkładek renowacyjnych do naprawy rur, w tym raportowania postępów i jakości, Jakub Ulbrich, Radeton, s.r.o.;
• Technologie bezwykopowe, ich plusy i minusy na trasach budowy rurociągów, Jan Barták, GasNet Services, s.r.o.;
• Renowacja obiektów gospodarki wodnej, Jaroslav Urbánek, Sancreate spol. s r.o.;
• Bezwykopowa naprawa podajnika kanalizacyjnego DN 1400 insertion, Markéta Mazlová, Trasko BVT, s.r.o.

Sesja 3

• Technologia HDD kluczem do naprawy szkód po niszczycielskich powodziach, Demjan, Talpa RTF s.r.o.;
• Renowacja wodociągu DN 250 na kładce nad rzeką Vltavą na długości 200 m w Kralupy nad Vltavou przez elastyczną wysokociśnieniową wkładkę Primus Line, Otakar Cigler, Rädlinger Primus Line GmbH;
• ESG w konstrukcjach inżynieryjnych – od przepisów po raportowanie i możliwości, Kristýna Houšková, TAF Consulting s.r.o.;
• Aqualine Roust Smart – zrównoważony rozwój i monitoring w zakresie systemów rur z tworzyw sztucznych, Jan Škrabal, Pipelife Czech s.r.o.;
• Lekki, modułowy, bezpieczny – poznaj system aluminiowych szalunków wykopowych Litebox, Marcin Kowalski, Ischebeck Titan Polska Sp. z o.o.;
• Advancing Trenchless Technology: The Tri-Loc Mechanical Press Fit Connection for Steel Casings, Trevor Gonterman, Tri-Loc Trinity Products; Paul Wilkinson, Kilduff Underground Engineering.

Partnerami biznesowymi konferencji były: Eutit, Trasko BVT, Simona, Letwombat, Metrostav TBR, Ischebeck Titan, Ohla ZS, Zepris, Trinity Products. Wśród partnerów roku konferencji należy wymienić: Technoma, CS Beton, PrefoBrno, Radeton, InterGlobal, Tracto, Anticor, Elmoplast, Vodovody a Kanalizace Jablonne nad Orlci, Primu Line, VonRoll Hydro, Talpa RPF, Hermes technologie, GeoNex, LineControl, Subterra, Aliaxis, Pipelive, BGBAU Hydrotechnik.

Polskę na konferencji NO-DIG CZECH REPUBLIC 2025 reprezentowali m.in.: dr inż. Tadeusz Żaba, prezes zarządu Polskiej Fundacji Technik Bezwykopowych, Mariusz Karpiński-Rzepa, redaktor naczelny czasopisma „Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne” oraz współorganizator konferencji Technologie Bezwykopowe NO-DIG POLAND, Jakub Sierant, prezes zarządu, oraz Marcin Kowalski, specjalista sprzedaży, Ischebeck Titan Polska Sp. z o.o., Wojciech Iżak, Haba-Beton Johann Bartlechner Sp. z o.o., Łukasz Siąkała, Chemfor Poland Sp. z o.o.

Dziękujemy Robertowi Kostolány z Eutit s.r.o. za zaproszenie i pomoc w trakcie pobytu w Mikulovie.

Oprac. Redakcja, fot. nbi med!a

Program FSRU zakłada budowę pływającego terminala LNG w Zatoce Gdańskiej wraz z infrastrukturą umożliwiającą regazyfikację paliwa i jego przesył do krajowego systemu gazowego. Terminal ma umożliwiać odbiór minimum 6,1 mld Nm³ gazu rocznie, wzmacniając bezpieczeństwo energetyczne kraju.

Inwestorem projektu jest GAZ-SYSTEM, który planuje zakończenie budowy części lądowej w 2026 roku, a uruchomienie Terminala FSRU w pierwszym kwartale 2028 roku.

Rekordowy przewiert pod rzeką

Jednym z najważniejszych elementów inwestycji jest bezwykopowe przekroczenie Martwej Wisły na trasie Kolnik – Gdańsk. Przewiert o długości 1045 m realizowany jest w technologii Direct Steerable Pipe Thrusting. Gazociąg zostanie ułożony na głębokości około 22 m pod powierzchnią terenu, co pozwala ograniczyć ingerencję w środowisko.

