Jednym z najważniejszych omawianych przedsięwzięć pozostaje budowa wielofunkcyjnego zbiornika Kamieniec Ząbkowicki. Wartość inwestycji oszacowano na 1,307 mld zł. Projekt zakłada budowę zbiornika o powierzchni około 1000 ha i pojemności do 104 mln m³ oraz małej elektrowni wodnej o mocy około 2 MW. W październiku 2025 r. podpisano umowę na opracowanie dokumentacji projektowej o wartości 68 mln zł.

Równolegle prowadzone są działania związane z pozyskaniem nieruchomości niezbędnych do realizacji inwestycji. Obejmują one około 1558 ha i 1310 działek. Wody Polskie prowadzą także rozmowy dotyczące możliwości zamiany gruntów dla właścicieli prywatnych.

Program usuwania skutków powodzi z 2024 r.

Podczas posiedzenia przedstawiono również informacje o realizacji programu usuwania skutków powodzi z września 2024 r. Na obszarze Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu w 2025 r. zakończono 182 zadania, których wartość przekroczyła 212 mln zł.

Na 2026 r. zaplanowano kolejne przedsięwzięcia o wartości około 120 mln zł. Obecnie zabezpieczono finansowanie dla części z nich na poziomie około 66 mln zł.

Komisja zapoznała się także z postępem przygotowań i realizacji innych inwestycji przeciwpowodziowych. Wśród nich znalazły się odbudowa zbiornika Stronie Śląskie o wartości 351 mln zł, przygotowania do budowy zbiornika Kątki, projekty realizowane w ramach programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko (FEnIKS), a także inwestycje dotyczące wałów przeciwpowodziowych i regulacji Odry oraz jej dopływów.

Projekt zakłada utworzenie lub odnowienie 2,75 ha terenów zielonych oraz zwiększenie pojemności obiektów małej retencji o 24 813 m³. Powstanie również około 3,5 km nowej kanalizacji deszczowej, a blisko 4 km istniejącej sieci zostanie przebudowane. Zakres inwestycji ma usprawnić gospodarowanie wodami opadowymi podczas intensywnych opadów.

Jak podano, ponad 113 tys. mieszkańców zyska dostęp do nowych lub zmodernizowanych terenów zielonych. Jednocześnie ponad 1300 osób ma zostać objętych lepszą ochroną przed skutkami nawalnych deszczy.

Projekt z dofinansowaniem Funduszy Europejskich

Inwestycja jest kolejnym przedsięwzięciem z zakresu adaptacji do zmian klimatu realizowanym przy wsparciu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz Funduszy Europejskich.

Prezes Zarządu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, Dorota Zawadzka-Stępniak, wskazała, że projekt wpisuje się w działania związane z rozwojem zielonej i błękitnej infrastruktury oraz gospodarowaniem wodami opadowymi w miastach. Według NFOŚiGW realizacja takich przedsięwzięć ma zwiększać odporność terenów miejskich na skutki zmian klimatu oraz rozwijać rozwiązania retencyjne i zieloną infrastrukturę.

Wody Polskie oraz przedstawiciele samorządów województwa opolskiego podpisały list intencyjny dotyczący współpracy przy przygotowaniu budowy zbiornika Ścinawa na rzece Ścinawa Niemodlińska. Dokument określa wolę współdziałania przy opracowaniu dokumentacji projektowej oraz uzyskaniu decyzji administracyjnych niezbędnych do realizacji inwestycji.

Sygnatariuszami porozumienia byli przedstawiciele Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu, Zarządu Województwa Opolskiego, starostw powiatowych oraz samorządów gminnych z obszaru planowanej inwestycji. Strony zadeklarowały współpracę przy kolejnych etapach przygotowania przedsięwzięcia. Podpisanie listu stanowi następny etap działań prowadzonych przez Wody Polskie w związku z planowaną budową zbiornika.

