Konferencja Nowy EUROKOD 7 – Geotechnika Przyszłości, która 17 marca 2026 r. odbyła się w auli Wydziału Inżynierii Materiałowej i Ceramiki AGH w Krakowie, była pierwszym w Polsce wydarzeniem w całości poświęconym drugiej generacji Eurokodu 7. Pod jednym dachem spotkali się przedstawiciele biur projektowych, jednostek naukowych, administracji i firm wykonawczych – od młodych inżynierów po doświadczonych projektantów – by przygotować się do zmiany, która już w 2027 r. zacznie kształtować codzienną praktykę geotechniczną. Współorganizatorem wydarzenia było wydawnictwo nbi med!a – zapraszam do zapoznania się z obszerną relacją z konferencji.

Rozwój współczesnych miast w coraz większym stopniu obejmuje przestrzeń pod powierzchnią. To tam powstają nie tylko elementy infrastruktury technicznej, lecz także przestrzenie użytkowe, które jeszcze niedawno kojarzone były wyłącznie z poziomem ulicy. Podziemie przestaje być ukrytym zapleczem, a zaczyna funkcjonować jako równoległa warstwa miasta. Skala i zakres tych zmian pokazują, że przestrzeń podziemna nie jest już jedynie uzupełnieniem zabudowy, ale coraz szerzej wykorzystywanym kierunkiem rozwoju, który pozwala porządkować strukturę miasta i inaczej myśleć o jego dalszym kształtowaniu. O przestrzeni podziemnej jako nowej granicy rozwoju piszemy w cyklu Megatrend.

Temat wydania poświęcony jest nowoczesnym nawierzchniom drogowym – materiałom, technologiom i zarządzaniu trwałością. Nawierzchnie drogowe zmieniają się wraz z wymaganiami, jakie stawia im współczesny transport. Rosnące obciążenie ruchem, zmienne warunki klimatyczne oraz potrzeba ograniczania kosztów i zużycia energii sprawiają, że coraz większe znaczenie ma nie tylko dobór materiałów, lecz także sposób ich wytwarzania, wbudowania i utrzymania.

W raporcie wydania analizujemy stan, wyzwania i kierunki rozwoju sektora wodociągowo-kanalizacyjnego w Polsce. W ostatnich dekadach infrastruktura wod.-kan. intensywnie się rozwinęła, osiągając dużą skalę i stopień zaawansowania, jednak w jej strukturze nadal utrzymują się wyraźne dysproporcje, szczególnie w zakresie systemów kanalizacyjnych. Równocześnie sektor działa w warunkach ograniczonych zasobów wodnych, rosnących wymagań środowiskowych oraz postępującego zużycia infrastruktury, co stawia przed nim coraz bardziej złożone wyzwania.

Od 1 stycznia 2025 r. obowiązuje dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/3019 w sprawie oczyszczania ścieków komunalnych, tzw. nowa dyrektywa ściekowa, która zobowiązuje państwa członkowskie UE do wprowadzenia licznych zmian w sposobie gospodarowania ściekami. Nowe przepisy wymuszą głęboką transformację gospodarki ściekowej i oczyszczalni komunalnych, obejmującą wdrożenie nowoczesnych, bardziej energooszczędnych technologii, zwiększenie udziału energii z OZE, rozszerzenie zakresu oczyszczania oraz wprowadzenie nowych standardów monitoringu i gospodarki o obiegu zamkniętym. Przedsiębiorstwa wodociągowe już przygotowują się do tych zmian, a wśród nich Wodociągi Miasta Krakowa SA jako jedno z największych przedsiębiorstw wod.-kan. w kraju. Spółka analizuje zdolność i efektywność pracy oczyszczalni w scenariuszu najbardziej rygorystycznym – zgodnym z pełnymi wymaganiami dyrektywy. Przygotowanie się na wariant najostrzejszy daje gwarancję, że w chwili wejścia nowych przepisów w życie system będzie nie tylko spełniał minimalne normy, lecz również pozostanie konkurencyjny technologicznie i środowiskowo w perspektywie kolejnych dekad.

Zimą nasza redakcja miała okazję testować samochody marki Chery, które towarzyszyły nam podczas wykonywania dokumentacji zdjęciowej na budowach oraz na kolejnych eventach branżowych objętych patronatem medialnym „NBI”. Przeprowadziliśmy jazdy testowe modelami TIGGO 4 HEV, TIGGO 7, TIGGO 8 ICE oraz TIGGO 8 CSH Plug-in Hybrid. Jeśli chcą Państwo dowiedzieć się, co z tego wynikło i jak radziły sobie auta w warunkach wyjątkowo śnieżnej zimy, zapraszamy do lektury artykułu Chery TIGGO – jazda testowa w rytmie Eye of the Tiger.

Raport wydania poświęcony jest krajowej infrastrukturze drogowej. Rozbudowa sieci dróg krajowych jest jednym z największych programów infrastrukturalnych realizowanych w Europie. Autostrady, drogi ekspresowe, tunele oraz liczne obiekty inżynieryjne tworzą system transportowy o kluczowym znaczeniu dla funkcjonowania gospodarki i mobilności kraju. Jednak w miarę realizacji programu coraz częściej pojawia się pytanie o tempo dalszej rozbudowy oraz skalę projektów przygotowywanych na kolejne lata.

Jak przypomina w dziale Zdaniem eksperta Barbara Dzieciuchowicz, prezes zarządu Ogólnopolskiej Izby Gospodarczej Drogownictwa, Rządowy Program Budowy Dróg Krajowych do 2030 r. (z perspektywą do 2033 r.) został ogłoszony w 2021 r. jako kontynuacja wcześniejszego programu, a jego założenia obejmowały ponad 2,5 tys. nowych dróg szybkiego ruchu i dokończenie inwestycji na blisko 4 tys. km, aby utworzyć pełną sieć autostrad i dróg ekspresowych w Polsce. Na koniec 2025 r. sieć dróg szybkiego ruchu w Polsce liczy 5465,7 km, w tym 1894,5 km autostrad i 3571,2 km dróg ekspresowych. W trakcie realizacji jest również Program Budowy 100 Obwodnic na lata 2020–2030. W ramach tego programu powstanie 100 obwodnic w sieci dróg krajowych o łącznej długości ok. 820 km. Sieć dróg publicznych w Polsce to ok. 420 tys. km, z tego drogi krajowe to tylko ok. 19 tys. km, czyli mniej niż 5%. Środki finansowe przeznaczane przez samorządy na drogi w latach 2022–2024 wynosiły pomiędzy 30 a 40 mld zł rocznie. Jednym z głównych problemów, który pojawił się w 2025 r. i nadal trwa, jest niewystarczające finansowanie dróg samorządowych.

