Zakres prac na lewym wale rzeki San

Zakres inwestycji obejmuje modernizację około 17 km lewego wału przeciwpowodziowego. Roboty przewidują jego uszczelnienie oraz podwyższenie do obowiązujących parametrów technicznych. W ramach zadania wykonawca przebuduje również sześć przepustów wałowych, które odpowiadają za odprowadzanie wód z terenów zawala.

Według informacji inwestora przedsięwzięcie stanowi element systemu ochrony przeciwpowodziowej w dorzeczu Wisły, w rejonie ujścia rzek San i Łęg. Modernizacja obejmie obszar województw podkarpackiego i świętokrzyskiego.

Finansowanie i harmonogram inwestycji

Projekt realizowany jest na podstawie umowy o dofinansowanie zawartej z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Aktualna szacunkowa wartość całego projektu wynosi około 106 mln zł, z czego około 74 mln zł stanowi dofinansowanie unijne, a blisko 19 mln zł pochodzi z budżetu państwa.

Wartość podpisanej umowy z wykonawcą, firmą STRABAG, wynosi 67,3 mln zł. Zakończenie inwestycji zaplanowano na 2028 r. W ramach działań środowiskowych przewidziano m.in. montaż budek lęgowych dla ptaków i schronień dla nietoperzy oraz nasadzenia krzewów.

W konferencji uczestniczą zazwyczaj pracownicy naukowi – głównie z ośrodków krajowych – a także przedstawiciele biur projektowych oraz firm wykonawczych. Choć w tytule konferencji pojawia się odniesienie do konstrukcji hydrotechnicznych, to zakres tematyczny wydarzenia z upływem lat uległ rozszerzeniu w kierunku zagadnień geotechnicznych oraz konstrukcji betonowych, które stanowią istotny element szeroko rozumianej hydrotechniki.

Pierwszego dnia konferencji odbyły się dwie sesje tematyczne: Geotechnika I oraz Hydrotechnika I. Sesji Geotechnika I przewodniczył dr hab. inż. Marcin Cudny z Politechniki Gdańskiej. W jej trakcie wygłoszono następujące referaty:

• Analiza wybranych zabezpieczeń stref uskokowych usytuowanych w obrębie drogi ekspresowej, J. Kogut, E. Pilecka;
• Stateczność zapożarowanych hałd pogórniczych, M. Łupieżowiec;
• Ocena parametrów geotechnicznych gruntów gruboziarnistych pochodzących z rejonu Karpat fliszowych, A. Truty, R. Gwóźdź, J. Zięba;
• Stabilizacja / solidyfikacja podłoża lessowego zanieczyszczonego cynkiem A. Lal.

Sesji Hydrotechnika I przewodniczył dr hab. inż. Paweł Falaciński z Politechniki Warszawskiej. W jej trakcie zaprezentowano cztery referaty:

• Hydrotechnika miejska – wyzwania i innowacje, P. Falaciński;
• Gabiony jako element wzmacniający wał przeciwpowodziowy – symulacje numeryczne, M. Grodecki;
• Analiza odpowiedzi dynamicznej zapór ziemnych OUOW Żelazny Most, A. Korzec, W. Świdziński;
• Mechanizmy starzenia się zapór na przykładach zapór Borków i Cedzyna, A, Sroka, J. Filipczyk.

Drugiego dnia konferencji odbyły się sesje Hydrotechnika II oraz Geotechnika II.

Sesji Hydrotechnika II przewodniczył prof. dr hab. inż. Waldemar Świdziński z Instytutu Budownictwa Wodnego PAN. W jej ramach wygłoszono następujące referaty:

• Projektowanie i realizacja nabrzeży portowych na przykładzie Nabrzeża Rudowego i Nabrzeża Bytomskiego w Gdańsku,
  P. Kluska;
• Nowe możliwości remontów budowli stale piętrzących wodę przy zastosowaniu pionowej Hybrydowej Przesłony Przeciwfiltracyjnej HPP, M. Sołtysik;
• Innowacyjne polskie rozwiązania remontowe i budowlane zapór ziemnych i ich modelowanie numeryczne, K. Podleś,
  K. Radzicki;
• Wykrywanie stanów zagrożenia zapory ziemnej wywołanych błędnym sterowaniem zbiornikiem z wykorzystaniem miar entropijnych, B. Twaróg.