Zakres części lądowej

Część lądowa Programu FSRU obejmuje budowę gazociągu Gdańsk – Gustorzyn o długości około 250 km, podzielonego na trzy odcinki: Kolnik – Gdańsk, Gardeja – Kolnik oraz Gustorzyn – Gardeja. Na trasie realizowanych jest osiem przekroczeń bezwykopowych o łącznej długości ponad 5,2 km, w tym pod Wisłą, Drwęcą i autostradą A1.

Prace offshore i mikrotunelowanie

Równolegle prowadzone są roboty w części morskiej Programu FSRU. Przekroczenie brzegu morskiego zaplanowano w technologii mikrotunelowania na odcinku ok. 1,1 km, co pozwoli ominąć cenne przyrodniczo i turystycznie tereny Gdańska, w tym rejon plaży Krakowiec – Górki Zachodnie. Zakończenie tych prac przewidziano na 2026 rok.

Finansowanie inwestycji

W czerwcu 2025 roku GAZ-SYSTEM podpisał umowę pożyczki z Bankiem Gospodarstwa Krajowego na realizację gazociągu Gdańsk – Gustorzyn. Finansowanie pochodzi ze środków Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności, a wartość pożyczki wynosi 2,2 mld zł.

Zrealizowane przez GAZ-SYSTEM przekroczenia bezwykopowe miały długości od 350 do 2000 m i obejmowały zarówno inwestycje w terenach zurbanizowanych, jak i długie przewierty pod rzekami oraz innymi przeszkodami terenowymi.

Setnym projektem było przekroczenie rzeki Wierzyca, wykonane w technologii DSPJ (Direct Steerable Pipe Jacking). Inwestycja objęła przewiert dla rury DN1000 o długości ponad 523 m pod doliną i dnem rzeki i stanowi element lądowej części projektu FSRU, kluczowego dla bezpieczeństwa energetycznego Polski.

Technologie bezwykopowe w infrastrukturze przesyłowej

Technologie bezwykopowe GAZ-SYSTEM pozwalają ograniczyć ingerencję w środowisko, zminimalizować zajętość terenu oraz prowadzić roboty w sąsiedztwie czynnych gazociągów bez zakłócania ich pracy. Rozwiązania te zwiększają bezpieczeństwo realizacji inwestycji oraz umożliwiają prowadzenie prac w lokalizacjach o ograniczonej dostępności.

Doświadczenie i zakres stosowanych technologii

Spółka stosuje technologie bezwykopowe w średnicach od DN150 do DN1000 dla przewiertów HDD oraz do DN1400 w przypadku mikrotuneli. Wśród zrealizowanych zadań znajdują się m.in. przewiert HDD o długości ponad 2016 m DN500 oraz przewiert DSPJ o długości 1438 m DN1000 pod rzeką Warta.

Pływający Terminal LNG, realizowany w rejonie Gdańska, zostanie połączony z krajowym systemem przesyłowym gazociągiem podmorskim o długości ponad trzech kilometrów. Odcinek o długości 1100 m zostanie poprowadzony w mikrotunelu FSRU Offshore, biegnącym pod wydmami, plażą oraz dnem morza, bez wpływu na obszary cenne przyrodniczo i dostępność plaży w Górkach Zachodnich.

– Budowa mikrotunelu dla gazociągu podmorskiego to jedno z kluczowych zadań realizowanych w ramach komponentu morskiego Programu FSRU. Jest to przedsięwzięcie wymagające technologicznie, realizowane w złożonych warunkach geologicznych i środowisku morskim – podkreśla Maciej Wawrzkowicz, kierownik projektu FSRU Offshore w GAZ-SYSTEM.

Komora startowa i technologia bezwykopowa

Komora startowa mikrotunelu FSRU Offshore to tymczasowa, szczelna konstrukcja wykonywana w gruncie przy użyciu stalowych grodzic. W rejonie Zatoki Gdańskiej zabudowano około 100 grodzic na głębokości około 17 m. W kolejnej fazie powstanie płyta fundamentowa, na której zainstalowana zostanie maszyna TBM.

Maszyna wykona mikrotunel o średnicy zewnętrznej około 2,5 m i długości 1100 m, prowadzący w stronę nabrzeża Terminala FSRU. Po zakończeniu robót głowica TBM zostanie wydobyta na powierzchnię.

Harmonogram

Zakończenie prac związanych z wykonaniem komory startowej mikrotunelu FSRU Offshore planowane jest na pierwszy kwartał 2026 r. Następnie rozpocznie się mobilizacja sprzętu i zasadnicza faza drążenia tunelu.

Przeczytaj więcej: NO-DIG POLAND 2025 – trzy dni wiedzy, innowacji i praktyki w technologiach bezwykopowych