Natomiast na temat postępu w budowie mostów wypowiada się m.in. prof. dr hab. inż. Jan Biliszczuk z Politechniki Wrocławskiej, który twierdzi, że polskie mostownictwo w pierwszym ćwierćwieczu XXI w. odnotowało rozwój o skali porównywalnej jedynie z okresem intensywnej budowy sieci kolejowej w drugiej połowie XIX w. Wyłącznie w sieci dróg krajowych zarządzanych przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad powstało ponad 8 tys. obiektów mostowych. Uwzględniając inwestycje realizowane na pozostałych drogach oraz liniach kolejowych, liczba nowych konstrukcji mostowych w Polsce z dużym prawdopodobieństwem przekroczyła już 10 tys. obiektów. Skala tych inwestycji znacząco zmieniła obraz krajowej infrastruktury transportowej.

W ostatnim temacie specjalnym numeru, Temacie wydania, przedstawiamy geoinżynierię nowej generacji. Jeszcze niedawno geoinżynieria kojarzyła się przede wszystkim z rozpoznaniem podłoża, wyborem fundamentów i kontrolą stateczności. W ostatnich latach coraz wyraźniej zmienia się jednak jej miejsce w procesie inwestycyjnym. Wraz ze wzrostem skali przedsięwzięć infrastrukturalnych, zagęszczeniem zabudowy oraz nasileniem oddziaływań klimatycznych rośnie znaczenie kompleksowej analizy i przewidywania zachowania podłoża w relacji z konstrukcją oraz sąsiednią infrastrukturą.

14 lutego 1901 r. na krakowskim Rynku Głównym odbyła się uroczystość otwarcia wodociągu. Wodociąg Miejski im. Franciszka Józefa był największym i najkosztowniejszym przedsięwzięciem budowlanym w dotychczasowych dziejach miasta. Wtedy też rozpoczęła się historia Wodociągów Miasta Krakowa SA, którą w zarysie przybliżamy w artykule Historia, teraźniejszość, przyszłość – 125 lat Wodociągów Miasta Krakowa SA.

Zapraszam do lektury całego czasopisma!

Nowy rok rozpoczynamy nowym działem w „NBI” pod nazwą megatrend, który w tym numerze poświęcony jest budownictwu obronnemu i dla ochrony ludności. Temat coraz wyraźniej przestaje być domeną wyłącznie infrastruktury wojskowej. Jego założenia obejmują dziś również obiekty publiczne i prywatne, w tym budynki wielorodzinne i użyteczności publicznej, a także drogi, mosty oraz systemy energetyczne i wodne o znaczeniu strategicznym. Wymagania dotyczące odporności konstrukcji, ciągłości funkcjonowania infrastruktury oraz bezpieczeństwa użytkowników wpływają na sposób planowania, projektowania i modernizacji obiektów, które na co dzień pełnią funkcje cywilne, lecz muszą być przygotowane na sytuacje kryzysowe.

Polecam Państwa uwadze wywiad z dr. hab. inż. Adrianem Różańskim, prof. PWr, dziekanem Wydziału Budownictwa Lądowego i Wodnego Politechniki Wrocławskiej, który przekonuje, że to, co się projektuje i buduje, ma jak najlepiej służyć ludziom. Dziekan odnosi się do jubileuszu 80-lecia Wydziału, a także do kwestii projektowania, hydrotechniki, geotechniki i możliwości zbudowania metra we Wrocławiu.

Raport wydania tego numeru „NBI” dotyczy hydrotechniki i przedstawia inwestycje w toku. Hydrotechnika pozostaje jednym z kluczowych segmentów infrastruktury inżynieryjnej, którego znaczenie w ostatnich latach systematycznie rośnie. Realizowane, przygotowywane i planowane inwestycje hydrotechniczne są odpowiedzią na potrzeby ochrony przeciwpowodziowej, zarządzania zasobami wodnymi, rozwoju transportu wodnego oraz dostosowania infrastruktury do zmieniających się warunków środowiskowych. Skala i zróżnicowanie tych przedsięwzięć sprawiają, że sektor ten znajduje się obecnie w fazie intensywnej aktywności inwestycyjnej.

W temacie wydania omawiamy ewolucję bezpieczeństwa w budownictwie, które nie zawsze miało tak wysoką rangę, jak przypisywana mu obecnie. Przez długi czas postrzegano je głównie jako zbiór zasad mających chronić pracownika przed bezpośrednim zagrożeniem, a nie jako element wpływający na jakość procesu inwestycyjnego i trwałość obiektów. Dopiero rozwój przemysłu, infrastruktury i technologii spowodował, że bezpieczeństwo zaczęto traktować szerzej – jako zagadnienie obejmujące zarówno realizację robót, jak i późniejsze użytkowanie budynków i obiektów inżynieryjnych.

Krzysztof Dąbrowiecki w artykule Rekordowej długości mosty wiszące na świecie z pasją opisuje cztery największe obiekty mostowe o konstrukcji wiszącej: Akashi Kaikyō, Çanakkale 1915, Zhang-Jing-Gao i ShiZiYang. Współczesne mosty tego typu są coraz dłuższe, lżejsze i wytrzymalsze dzięki zastosowaniu nowoczesnych materiałów i technologii. Rozwijają się również systemy monitoringu i bezpieczeństwa, a mosty stają się nie tylko infrastrukturą transportową, lecz ikonami krajobrazu i przykładem zrównoważonego budownictwa. Projektowanie i budowa mostów wiszących to fascynująca dziedzina inżynierii, w której tradycyjne zasady konstrukcji spotykają się z nowoczesnymi materiałami, technologiami i potrzebami transportowymi.