Trwa przygotowanie dokumentacji

W marcu 2026 r. w Ścinawie Małej odbyło się spotkanie przedstawicieli Wód Polskich, samorządów, parlamentarzystów i mieszkańców poświęcone założeniom inwestycji. Uczestnicy omówili planowany zakres przedsięwzięcia oraz kwestie związane z jego przygotowaniem.

Kolejnym krokiem było ogłoszenie w czerwcu 2026 r. przetargu na opracowanie dokumentacji projektowej dla zadania „Budowa zbiornika Ścinawa na rzece Ścinawa Niemodlińska w miejscowości Piorunkowice, gmina Korfantów i Prudnik”. Zamówienie obejmuje przygotowanie dokumentacji technicznej, środowiskowej i formalnoprawnej niezbędnej do realizacji inwestycji.

Analizy kilku wariantów zbiornika

Planowany zbiornik ma powstać na rzece Ścinawa Niemodlińska, prawostronnym dopływie Nysy Kłodzkiej, na terenie powiatów nyskiego i prudnickiego. Dokumentacja projektowa obejmie analizę kilku wariantów realizacji, w tym zbiornika wielofunkcyjnego oraz suchego zbiornika przeciwpowodziowego.

Zakres prac projektowych obejmie m.in. analizy hydrologiczne i hydrauliczne, badania geologiczne i geotechniczne, analizy środowiskowe oraz ocenę ryzyka zakwitów glonów i dopływu biogenów. Wykonawca przygotuje również koncepcję systemów monitoringu budowli hydrotechnicznej oraz zdalnego nadzoru nad urządzeniami.

Projekt przewiduje także opracowanie pełnej dokumentacji formalnoprawnej, w tym uzyskanie decyzji środowiskowej, pozwolenia wodnoprawnego oraz decyzji o pozwoleniu na realizację inwestycji przeciwpowodziowej. Budowa zbiornika Ścinawa została ujęta w ustawie o rewitalizacji rzeki Odry z 13 lipca 2023 r. i stanowi element uzupełniający Studium redukcji ryzyka powodziowego w zlewni Nysy Kłodzkiej.

23 czerwca 2026 r. Centrum Unijnych Projektów Transportowych zawarło dwie umowy z Państwowym Gospodarstwem Wodnym Wody Polskie dotyczące modernizacji stopnia wodnego Ujście Nysy na Odrze. Inwestycje obejmują przebudowę budowli piętrzącej wraz z infrastrukturą towarzyszącą oraz modernizację śluzy i sterowni wraz z przebudową awanportów i powiązanych obiektów hydrotechnicznych.

Łączna wartość obu projektów wynosi ponad 538 mln zł, a dofinansowanie z programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko (FEnIKS) sięga niemal 424,6 mln zł. Prace mają zostać zakończone do końca września 2029 r.

Inwestycje na Odrzańskiej Drodze Wodnej

Modernizacja jazu ma zapewnić stabilniejsze zarządzanie przepływem wody, utrzymanie warunków żeglugowych oraz możliwość bezpiecznego prowadzenia wód wezbraniowych. Z kolei przebudowa śluzy i sterowni ma zwiększyć niezawodność funkcjonowania stopnia wodnego oraz obsługi ruchu na Odrzańskiej Drodze Wodnej.

Jak podkreślają Wody Polskie, przedsięwzięcia mają charakter modernizacyjny i nie zmieniają klasy drogi wodnej. Zakres robót obejmuje odtworzenie i unowocześnienie istniejącej infrastruktury, która odpowiada za funkcjonowanie tego odcinka Odry.

Jelenia Góra przeznaczy środki na odbudowę infrastruktury kanalizacyjnej uszkodzonej podczas powodzi w 2024 r. Projekt o wartości 64,8 mln zł obejmuje odbudowę 3,3 km sieci kanalizacyjnej oraz elementów oczyszczalni ścieków. Dofinansowanie wynosi 46,1 mln zł i pochodzi z działania 9.1 „Odbudowa infrastruktury wodno-ściekowej, wsparcie obszarów popowodziowych” programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021–2027.