Sesji Geotechnika II przewodniczył prof. dr hab. inż. Andrzej Truty z Politechniki Krakowskiej. W trakcie sesji zaprezentowano pięć referatów:

• Niezawodność fundamentu bezpośredniego posadowionego na uwarstwionym podłożu o cechach losowych, H. Szabowicz, M. Myszor, M. Kawa;
• Estymacja powierzchni zniszczenia materiałów heterogenicznych z wykorzystaniem analizy granicznej metodą elementów skończonych, M. Myszor, H. Szabowicz,
  M. Kawa; 
• Probabilistic settlement prediction for neighbouring footings at different spacing distances in rotated spatial anisotropic multi-layered soil, Y. Boru, J. Pieczyńska-Kozłowska, W. Puła;
• Innowacyjne systemy szalunkowe w konstrukcjach hydrotechnicznych, W. Kosoń; 
• Geotechniczne aspekty projektowania i wykonania portali tuneli na przykładzie drogi ekspresowej S19 (odcinek Rzeszów – Babica) oraz S1 (obejście Węgierskiej Górki), M. Posłajko.

Trzeciego dnia konferencji odbyły się dwie sesje poświęcone zagadnieniom obliczeniowym i projektowym związanym ze współpracą konstrukcji z podłożem gruntowym oraz szeroko rozumianą geotechniką.

Pierwszej z nich przewodniczył dr hab. inż. Marian Łupieżowiec, prof. Politechniki Śląskiej. W sesji wygłoszono cztery referaty:

• Nowatorskie podejście do oceny sztywności elementów fundamentu płytowo-palowego (CPRF) w zmiennych warunkach brzegowych naprężeń i przemieszczeń – porównanie z analizami MES w programie PLAXIS 3D, W. Grzywocz, G. Kacprzak, S. Miniało, S. Bodus;
• Analiza wpływu budowy tunelu tramwajowego w technologii ścian szczelinowych na osiadania istniejącego wiaduktu – studium przypadku KST IV w Krakowie, T. Żyrek;
• Analiza osiadań fundamentów płytkich z wykorzystaniem modelu Hardening Soil-Brick kalibrowanego na bazie testów polowych, A. Truty, R. Obrzud;
• Probabilistyczna analiza ściany szczelinowej z wykorzystaniem nieliniowego modelu gruntu i betonu oraz metamodeli, M. Kawa, W. Puła, A. Truty.

Ostatniej sesji konferencji przewodniczył prof. dr hab. inż. Wojciech Puła z Politechniki Wrocławskiej. W jej trakcie przedstawiono cztery referaty:

• Modelowanie konstytutywne gruntów organicznych – przegląd aktualnych modeli stosowanych w praktyce, M. Cudny, R. Grubba;
• Zastosowanie metod dynamicznych dla potrzeb wzmacniania podłoża gruntowego – praktyczne aspekty projektowania i realizacji, D. Słowikowski, Z. Bartoszek;
• Problematyka posadowienia obiektów inżynieryjnych zlokalizowanych w korpusach wysokich nasypów drogowych, T. Warchał, P. Bąbała;
• Analiza rozkładu naprężeń i odkształceń w piasku średnim pod obciążeniem dynamicznym – badania eksperymentalne i symulacje numeryczne, A. Truty, K. Baran-Gurgul, K. Łach.

Po zakończeniu ostatniej sesji konferencję podsumowali prof. Waldemar Świdziński oraz prof. Wojciech Puła. W swoich wystąpieniach podkreślili atrakcyjną formułę konferencji, umożliwiającą uczestnikom przeznaczenie przedpołudniowych godzin na pracę lub rekreację, a popołudniowych – na obrady oraz spotkania robocze. Zwrócono również uwagę na interdyscyplinarny charakter wydarzenia oraz silne powiązania środowiska naukowego z praktyką inżynieryjną i przemysłem.

Tradycją konferencji są także zawody narciarskie i snowboardowe organizowane u stóp Pilska. W tegorocznych zawodach w konkurencji slalomu giganta zwyciężył mgr inż. Tomasz Warchał z firmy Menard. Drugie miejsce zajął mgr inż. Maciej Szczygielski z firmy Soley, natomiast trzecie – mgr inż. Łukasz Matusik z firmy 2D Projekt. W kategorii snowboardu zwyciężył mgr inż. Michał Piskorek z firmy GSBK. Puchary i dyplomy wręczono podczas uroczystej kolacji, która odbyła się po zakończeniu drugiego dnia konferencji.