Na koniec chciałbym Państwa zaprosić wspólnie z Witoldem Boguszem, Mariuszem Leszczyńskim i Natalią Macą na I Konferencję Nowy EUROKOD 7 – Geotechnika Przyszłości, która odbędzie się 17 marca 2025 r. w Krakowie. Geotechnika, a szczególnie projektowanie geotechniczne, będzie zmierzać w kierunku unifikacji oraz dalszej optymalizacji z wykorzystaniem liczenia maszynowego oraz wsparcia sztucznej inteligencji. Eurokod 7 drugiej generacji uzupełniono o elementy, których brakowało projektantom w pierwszej generacji normy, m.in. stosowanie metod numerycznych, projektowanie wzmocnień podłoża, gruntu zbrojonego, fundamenty płytowo-palowe i wiele innych. To, co dla liderów tego środowiska teraz najistotniejsze, to przedstawienie nowej filozofii normy Eurokod 7 sprowadzonej do naszej codziennej rzeczywistości, ale też budowanie świadomości, czym jest proces projektowania geotechnicznego. Więcej szczegółów znajdą Państwo w wywiadzie Nowa generacja Eurokodu 7 porządkuje proces projektowania konstrukcji geotechnicznych. Już teraz serdecznie zapraszam do Krakowa!

Raport wydania tego numeru „NBI” dotyczy budownictwa drogowego. Rynek wykonawczy infrastruktury drogowej w Polsce znalazł się w punkcie równowagi pomiędzy potrzebą dalszej rozbudowy sieci a koniecznością utrzymania tego, co już powstało. Dekoniunktura, presja kosztowa i ograniczona liczba przetargów hamują tempo realizacji nowych inwestycji, ale długofalowy potencjał branży jest niezaprzeczalny, a rozwój dróg pozostaje jednym z najważniejszych motorów inwestycyjnych państwa.

W numerze publikujemy cztery tematy specjalne. Pierwszy poświęcony jest obiektom inżynierii komunikacyjnej wobec wyzwań klimatycznych. Mosty, przepusty i przejścia dla zwierząt są nieodłącznym elementem współczesnego krajobrazu. Ich obecność na trasach komunikacyjnych wydaje się tak naturalna, że często pozostaje niezauważona. A przecież za każdym z tych obiektów kryje się skomplikowany proces projektowy, wymagający precyzyjnej wiedzy inżynieryjnej, znajomości przepisów prawa i głębokiego zrozumienia uwarunkowań środowiskowych. To konstrukcje, które muszą łączyć funkcjonalność z trwałością, technologię z ekologią i być odporne na coraz bardziej nieprzewidywalne zmiany klimatyczne.

W drugim temacie specjalnym prezentujemy rolę budownictwa podziemnego w zrównoważonym rozwoju przestrzennym miast. Budownictwo podziemne staje się jednym z kluczowych obszarów współczesnej infrastruktury. Umożliwia efektywne wykorzystanie przestrzeni, minimalizuje ingerencję w krajobraz i pozwala tworzyć rozwiązania odporne na zmienne warunki środowiskowe. Dzięki rozwojowi technologii inżynieryjnych można realizować złożone konstrukcje w wymagających warunkach gruntowo-wodnych – od tuneli transportowych i obiektów hydrotechnicznych po centra danych i magazyny energii. To właśnie pod ziemią coraz częściej kształtuje się przyszłość nowoczesnych miast i systemów transportowych.

Trzeci temat specjalny opisuje jakość jako podstawę trwałości w budownictwie. Współczesne budownictwo stoi przed wyzwaniem łączenia wysokiej jakości, trwałości i bezpieczeństwa konstrukcji z zasadami zrównoważonego rozwoju. Kluczowe znaczenie zyskują innowacyjne materiały i technologie. Jednak równie istotne jak projektowanie i wykonawstwo pozostaje planowanie prewencyjne oraz systematyczna konserwacja, pozwalające utrzymać infrastrukturę w optymalnym stanie. To właśnie świadome zarządzanie trwałością kształtuje budownictwo przyszłości.

Czwarty temat specjalny przedstawia podtorze i nawierzchnię torową – fundamenty trwałej infrastruktury szynowej. Transport szynowy jest jednym z filarów mobilności XXI w. Według danych Urzędu Transportu Kolejowego sieć kolejowa w Polsce liczy ponad 19 tys. km, a w skali Europy długość eksploatowanych torów przekracza 200 tys. km. Wspólnym mianownikiem wszystkich systemów transportu szynowego jest solidne podtorze i odpowiednio zaprojektowana nawierzchnia torowa, które przejmują obciążenia, gwarantują bezpieczeństwo przejazdu i wpływają na komfort podróży.

Z okazji Świąt Bożego Narodzenia życzę Państwu spokoju, zdrowia, pomyślności, a także wielu inspirujących projektów w nadchodzącym 2026 r.! Wszystkiego dobrego zarówno na budowie, jak i w życiu prywatnym.

Sytuację sektora wodociągowo-kanalizacyjnego omawia Piotr Ziętara, prezes Wodociągów Miasta Krakowa i wiceprzewodniczący Rady Izby Gospodarczej „Wodociągi Polskie”. Najważniejszym źródłem finansowania inwestycji rozwojowych sektora, zwłaszcza w odniesieniu do dużych spółek wodociągowych, są fundusze infrastrukturalne UE, przede wszystkim program FEnIKS. W rozstrzygniętym w czerwcu br. konkursie dziesiątkom firm w Polsce – mimo pozytywnych ocen ich wniosków aplikacyjnych – nie przyznano dofinansowania ze względu na brak środków. Różnica pomiędzy kwotą, na którą opiewały wnioski, a alokacją środków w programie, jest olbrzymia, bowiem to odpowiednio 3 mld zł i 680 mln zł. To pokazuje, jak bardzo zła jest sytuacja w kontekście finansowania europejskiego i jak wiele inwestycji umożliwiających spełnienie obecnych kryteriów jakościowych rynku wspólnotowego w sektorze wod.-kan., a także wymogów wynikających z regulacji prawnych, które zaczną obowiązywać w niedalekiej przyszłości, może nie dojść do skutku. Prezes Ziętara ustosunkowuje się też m.in. do planowanych zmian w systemie taryfowym oraz przedstawia inwestycje realizowane przez spółkę.