Zakres inwestycji obejmuje odtworzenie i wzmocnienie infrastruktury odpowiedzialnej za odprowadzanie i oczyszczanie ścieków. Według informacji Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej przedsięwzięcie ma zapewnić ciągłość funkcjonowania systemu komunalnego dla ponad 76 tys. mieszkańców oraz zwiększyć odporność infrastruktury na skutki ekstremalnych zjawisk pogodowych.

Elbląg rozbuduje zielono-niebieską infrastrukturę

Drugim projektem objętym wsparciem jest inwestycja w Elblągu o wartości 25,9 mln zł. Miasto otrzymało 16,3 mln zł dofinansowania z działania 1.2 „Adaptacja terenów zurbanizowanych do zmian klimatu” programu FEnIKS.

Projekt obejmuje budowę zbiorników retencyjnych, ogrodów deszczowych oraz modernizację kanalizacji deszczowej. Planowane rozwiązania zwiększą możliwości retencjonowania wód opadowych o ponad 7,7 tys. m³. Inwestycja obejmie również rozwój terenów zielonych dostępnych dla mieszkańców i działania związane z gospodarowaniem wodami opadowymi na obszarach miejskich.

Porozumienie rozszerza realizowany przez WFOŚiGW we Wrocławiu Pilotażowy Program Wsparcia Spółdzielni Energetycznych. Program wspiera samorządy w tworzeniu lokalnych społeczności energetycznych oraz opracowywaniu modeli ich funkcjonowania. Zakłada wsparcie finansowe, organizacyjne, techniczne i merytoryczne dla gmin zainteresowanych rozwojem lokalnych źródeł energii odnawialnej.

Do grona partnerów programu należą m.in. TAURON Dystrybucja, Bank Ochrony Środowiska, Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego, Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu oraz ORLEN Biometan. Włączenie Wód Polskich do projektu ma umożliwić analizę wykorzystania zasobów wodnych i infrastruktury hydrotechnicznej w lokalnych systemach energetycznych.

Analizy potencjału energetyki wodnej

Strony porozumienia zapowiadają wspólne działania analityczne dotyczące energetyki wodnej, retencji oraz możliwości wykorzystania istniejących obiektów hydrotechnicznych. Prace mają objąć także zagadnienia związane z magazynowaniem energii, lokalnym bilansowaniem produkcji i zużycia energii oraz zwiększaniem elastyczności systemów energetycznych.

W ramach współpracy prowadzone będą również analizy dotyczące odporności samorządów na skutki suszy i powodzi. Partnerzy planują realizację projektów pilotażowych i demonstracyjnych związanych z gospodarką wodną oraz energetyką. Szczególną uwagę mają poświęcić możliwościom wykorzystania istniejących i potencjalnych stopni wodnych na potrzeby rozwoju energetyki wodnej i społeczności energetycznych.

Doświadczenia z Dolnego Śląska podstawą szerszego programu

Współpraca wpisuje się w rozwój dolnośląskiego programu wspierania spółdzielni energetycznych. Podczas Forum Energetyki Obywatelskiej we Wrocławiu Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej zapowiedział uruchomienie ogólnopolskiego programu dla społeczności energetycznych o budżecie 80 mln zł. Program ma wykorzystywać doświadczenia zdobyte w ramach pilotażu realizowanego na Dolnym Śląsku.

Partnerzy zakładają, że wypracowane rozwiązania dotyczące współpracy energetyki, gospodarki wodnej oraz adaptacji do zmian klimatu będą mogły zostać wykorzystane przez samorządy i społeczności lokalne w innych regionach kraju.

Największe wsparcie, przekraczające 38 mln zł, trafi na projekt realizowany przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej we Wrocławiu na Nysie Kłodzkiej. Przedsięwzięcie obejmuje działania związane z przywróceniem ciągłości morfologicznej rzeki. W ramach inwestycji przewidziano udrożnienie 111,4 km cieku, modernizację lub likwidację siedmiu barier migracyjnych oraz renaturyzację wybranych odcinków koryta. Zakres prac obejmuje również budowę przepławek i kanałów migracyjnych oraz przebudowę obiektów hydrotechnicznych w rejonie jazu Michałów i zbiornika Otmuchów. Projekt jest realizowany w latach 2021–2028.