Sponsorami tegorocznej edycji konferencji były firmy: Aarsleff, Budpol, Budokop, Keller, Menard, Soley oraz Stump Franki. W imieniu komitetu organizacyjnego składam serdeczne podziękowania wszystkim sponsorom za wsparcie wydarzenia oraz zaangażowanie w przygotowanie referatów.

Patronat honorowy nad konferencją objęły: Sekcja Konstrukcji Hydrotechnicznych KILiW PAN, Sekcja Geotechniki i Infrastruktury Podziemnej KILiW PAN, Małopolska Okręgowa Izba Inżynierów Budownictwa oraz Polski Związek Inżynierów i Techników Budownictwa – Oddział Małopolski w Krakowie. Partnerami medialnymi wydarzenia były czasopisma „Inżynieria GDMT” oraz „Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne”. Wszystkim wymienionym instytucjom serdecznie dziękujemy za wsparcie konferencji.

Szczególne podziękowania kieruję również do mgr Anny Mleko, dr inż. Justyny Morman-Wątor oraz dr. inż. Michała Grodeckiego i dr. inż. Krzysztofa Podlesia za pomoc w organizacji konferencji.

Więcej na https://korbielow.geotechnika.kylos.pl

Wspólna inwestycja w siłę i bezpieczeństwo branży

Często w ferworze biznesowych negocjacji i przeglądania ofert technologicznych zapominamy o jednym kluczowym aspekcie: udział w targach WOD-KAN w Bydgoszczy ma wymiar głęboko strategiczny dla całego środowiska wodociągowego w Polsce. Wybierając targi organizowane przez Izbę, sprawiają Państwo, że wypracowane środki finansowe zostają wewnątrz branży, zasilają nasze codzienne, często niewidoczne, ale niezwykle żmudne i ważne działania. Mowa tu przede wszystkim o walce o korzystną dla sektora legislację, tworzenie optymalnych warunków do funkcjonowania przedsiębiorstw oraz wspieranie ich w skomplikowanych procesach pozyskiwania funduszy na niezbędne inwestycje infrastrukturalne.

Obecność w Bydgoszczy znaczy więcej niż tylko wynajęcie stoiska – to realna cegiełka dokładana do budowy silnego samorządu gospodarczego. Oznacza to skuteczniejszy dialog z decydentami państwowymi, racjonalne kierunki zmian prawnych i sprawniejsze wdrażanie nowych technologii, które w ostatecznym rozrachunku przekładają się na jakość życia mieszkańców naszych miast i gmin oraz bezpieczeństwo całego kraju.

Prościej, taniej i bez zbędnych formalności dla każdego wystawcy

Doskonale wiemy, że współczesny biznes potrzebuje konkretów, przejrzystości i partnerskiego traktowania, a nie skomplikowanych procedur. Dlatego w tej edycji postawiliśmy na radykalne uproszczenie zasad uczestnictwa i organizacji. Zrezygnowaliśmy z wielopoziomowych i zawiłych systemów rabatowych na rzecz ogólnej, znaczącej obniżki ceny bazowej za powierzchnię wystawienniczą. Wprowadziliśmy też nowoczesny system rejestracji online z elektroniczną mapą hali dostępną w czasie rzeczywistym.

Profesjonalny networking 2.0 i Giełda Pracy

Największą nowością nadchodzącej edycji, która zmienia zasady gry i wprowadza profesjonalizm na zupełnie nowy poziom, jest system Matchmaker. To zaawansowane narzędzie do umawiania spotkań online, umożliwiające rezerwację konkretnej godziny rozmowy z wybranym wystawcą jeszcze przed przyjazdem na targi. Dla wystawcy system ten oznacza koniec z rozmowami przypadkowymi i nieefektywnymi, zespół na stoisku może wcześniej przygotować dedykowaną prezentację, zestaw danych technicznych lub konkretną ofertę, wiedząc dokładnie, kto i w jakim celu go odwiedzi.

Dla zwiedzającego to gwarancja precyzyjnego ułożenia grafiku i maksymalnego wykorzystania każdej minuty podczas trzech intensywnych dni targowych.