Raport wydania tego numeru „NBI” dotyczy nowej dynamiki w inwestycjach kolejowych. Nadchodzi czas intensywnych inwestycji w infrastrukturę kolejową w Polsce. Zapowiadane są wielomiliardowe nakłady, a duże projekty mają wejść w fazę realizacji w najbliższych latach. Polityczne, gospodarcze i środowiskowe uwarunkowania sprzyjają rozwojowi kolei, która może odgrywać coraz większą rolę w systemie transportowym kraju. Aby jednak wykorzystać ten potencjał, niezbędne są nie tylko środki finansowe, ale również spójna wizja, rozsądne zarządzanie zasobami i konsekwencja w działaniu.

W numerze publikujemy cztery tematy specjalne. Pierwszy poświęcony jest stali – tradycyjnemu materiałowi w nowoczesnym wydaniu. Stal niezmiennie pozostaje jednym z kluczowych materiałów wykorzystywanych w budownictwie. Jej uniwersalność, wysoka wytrzymałość przy jednoczesnej lekkości, możliwość prefabrykacji oraz szybkość montażu sprawiają, że konstrukcje stalowe znajdują zastosowanie w wielu obszarach współczesnej inżynierii. Jako materiał nowoczesny stal zyskuje również nowe funkcje – może być z powodzeniem integrowana z innymi materiałami i technologiami, a przy tym staje się coraz bardziej przyjazna dla środowiska.

W drugim temacie specjalnym prezentujemy beton w budownictwie przeszłości, teraźniejszości i przyszłości. Beton należy do najważniejszych materiałów budowlanych. Od wieków odgrywa kluczową rolę w kształtowaniu infrastruktury – od budownictwa mieszkaniowego, przez obiekty komercyjne i przemysłowe, aż po infrastrukturę transportową. Dzięki swojej wytrzymałości, trwałości i wszechstronności, a także możliwości modyfikowania właściwości fizycznych i chemicznych znajduje zastosowanie w budowie domów, budynków wielorodzinnych, mostów, tuneli, dróg, hal przemysłowych i wielu innych. Współczesna technologia produkcji betonu pozwala tworzyć konstrukcje trwałe, odporne na działanie czynników zewnętrznych, spełniające rosnące wymagania inżynieryjne i architektoniczne, także w kontekście estetyki oraz zrównoważonego rozwoju.

Trzeci temat specjalny to przegląd metod wzmacniania podłoża pod obiekty liniowe. Właściwe przygotowanie podłoża gruntowego stanowi podstawę trwałości i bezpieczeństwa infrastruktury liniowej, w tym dróg kołowych i linii kolejowych. Dobór odpowiedniej metody wzmocnienia gruntu wymaga analiz warunków geotechnicznych, dostępnych technologii oraz kosztów realizacji. Od zagęszczania powierzchniowego, przez palowanie i iniekcje, po wykorzystanie geosyntetyków – wachlarz rozwiązań geoinżynieryjnych pozwala skutecznie dostosować podłoże do wymagań projektowych i eksploatacyjnych.

Ostatni temat specjalny odpowiada na pytanie, jak nie wpaść w pułapkę pozornych oszczędności inwestycyjnych. W sektorze budowlanym decyzje inwestycyjne są często podejmowane pod silną presją kosztów. Rosnące ceny materiałów, siły roboczej i logistyki skłaniają inwestorów i wykonawców do maksymalnej gospodarności na każdym etapie realizacji projektu. Niestety nie wszystkie oszczędności są realnym zyskiem – niektóre z nich to jedynie pozorne korzyści, które z czasem przeradzają się w kosztowne problemy. Tańsze materiały i rozwiązania technologiczne oraz maksymalne upraszczanie procesu projektowego mogą wydawać się rentowne, ale często prowadzą do opóźnień, usterek technicznych oraz rosnących kosztów eksploatacji i napraw.

10–12 czerwca 2025 r. w Klubie Studio na kampusie Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie odbyła się szósta edycja infraBIM Expo & Multi-Conference. Od kilku lat wydarzenie to pozostaje najważniejszym forum poświęconym cyfryzacji branży budowlanej w Europie Środkowo-Wschodniej. Zgodnie ze światowymi trendami wkrótce trudno będzie sobie wyobrazić proces budowy bez wsparcia BIM. Być może dlatego ponad 400 osób wzięło udział w tej konferencji. Najbardziej uroczystym momentem była wieczorna Gala Dinner, podczas której wręczono statuetki infraLIDER za najlepsze projekty i inicjatywy, w których wykorzystano metodykę BIM oraz cyfrowe technologie w budownictwie. Do edycji 2025 zgłosiło się 13 podmiotów, które sklasyfikowano w sześciu kategoriach: zamawiający, projektant, wykonawca, dostawca, edukator oraz regulator. Szczegóły o trendach w budownictwie, BIM, evencie i laureatach znajdą Państwo w obszernej relacji.

Szczególnie polecam wywiad z prof. dr. hab. inż. Zbigniewem Kledyńskim z Zakładu Budownictwa Wodnego i Hydrauliki na Wydziale Inżynierii Środowiska Politechniki Warszawskiej, który podkreśla, że powódź w 2024 r. na ziemi kłodzkiej i w dolnej części zlewni Nysy Kłodzkiej przypomniała o sile żywiołu wodnego. Profesor przedstawia przyczyny, przebieg oraz skutki ubiegłorocznej powodzi i formułuje szczegółowe wnioski dotyczące obiektów hydrotechnicznych oraz ochrony przeciwpowodziowej w Polsce.

Raport wydania również dotyczy krajowego budownictwa hydrotechnicznego i koncentruje się na wyzwaniach, inwestycjach i kierunkach jego rozwoju. Obiekty hydrotechniczne zyskują coraz większe znaczenie jako kluczowy element infrastruktury krytycznej. Od ochrony przeciwpowodziowej po energetykę i rozwój żeglugi – inwestycje w ten sektor mają wpływ na bezpieczeństwo, gospodarkę i adaptację do zmian klimatu.