Drugim przedsięwzięciem jest renaturyzacja rzeki Regi i jej dopływów na terenie pięciu powiatów województwa zachodniopomorskiego. Projekt otrzymał niemal 16 mln zł dofinansowania. Zakłada on udrożnienie 377,8 km cieków, modernizację lub usunięcie 31 barier migracyjnych oraz zwiększenie retencji o około 400 tys. m³. Według założeń działania mają objąć 21 części wód i będą prowadzone w latach 2026–2029.

Drugi etap prac na Noteci

Trzeci projekt, dofinansowany kwotą blisko 5,6 mln zł, dotyczy drugiego etapu udrażniania Noteci na odcinku od Pakości do Krostkowa. Zakres przedsięwzięcia obejmuje udrożnienie 15,3 km rzeki oraz modernizację lub usunięcie trzech barier migracyjnych. W ramach zadania powstaną przepławki w Łabiszynie, Dębinku VI oraz na Starej Noteci Rynarzewskiej. Prace obejmą także elementy towarzyszące, w tym przebudowę wybranych urządzeń i wykonanie zabezpieczeń tymczasowych na czas robót. Projekt realizowany jest w latach 2021–2027.

Podpisane umowy dotyczą przedsięwzięć finansowanych ze środków europejskich i obejmują działania związane z odtwarzaniem ciągłości ekologicznej rzek, poprawą warunków migracji organizmów wodnych oraz renaturyzacją wybranych odcinków cieków w różnych regionach kraju.

Konkurs „Dzieło Mostowe Roku” promuje realizacje wyróżniające się rozwiązaniami konstrukcyjnymi oraz jakością wykonania. W tegorocznej edycji wyróżnienie przyznano nowemu mostowi przez Wartę w Kostrzynie nad Odrą. Inwestycję zrealizowano w ramach działań prowadzonych przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie. Jak podkreślono w komunikacie, nagroda jest potwierdzeniem jakości wykonania obiektu oraz zastosowanych rozwiązań inżynieryjnych.

Nowa przeprawa zastąpiła wyeksploatowany most z końca XIX wieku. Jednym z założeń inwestycji było usunięcie ograniczeń związanych z prowadzeniem akcji lodołamania na Odrze i ujściowym odcinku Warty. Według Wód Polskich filary starego obiektu utrudniały przepływ kry lodowej podczas zimowych działań służb odpowiedzialnych za ochronę przeciwpowodziową.

Parametry i zakres inwestycji

Most zaprojektowano jako trójprzęsłową konstrukcję o długości 300 m. Do budowy wykorzystano 5450 m³ betonu, ponad 1700 ton stali zbrojeniowej oraz blisko 2900 m lin wantowych. Obiekt prowadzi ruch drogowy w ciągu drogi krajowej nr 31 i posiada infrastrukturę dla pieszych oraz rowerzystów.

Zakres przedsięwzięcia obejmował również rozbudowę ul. gen. Władysława Sikorskiego oraz przebudowę sieci technicznych. Prace dotyczyły infrastruktury wodociągowej, gazowej, elektroenergetycznej i telekomunikacyjnej. Całość inwestycji została zrealizowana przy współpracy Wód Polskich i Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad.

Wartość projektu wyniosła blisko 100 mln zł. Finansowanie zapewniły środki Banku Światowego, Funduszu Spójności oraz budżetu państwa. W realizacji uczestniczyły spółki Eurovia Polska, Freyssinet Polska i Warbud. Nagrodzony obiekt został oddany do użytkowania w październiku 2025 r. i obecnie stanowi element układu komunikacyjnego Kostrzyna nad Odrą.

Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej we Wrocławiu realizuje prace projektowe związane z budową zbiornika przeciwpowodziowego Kamieniec Ząbkowicki. Równolegle Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad przygotowuje dokumentację dla odcinka drogi ekspresowej S8 między Bardem a Kłodzkiem, który znajduje się na etapie Studium Techniczno-Ekonomiczno-Środowiskowego (STEŚ).

Ze względu na częściowo wspólny obszar oddziaływania obu przedsięwzięć inwestorzy prowadzą bieżącą wymianę informacji dotyczącą postępu prac projektowych. Współpraca obejmuje również uzgadnianie rozwiązań planowanych na terenach, gdzie zakres inwestycji wodnej i drogowej wzajemnie się przecina.

Koordynacja rozwiązań dla dwóch inwestycji

Jak podkreślają Wody Polskie, współpraca ma umożliwić uwzględnienie wymagań obu przedsięwzięć już na etapie projektowania. Dotyczy to zarówno rozwiązań technicznych, jak i planowania przestrzennego na obszarach objętych inwestycjami.

Droga ekspresowa S8 na odcinku Bardo – Kłodzko stanowi element przygotowywanej rozbudowy układu komunikacyjnego regionu. Z kolei zbiornik przeciwpowodziowy Kamieniec Ząbkowicki jest częścią działań związanych z gospodarką wodną i ochroną przeciwpowodziową. Koordynacja prac ma pozwolić na prowadzenie obu procesów projektowych z uwzględnieniem uwarunkowań środowiskowych, społecznych i gospodarczych oraz zasad gospodarowania środkami publicznymi.

Podczas wizyty przedstawicieli Wód Polskich na Śląsku podpisano list intencyjny dotyczący realizacji projektu „Modernizacja małej elektrowni wodnej Wisła Czarne zlokalizowanej w zaporze zbiornika Wisła Czarne”. Inwestycja ma dotyczyć wykorzystania potencjału hydroenergetycznego obiektu, którego infrastruktura techniczna od początku umożliwiała produkcję energii elektrycznej.

Jak poinformowały strony porozumienia, dalsze prace obejmą przygotowanie założeń koncepcyjnych, projektowych oraz montażu finansowego przedsięwzięcia. Planowane jest również dostosowanie instalacji stacji uzdatniania wody do poboru wody z odpowiedniego poziomu. Wybór wariantu inwestycji ma uwzględniać zarówno możliwości techniczne zbiornika, jak i wymagania środowiskowe oraz potrzeby użytkowników Jeziora Czerniańskiego.

Kolejne prace na zbiorniku Wisła Czarne

Podczas spotkania omówiono także dalsze działania związane z modernizacją zbiornika Wisła Czarne. W ubiegłym roku zakończono remont zapory ziemnej wraz z montażem aparatury kontrolno-pomiarowej. Wartość wykonanych prac przekroczyła 10 mln zł.

W najbliższym czasie Wody Polskie planują rozpoczęcie remontu przelewu stokowego, który odpowiada za kontrolowane odprowadzanie nadmiaru wód ze zbiornika. Trwa procedura wyboru wykonawcy tego zadania. W kolejnym etapie przewidziano również budowę drogi technologicznej wokół zapory oraz mostów technicznych na Białej i Czarnej Wisełce.

Naprawa muru oporowego na Olzie w Cieszynie

W trakcie wizyty przedstawiciele Wód Polskich odnieśli się również do prac związanych z usuwaniem szkód powodziowych z 2024 r. na rzece Olzie w Cieszynie. Instytucja wyłoniła wykonawcę zadania obejmującego naprawę muru oporowego na prawym brzegu rzeki w centrum miasta.

Zakres prac obejmuje odtworzenie uszkodzonych elementów konstrukcji oraz przywrócenie jej właściwego stanu technicznego. Obecnie wykonawca przygotowuje zaplecze budowy i prowadzi uzgodnienia formalne z samorządem. Na realizację robót przewidziano dwa miesiące od przekazania placu budowy.