Dodatkowo uruchamiamy Giełdę Pracy, która ułatwi firmom pozyskanie wyspecjalizowanej kadry i nawiązanie kontaktu ze studentami kierunków branżowych, co jest naszą odpowiedzią na aktualne wyzwania kadrowe rynku.

Program merytoryczny

W odpowiedzi na realne problemy sektora targi WOD-KAN 2026 to przede wszystkim ogromna dawka wiedzy. Program ułożyliśmy tak, aby omówić najbardziej palące zagadnienia zarządcze i techniczne.

Pierwszy dzień (26 maja) rozpocznie się od uroczystego otwarcia o godzinie 12, po którym zainaugurujemy Forum WOD-KAN Wspólna strategia dla Wodociągów. Eksperci skupią się na trójkącie: branża – samorząd – finanse, szukając stabilności ekonomicznej w dobie rosnących kosztów i zmieniających się taryf. Partnerem tej części konferencji jest Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Równocześnie wystartują Warsztaty Ściekowe dla kadry technicznej oraz Strefa Nowych Technologii, prezentująca premierowe rozwiązania rynkowe. Dzień zwieńczy gala w Operze Nova z wręczeniem Grand Prix.

Drugi dzień (27 maja) będzie podporządkowany zagadnieniom współpracy międzynarodowej oraz bezpieczeństwa. W ramach drugich warsztatów Europejskich Stowarzyszeń Gospodarki Wodnej, poświęconych fundamentalnej zasadzie prawa ochrony środowiska, że to zanieczyszczający płaci, przedstawiciele europejskich stowarzyszeń omówią zasady gospodarki ściekowej oraz unijne dyrektywy.

Kluczowym punktem popołudnia będzie sesja dotycząca cyberbezpieczeństwa i odporności cywilnej infrastruktury krytycznej na zagrożenia hybrydowe – to obecnie absolutny priorytet zarządów firm wodociągowych.

Wieczorem zapraszamy na tradycyjny Bankiet Targowy, będący idealnym miejscem do prowadzenia kuluarowych rozmów i budowania trwałych relacji.

Trzeci dzień (28 maja) to czas na konkretne, indywidualne wsparcie. Przez całe wydarzenie na stoisku IGWP dostępni będą eksperci prowadzący bezpłatne konsultacje ekonomiczno-prawne oraz z zakresu informacji o branży.

Jestem przekonany, że branża wod.-kan. to coś znacznie więcej niż tylko rury, pompy i oczyszczalnie ścieków – to przede wszystkim ludzie: specjaliści, wizjonerzy i praktycy, którzy każdego dnia dbają o bezpieczeństwo milionów Polaków. Targi WOD-KAN 2026 są organizowane przez Was i dla Was, a każda sugestia jest dla nas bezcenna. Chcemy, aby Bydgoszcz była platformą, gdzie projekty badawcze i nowatorskie koncepcje spotykają się z twardą, rynkową rzeczywistością, krystalizując kierunki rozwoju technologii jutra. Gorąco zachęcam do rezerwacji stoisk i aktywnego korzystania z systemu Matchmaker. Niech te trzy majowe dni w Bydgoszczy staną się solidnym fundamentem Państwa sukcesów biznesowych i operacyjnych w nadchodzących latach. Do zobaczenia 26–28 maja!

Więcej na https://targi-wod-kan.pl

Nowa dyrektywa wprowadza rygorystyczne wymogi w zakresie neutralności energetycznej, rozumianej jako równowaga pomiędzy energią zużytą a energią ze źródeł odnawialnych wyprodukowaną w oczyszczalni. Neutralność ta będzie osiągana stopniowo w oczyszczalniach powyżej 150 tys. RLM (a od 2039 r. także mniejszych, zależnie od oceny ryzyka) przez zwiększanie udziału energii ze źródeł odnawialnych wytwarzanej na terenie oczyszczalni: 20% do 2030 r., 40% do 2035 r., 70% do 2040 r., 100% do 2045 r. Dodatkowo co cztery lata oczyszczalnie powyżej 100 tys. RLM będą objęte audytami energetycznymi, począwszy od 2028 r. 