W numerze publikujemy cztery tematy specjalne, które opisują różne aspekty budownictwa inżynieryjnego. W pierwszym temacie szukamy odpowiedzi na pytanie, jak budować szybciej i mądrzej, czyli jak realizować inwestycje bez opóźnień. Rosnące wymagania dotyczące jakości, budżetu i terminowości inwestycji sprawiają, że budownictwo potrzebuje nowoczesnych rozwiązań. Jakie technologie, strategie i materiały naprawdę przyspieszają realizację budowy? W obliczu wyzwań kadrowych, ekonomicznych i środowiskowych czas to nie tylko pieniądz, ale i przewaga konkurencyjna.

W drugim temacie specjalnym prezentujemy kruszywa budowlane – klasyfikację, zastosowanie i perspektywy. Kruszywa należą do kluczowych materiałów stosowanych w budownictwie – od betonu i mieszanek asfaltowych po stabilizację podłoża. Różnorodność ich rodzajów oraz właściwości użytkowe powodują, że są nieodzownym elementem każdej inwestycji inżynieryjnej. W artykule przedstawiono aktualną klasyfikację kruszyw, ich pochodzenie i znaczenie w kontekście optymalizacji kosztów oraz zrównoważonego rozwoju branży.

W trzecim temacie specjalnym analizujemy, jak chronić ludzi i infrastrukturę przed osuwiskami, które należą do najgroźniejszych zjawisk geologicznych, zagrażających życiu, infrastrukturze i środowisku. Ich występowanie nie jest ograniczone jedynie do gór czy wybrzeży – mogą pojawić się niemal wszędzie tam, gdzie naruszona zostaje równowaga gruntu. Skuteczna prewencja jest efektem współpracy geologów i inżynierów, wspieranych przez nowoczesne technologie.

Studzienki i włazy kanalizacyjne – podejście praktyczne to czwarty temat specjalny. Sieci kanalizacyjne to nie tylko podziemne rurociągi, ale cała infrastruktura dostępu i utrzymania, której sercem są studzienki i włazy. To właśnie od ich jakości i trwałości zależy efektywność, bezpieczeństwo i komfort eksploatacji systemów wodociągowo-kanalizacyjnych, zwłaszcza w trudnych warunkach drogowych i środowiskowych.

O górnictwie skalnym opowiada prof. dr. hab. inż. Zbigniew Kasztelewicz z Katedry Inżynierii Górniczej i Bezpieczeństwa Pracy na AGH. W opinii profesora konieczna jest głęboka korekta Europejskiego Zielonego Ładu. Perspektywy dla polskiego górnictwa odkrywkowego w kontekście wdrażania Zielonego Ładu należy ocenić jako poważnie ograniczone. Choć dokument ten zawiera wiele idei słusznych z punktu widzenia długoterminowej troski o środowisko, to w praktyce pociąga za sobą ogromne koszty zarówno finansowe, jak i społeczne. Zielony Ład, a także jego nowsza odsłona, czyli Czysty Ład Przemysłowy, wraz z całą grupą aktów prawnych realizujących unijną politykę klimatyczną tworzą skomplikowaną siatkę obciążeń dla gospodarek państw członkowskich. Te obciążenia coraz silniej uderzają w krajowe firmy, również te działające w sektorze wydobywczym.

Polecam artykuł prof. dr. hab. inż. Adama Wysokowskiego poświęcony ocenie szkód spowodowanych ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi w infrastrukturze komunikacyjnej. Autor omawia rolę rzeczoznawcy w ocenie szkód oraz planowaniu działań naprawczych w obszarze infrastruktury komunikacyjnej w kontekście takich ekstremalnych zjawisk pogodowych jak powodzie. Właściwa diagnoza przyczyn szkód oraz zaplanowanie skutecznych działań naprawczych wymagają nie tylko znajomości Prawa budowlanego i technicznych aspektów naprawy, ale również doświadczenia nabytego w pracy terenowej oraz umiejętności przewidywania potencjalnych zagrożeń związanych z przyszłymi ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi. Już teraz zapraszam 10 i 11 grudnia 2025 r. do Zielonej Góry na poświęconą tej tematyce XIV Konferencję Naukowo-Techniczną Mosty – przepusty i przejścia dla zwierząt. Infrastruktura wobec wyzwań klimatycznych i zjawisk ekstremalnych.

Zapraszam do lektury całego numeru, życzę spokojnego i udanego urlopu.

Raport wydania jest poświęcony sytuacji sektora wodociągowo-kanalizacyjnego w obliczu wyzwań klimatycznych i gospodarczych. System wodociągowo-kanalizacyjny stanowi jeden z kluczowych elementów infrastruktury krytycznej, niezbędny do prawidłowego funkcjonowania państwa i zapewnienia bezpieczeństwa sanitarnego mieszkańców. Sprawnie działająca, wolna od zanieczyszczeń sieć wodociągowa gwarantuje nieprzerwane dostawy wody do gospodarstw domowych, obiektów użyteczności publicznej oraz na potrzeby przemysłu i rolnictwa. Równie istotna dla jakości życia jest skuteczna infrastruktura kanalizacyjna, obejmująca odprowadzanie ścieków bytowych oraz zagospodarowanie wód opadowych.

Polecam wywiad z prof. dr. hab. inż. Adamem Wysokowskim z Uniwersytetu Zielonogórskiego oraz mgr. inż. Jerzym Howisem z firmy Infrastruktura Komunikacyjna w Żmigrodzie, którzy opowiadają o zbliżającej się konferencji Mosty – przepusty i przejścia dla zwierząt, zaplanowanej na 10–12 grudnia 2025 r. Jak mówią nasi rozmówcy, konferencja to miejsce, gdzie nauka spotyka praktykę, gdzie realne wyzwania budownictwa inżynieryjnego mają szansę znaleźć konkretne rozwiązania. Tegoroczny temat – infrastruktura wobec wyzwań klimatycznych – to odpowiedź na rzeczywistość, w której żyjemy. Budujemy coraz więcej ekologicznych przejść dla zwierząt na drogach. Teraz czas na kolej. Musimy wykorzystać doświadczenia branży drogowej, wyciągać wnioski i modyfikować rozwiązania tak, aby nie powielać błędów.