Nowe przepisy wymuszą głęboką transformację gospodarki ściekowej i oczyszczalni komunalnych, obejmującą wdrożenie nowoczesnych, bardziej energooszczędnych technologii, zwiększenie udziału energii z OZE, rozszerzenie zakresu oczyszczania oraz wprowadzenie nowych standardów monitoringu i gospodarki o obiegu zamkniętym. Wodociągi Miasta Krakowa SA jako jedno z największych przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych w kraju analizują zdolność i efektywność pracy oczyszczalni w scenariuszu najbardziej rygorystycznym – zgodnym z pełnymi wymaganiami dyrektywy. Przygotowanie się na wariant najostrzejszy daje gwarancję, że w chwili wejścia nowych przepisów w życie system nie tylko będzie spełniał minimalne normy, lecz również pozostanie konkurencyjny technologicznie i środowiskowo w perspektywie kolejnych dekad.

Dwie największe oczyszczalnie – Płaszów oraz Kujawy – obsługujące aglomerację krakowską stanowią trzon całego systemu oczyszczania. To właśnie one muszą sprostać przyszłym wymogom. Obie instalacje mają bardzo duży potencjał energetyczny dzięki rozbudowanej gospodarce osadowej. Osady ściekowe separowane na etapie oczyszczania poddawane są fermentacji w temperaturze 30–40 ^oC. Efektem procesu jest osad przefermentowany i biogaz o zawartości metanu 60–65%. Biogaz jest podstawowym źródłem energii wytwarzanej w obu oczyszczalniach. Dzięki zaimplementowaniu układów kogeneracji w wyniku spalania tego medium możliwa jest jednoczesna produkcja energii elektrycznej i cieplnej. Już dziś oczyszczalnia Kujawy pokrywa ok. 80% swojego zapotrzebowania na energię elektryczną z OZE (głównie biogaz z fermentacji osadów), natomiast oczyszczalnia Płaszów osiąga wskaźnik ok. 45%.

Oczyszczania ścieków Kujawy – od osadu do energii

Oczyszczalnia Kujawy działa od 1999 r., a jednostki wytwórcze energii od 2002 r. Zakład oczyszcza ścieki od ok. 250 tys. mieszkańców Nowej Huty i okolic. Początkowo kogeneracja opierała się na trzech agregatach, zsynchronizowanych z pracą kotłowni i rozdzielni energetycznych. Parametry jednostek pracy ciągłej przy pracy równoległej wynosiły 173 kW mocy elektrycznej i 289 kW mocy cieplnej. 

Rozbudowa i modernizacja oczyszczalni Kujawy, rozpoczęta w 2013 r., była jednym z kluczowych momentów w historii całego systemu krakowskiej gospodarki ściekowej. Zakres inwestycji obejmował każdą część instalacji – od węzła mechanicznego, przez biologiczny, aż po gospodarkę osadową. W praktyce oznaczało to gruntowną przebudowę zakładu. Z perspektywy czasu można jednak stwierdzić, że najważniejszym efektem całego przedsięwzięcia było wdrożenie nadrzędnego systemu sterowania. To rozwiązanie, stale udoskonalane przez ostatnie 10 lat, stało się narzędziem pozwalającym prowadzić proces oczyszczania według zoptymalizowanych algorytmów. Eksploatacja wykazała, że dzięki systemowi sterowania udało się nie tylko poprawić stabilność procesu i jakość ścieków oczyszczonych odprowadzanych do Wisły, ale także uzyskać znaczące oszczędności energetyczne. Od 2015 r., kiedy w pełni wdrożono sterowanie biologicznymi reaktorami, zużycie energii elektrycznej w części biologicznej spadło o ok. 60%.

Wysoka efektywność biogazowni w ZOŚ Kujawy, wynosząca 520 m³/h biogazu, stała się impulsem do rozpoczęcia w 2018 r. projektu Modernizacja węzła przeróbki osadu nadmiernego i biogazu dla zwiększenia produkcji biogazu na oczyszczalni ścieków Kujawy. Założenia były jasne: uśrednienie dobowego dopływu osadu nadmiernego kierowanego do zagęszczania, zwiększenie suchej masy osadu trafiającego do komór fermentacyjnych, zachowanie proporcji pomiędzy osadem wstępnym i nadmiernym oraz podwyższenie temperatury procesu w komorach. Wszystko to przełożyło się na istotny wzrost produkcji biogazu.