W numerze publikujemy cztery tematy specjalne, które są poświęcone różnym sektorom branży. Pierwszy odpowiada na pytanie, jak nowoczesne technologie redefiniują sektor budowlany. Budownictwo to bez wątpienia sektor wymagający i pełen wyzwań, który jednocześnie daje ogromną satysfakcję – na oczach społeczeństwa powstają namacalne efekty pracy budowniczych. Jednak chyba nigdy wcześniej przynależność do sektora budowlanego nie była tak ekscytująca jak obecnie. Ogromne możliwości wynikające z nowoczesnych technologii i materiałów sprawiają, że budownictwo stopniowo zmienia swoje oblicze.

W drugim temacie specjalnym analizujemy nawierzchnie polskich dróg. Polska sieć drogowa dynamicznie się rozwija, a wybór odpowiednich technologii nawierzchniowych jest ważnym elementem planowania inwestycji infrastrukturalnych. Równocześnie z realizacją ambitnych programów budowy dróg krajowych trwa dyskusja o tym, jak budować trwale, efektywnie i zgodnie z aktualnymi wymaganiami technicznymi. W artykule przyglądamy się obecnemu stanowi nawierzchni drogowych w Polsce, omawiamy dostępne rozwiązania technologiczne oraz analizujemy kierunki dalszego rozwoju w tym zakresie.

Trzeci temat dotyczy głębokich wykopów, które są nieodłącznym elementem rozwoju miast. Rozwój branży geotechnicznej, w tym szczególnej specjalności, jaką są głębokie wykopy, jest nierozerwalnie związany z postępującą urbanizacją. Dynamiczne zagęszczanie się tkanki miejskiej powoduje, że coraz więcej infrastruktury komunikacyjnej (metro, szybkie koleje, autostrady), a także elementy budownictwa kubaturowego (podziemne parkingi, piętra galerii handlowych) są budowane pod ziemią. Motorem tych działań jest fakt, że obecnie każdy metr kwadratowy powierzchni jest na wagę złota. Nie można też pominąć wpływu rosnącej świadomości społecznej w odniesieniu do funkcji miasta – ma być ono przede wszystkim dla ludzi.

Retencja i zagospodarowanie wód opadowych to nowe priorytety dla samorządów, o czym piszemy w czwartym temacie specjalnym. Problem z odpowiednim odwodnieniem terenów zurbanizowanych istniał zawsze. Jednak postępująca świadomość zmian klimatycznych i ich niszczących skutków powoduje, że retencja i zagospodarowanie wód opadowych są obecnie kluczowymi zagadnieniami analizowanymi przy okazji rewitalizacji miast, budowy nowych osiedli, sieci drogowych i realizacji przemysłowych.

Serdecznie zapraszam do lektury całego numeru!

W numerze publikujemy cztery tematy specjalne, które są poświęcone różnym działom budownictwa. Pierwszy dotyczy budownictwa ekologicznego, które nie jest już odległą wizją, lecz rzeczywistością kształtującą współczesny rynek. Nowoczesne technologie, takie jak beton o obniżonym śladzie węglowym, druk 3D czy budownictwo modułowe, redefiniują standardy efektywności energetycznej i zrównoważonego projektowania. Jak można połączyć trwałość betonu z troską o środowisko? Które innowacyjne materiały i technologie ograniczają emisję CO₂? O trendach zmieniających branżę budowlaną przeczytają Państwo w rekomendowanym artykule.

Drugi temat to infrastruktura bez wykopów, czyli inżynieria bezwykopowa. Technologie bezwykopowe stanowią kluczowe rozwiązanie w budowie, modernizacji i naprawie infrastruktury podziemnej. Dzięki nim możliwe jest prowadzenie prac bez naruszania powierzchni terenu, co minimalizuje zakłócenia w ruchu drogowym, ogranicza emisję CO₂ oraz redukuje hałas, a także szybkie i precyzyjne pokonywanie przeszkód terenowych, takich jak zbiorniki wodne, rzeki, drogi czy gęsta zabudowa miejska. Korzystając z okazji, chciałem ponownie serdecznie Państwa zaprosić do udziału w XI Międzynarodowej Konferencji Technologie Bezwykopowe NO-DIG POLAND 2025, która odbędzie się 9–11 kwietnia 2025 r. w Krakowie. To już ostatni moment, aby zgłosić swój udział w obradach.

W trzecim temacie przedstawiamy szalunki i deskowania, które są kluczowymi elementami nowoczesnej konstrukcji. Rozwój szalunków i deskowań jest ściśle związany z historią stosowania betonu. Elementy te pełnią funkcję formy nadającej kształt i utrzymującej niestwardniałą mieszankę na czas wiązania. Z upływem lat rynek szalunków ulegał dynamicznym zmianom, aby dziś przedstawiać się jako gałąź charakteryzująca się nowoczesnymi rozwiązaniami i możliwością efektywnej optymalizacji.

Ostatni temat poświęcony jest uniwersalnym, skutecznym i ponadczasowym technologiom inżynieryjnym – palom i mikropalom. Fundamenty palowe to jedne z tych genialnych, ale i pragmatycznych rozwiązań inżynieryjnych, które powstały tysiące lat temu i konsekwentnie adaptowane do bieżących potrzeb, technologii i materiałów z powodzeniem są wykorzystywane do dziś. Zważywszy na rosnące oczekiwania wobec obiektów budowlanych i ich konstrukcji oraz często problematyczne uwarunkowania ich posadowienia, stanowią one, dosłownie i w przenośni, fundament nowoczesnego budownictwa.

Cyfryzacja budownictwa to nie przyszłość – to już teraźniejszość. Procesy projektowe, realizacyjne i zarządcze dynamicznie się zmieniają, wprowadzając nowe technologie i wyznaczając nowe standardy efektywności, interoperacyjności i zrównoważonego rozwoju. Będziemy o tym szeroko dyskutować podczas infraBIM 2025 Expo & Multi-Conference, która odbędzie się 10–12 czerwca 2025 r. w Krakowie i na którą Państwa gorąco zapraszam. To wydarzenie już od kilku lat kształtuje rozwój BIM w Polsce i Europie Środkowo-Wschodniej. Wydawnictwo NBI Media jest współorganizatorem konferencji, a „Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne” oraz portal inżynieryjny
NBI.com.pl sprawują generalny patronat medialny. Zarezerwujcie termin! Już można kupić bilety!

Wśród kilkunastu zagadnień dotyczących cyfryzacji budownictwa i przez to zmieniających sposób realizacji inwestycji infrastrukturalnych, które zaplanowano w agendzie infraBIM, jest sztuczna inteligencja w budownictwie – AI jako wsparcie w analizie danych i automatyzacji procesów inżynieryjnych. A skoro o AI mowa, to zachęcam do zapoznania się z artykułem o wdrożeniu sieci neuronowych w Wodociągach Miasta Krakowa SA. Innowacyjny układ sterowania działa od 2022 r. w oczyszczalni ścieków Płaszów. Sukces projektu pokazuje, że połączenie automatyki, AI i doświadczenia ludzkiego przynosi znaczące oszczędności energii, poprawę efektywności procesów i ochronę środowiska.

Serdecznie zapraszam do lektury całego numeru! 

W numerze publikujemy cztery tematy specjalne, które są poświęcone budownictwu inżynieryjnemu. Pierwszy dotyczy infrastruktury krytycznej, bowiem bezpieczeństwo i odporność państwa na zagrożenia to temat, który w ostatnich latach zajmuje wyjątkowe miejsce w debacie publicznej. Budownictwo, a w szczególności obiekty budowlane infrastruktury krytycznej pełnią w tym kontekście bardzo ważną funkcję. Choć wiele zagrożeń znanych jest ludzkości od wieków, bo przecież wojny, powodzie czy epidemie miewały już wielokrotnie miejsce w przeszłości, to te współczesne często charakteryzują się większą złożonością i dynamiką. Wyzwania dzisiejszego świata wymagają aktualizacji ram prawnych, przemyślanych strategii i realizacji bezprecedensowych inwestycji budowlanych.

Drugi temat poświęcony jest bezpieczeństwu na placu budowy. Bezpieczeństwo to priorytet, od którego zależy zdrowie i życie pracowników, czyli wartość większa niż koszty, terminowość czy skala inwestycji. Szczegóły znajdą Państwo w artykule Bezpieczna budowa buduje prestiż wykonawcy.

W trzecim temacie podejmujemy zagadnienie ochrony linii brzegowej i inwestycji, które temu służą. Wybrzeża morskie nieustannie podlegają wpływom, które prowadzą do ich degradacji. Proces erozji linii brzegowej stwarza zagrożenie dla obiektów budowlanych oraz infrastruktury, dlatego tak ważna jest ich skuteczna ochrona. Warto wiedzieć, że chociaż procesy erozyjne postępują powoli, to jeśli stateczność lub wytrzymałość danego obiektu położonego na terenie szczególnie narażonym na ich niszczącą działalność zostanie przekroczona, katastrofa jest nieunikniona.

Ostatni temat dotyczy kluczowej roli rur w infrastrukturze i budownictwie. Rury znajdują się przeważnie tam, gdzie ich nie widać. Mimo że zazwyczaj są ukryte, to spełniają niezwykle ważne zadania – służą do transportu różnych substancji, stanowiąc elementy konstrukcyjne i części obiektów budowlanych, a także maszyn i innych urządzeń technicznych. Wykonywane z różnych materiałów, znajdują szerokie zastosowanie zarówno w sektorze infrastrukturalnym, jak i budowlanym.

Już teraz chciałem Państwa serdecznie zaprosić do udziału w XI Międzynarodowej Konferencji Technologie Bezwykopowe NO-DIG POLAND 2025, która odbędzie się 9–11 kwietnia 2025 r. w Krakowie. NO-DIG POLAND to polski odpowiednik światowych konferencji NO-DIG, organizowanych przez ISTT – Międzynarodowe Stowarzyszenie Technologii Bezwykopowych. Misją konferencji jest inspirowanie do stosowania technologii bezwykopowych, rozwijanie kompetencji specjalistów zajmujących się budową, renowacją i diagnostyką przewodów, a także tworzenie platformy wymiany doświadczeń i budowania wartościowych kontaktów. Tegoroczna edycja skupi się na wpływie technologii bezwykopowych na trwałość i jakość sieci podziemnych. 

Podczas konferencji poruszymy istotne zagadnienia, takie jak m.in. przyczyny i skutki awarii sieci gazowych, wodociągowych i kanalizacyjnych, ocena stanu technicznego sieci, monitoring i diagnostyka, a także najnowsze technologie bezwykopowej budowy i renowacji infrastruktury podziemnej. Uczestnicy będą mogli zapoznać się z materiałami i urządzeniami do diagnostyki i czyszczenia sieci oraz poznać problematykę projektowania i realizacji bezwykopowych inwestycji, uwzględniając aspekty geotechniczne.

Pierwszego dnia konferencji odbędą się warsztaty Renowacja sieci wodociągowo-kanalizacyjnych – założenia vs. realizacja, prowadzone przez Marcina Łukaszewicza i Marcina Derdę (Wodociągi Miasta Krakowa) oraz Beatę Nienartowicz (IDEANTE, Politechnika Warszawska). Warsztaty obejmą zagadnienia dotyczące planowania i realizacji renowacji sieci wodociągowo-kanalizacyjnych, w tym dobór odpowiednich technologii oraz przygotowanie dokumentacji przetargowej z uwzględnieniem dobrych praktyk i potencjalnych trudności.

W drugim dniu odbędą się dwie szczególne sesje. Pierwsza będzie poświęcona budowie metra w Krakowie, współorganizowana z Politechniką Krakowską oraz prof. Andrzejem Szaratą, rektorem Politechniki Krakowskiej i przewodniczącym Rady Naukowo-Technicznej ds. Budowy Metra. Uczestnicy poznają kluczowe założenia tego ambitnego projektu i wymienią poglądy z jego twórcami. Druga sesja, pokazowa, skupi się na praktycznym aspekcie technologii bezwykopowych. Uczestnicy będą mieli wyjątkową okazję naocznie przekonać się, jak działają poszczególne rozwiązania, co pozwoli im lepiej ocenić ich potencjał i zastosowanie w praktyce. Szczegóły znajdą Państwo w numerze, proszę rezerwować termin!

XI Międzynarodowa Konferencja Technologie Bezwykopowe NO-DIG POLAND 2025 – kup bilet

Na koniec zapraszam Państwa do lektury całego numeru.

Zarządzanie wodami opadowymi stanowi jedno z kluczowych wyzwań dla bezpieczeństwa miast. Szczególnie ważne w razie wystąpienia deszczy nawalnych jest odciążenie kanalizacji ogólnospławnej, czyli zmniejszenie jej obciążenia hydraulicznego. Efektem jest redukcja wylewów, zapobieganie oraz ograniczanie występowania lokalnych podtopień i zalewisk, zwłaszcza na obszarach o niskiej retencji naturalnej, a także ograniczenie zrzutów przez przelewy burzowe, a więc zmniejszenie ilości zanieczyszczeń odprowadzanych do środowiska wodnego.

Wodociągi Miasta Krakowa SA zrealizowały właśnie pierwszy etap zwiększania retencji kolektora prawobrzeżnego Wilgi, budując kolektor / zbiornik retencyjny przy ul. Tischnera, którego bezpośrednim odbiornikiem jest przelew burzowy przy ul. Brożka. Głównym zadaniem kolektora / zbiornika retencyjnego będzie przetrzymanie mieszaniny wód opadowych i ścieków, które zbierają się podczas deszczy nawalnych w zlewni Bonarki i ulicach przyległych do ul. Tischnera, przed jej zrzutem z przelewu burzowego do Wilgi, a następnie odprowadzenie do oczyszczalni Płaszów. Nowo budowany kolektor ma ponad czterokrotnie większą objętość retencyjną niż dotychczasowy 800/1200, zbudowany w latach 70. XX w.

Krzysztof Kieres, przewodniczący Stowarzyszenia Producentów Cementu, apeluje o ochronę przed zalewem cementu z Ukrainy. Polska jest krajem granicznym Unii Europejskiej, więc jako pierwsi odczuwamy skutki niekontrolowanego napływu cementu z Ukrainy i jako pierwsi o tym alarmujemy. Wcześniej mieliśmy podobną sytuację i ogromny problem z importem cementu z Białorusi, który w 2021 r. wyniósł 540 tys. t.

Warto przeczytać wywiad z Marianem Leśnym, prezesem zarządu Kopalni Soli „Wieliczka” S.A., który podkreśla, że wszystkie działania podejmowane w tej unikatowej, wpisanej na listę UNESCO kopalni stanowią kontynuację dzieła wielu górniczych pokoleń i wkładem w jego przetrwanie. Warto też wspomnieć, że ogromny potencjał drzemie w podziemnym uzdrowisku, które łączy rehabilitację pulmonologiczną z mikroklimatem solnych komór.

Tematem tego numeru „NBI” jest ekonomia w budownictwie – Perspektywa wzrostu po okresie zawirowań – sektor budowlany 2025. Ostatnie lata były dla przedsiębiorców niekończącym się pasmem wyzwań, które zmuszały do elastyczności i ciągłej adaptacji. Pomimo bezprecedensowych wydarzeń społecznych, ekonomicznych i geopolitycznych, które wstrząsnęły globalną gospodarką, sektor budowlany nie załamał się i zdołał utrzymać względną stabilność. Część trudności i zakłóceń wciąż jest wyraźnie odczuwalna, wymagając od interesariuszy szybkiego reagowania i trafnych decyzji strategicznych. Czy budownictwo ma już przed sobą perspektywę ożywienia, jakie działania mogą długofalowo wspierać rentowność projektów budowlanych – m.in. o tym w artykule.

Raport wydania jest poświęcony infrastrukturze kolejowej. Polska kolej w 2024 r. przechodzi modernizację, której towarzyszą nowe inwestycje infrastrukturalne i innowacje technologiczne. Zakres inwestycji wygląda imponująco, nawet biorąc pod uwagę fakt, że ta gałąź branży budowlanej znajduje się obecnie w dołku koniunktury. Kluczowe projekty, takie jak budowa kolei dużych prędkości powiązana z CPK, modernizacja stacji i torów, a także elektryfikacja kolejnych odcinków, mają na celu zwiększenie przepustowości oraz skrócenie czasu podróży. Temat wydania i raport uzupełniają artykuły specjalistycznych firm prezentujących swoje produkty i technologie.

Firma STRABAG opisuje technologię warm mix asphalt zastosowaną na budowie autostrady A2. Produkcja mieszanek mineralno-asfaltowych jest procesem energochłonnym, wymagającym użycia dużej ilości energii do osuszenia i podgrzewania kruszywa, co generuje dużą emisję CO₂ oraz wpływa na wysoki koszt wykonania nawierzchni asfaltowej. Firma STRABAG wprowadza do stosowania materiały i technologie minimalizujące negatywny wpływ procesu budowlanego na środowisko naturalne, zachowując jednocześnie wysoki standard techniczny i jakościowy wykonywanych prac.

Polecam również relację Pionierski krok w dekarbonizacji budownictwa – autostrada z betonu niskoemisyjnego. W wyjeździe studyjnym zorganizowanym 25 września 2024 r. przez Stowarzyszenie Producentów Cementu, STRABAG i Cement Ożarów wzięli udział dziennikarze, przedstawiciele Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad oraz Instytutu Badawczego Dróg i Mostów. Wszyscy spotkali się na budowanej autostradzie A2, odcinek VI, Siedlce Południe – Malinowiec, o długości 18,7 km, gdzie po raz pierwszy w Polsce zastosowano cement o niższym o 30% śladzie węglowym, z którego powstała nawierzchnia betonowa.

Życzę Państwu spokoju, szczęścia, zdrowia, sukcesów, owocnych inwestycji i konstruktywnego 2025 r.!