W ramach inwestycji wymieniono stary zbiornik biogazu o pojemności 330 m³ na nowy, o objętości czynnej 2300 m³. W 2026 r. planowane jest dostawienie kolejnego, bliźniaczego zbiornika o tej samej pojemności. Zbiornik biogazu tworzą powłoki z tworzyw sztucznych. Składa się z trzech warstw materiału zamocowanych do fundamentu za pomocą stalowego pierścienia.

Wyprodukowany gaz jest w całości wykorzystywany dzięki rozbudowie instalacji energetycznej. W ramach projektu zainstalowano:

• nową jednostkę kogeneracyjną o mocy elektrycznej 600 kW i mocy cieplnej 623 kW. Moduł kogeneracyjny jest przeznaczony do pracy równoległej z siecią elektroenergetyczną oczyszczalni ścieków z mocą regulowaną w sposób ciągły z obciążeniem od 50% do 100% mocy znamionowej. Spaliny z agregatu są kierowane przez kanał spalinowy do wymiennika ciepła spaliny / woda, podgrzewając dodatkowo wodę (woda grzewcza);
• mikroturbinę 200 kW (moc elektryczna turbiny Q_e = 200 kW, napięcie wyjściowe 400 kV, moc cieplna Q_t = 264 kW). Z mikroturbiną współpracuje wymiennik spaliny / woda, odzyskujący ciepło ze spalin;
• dwa nowe kotły wodne (łączna moc 1000 kW) z palnikami na biogaz / gaz ziemny.

Dodatkowo wciąż pracują wcześniej zainstalowane  agregaty: dwie jednostki po ok. 200 kW oraz jedna mniejsza o mocy 173 kW. Łącznie daje to zdolność wytwarzania energii elektrycznej z biogazu na poziomie 1360 kW mocy nominalnej.

W 2026 r. stabilne jednostki wytwórcze bazujące na biogazie zostały wsparte przez elektrownię fotowoltaiczną o mocy do 499,69 kW. Instalacja składa się z zespołów modułów fotowoltaicznych połączonych w łańcuchy w celu dostosowania napięcia i prądu do parametrów wejściowych inwerterów fotowoltaicznych. Po zmianie charakteru energii elektrycznej z prądu i napięcia stałego na prąd i napięcie przemienne jest ona dostarczana do stacji transformatorowej nN/SN, a następnie do sieci energetycznej obiektu. Całą wyprodukowaną energię oczyszczalnia Kujawy wykorzystuje na potrzeby własne.

Dla uzupełnienia systemu energetycznego obecnie przygotowywane są dwa projekty:

• budowa dwóch generatorów o mocy 600 kW w układzie kontenerowym wraz ze stacją transformatorową 15/0,4 kV. Celem rozbudowy układu jest zwiększenie mocy zabudowanej jednostek wytwórczych. Nowe kogeneratory będą wyposażone w niezbędne urządzenia i oprogramowanie, które pozwoli uruchomić jednostki do pracy samodzielnej przy braku zasilania oczyszczalni z sieci zakładu energetycznego (praca na wyspę), mają posiadać również zdolność pracy na gazie ziemnym;
• w układzie węzła gospodarki biogazowej projektuje się drugi dwumembranowy, niskociśnieniowy zbiornik biogazu, pełniący analogiczną funkcję jak istniejący zbiornik biogazu, zbudowany w 2021 r.

Instalacja nowego zbiornika i generatorów zapoczątkuje budowę bardzo elastycznego systemu umożliwiającego magazynowanie biogazu w zbiornikach w czasie wzmożonej produkcji energii z paneli PV. Przewidywana implementacja oprogramowania do sterowania poborem, magazynowaniem i wytwarzaniem energii to kolejny krok do osiągnięcia pasywności energetycznej obiektu.

Oczyszczalnia ścieków Płaszów – największe wyzwanie systemu krakowskiego

Oczyszczalnia Płaszów to największa oczyszczalnia ścieków w Małopolsce, a jednocześnie zakład, który w najbliższych latach czeka największa modernizacja. Obsługuje zlewnię zróżnicowaną pod względem ilości i jakości ścieków, co przekłada się na szczególne wyzwania eksploatacyjne. Obecne parametry nominalne to 780 tys. RLM, średniodobowa przepustowość ponad 165 tys. m³/d.

W ostatniej dekadzie prowadzono tu szereg działań modernizacyjnych, ale miały one raczej charakter punktowy niż kompleksowy. W ramach projektów badawczo-rozwojowych zainstalowano m.in. mikroturbiny gazowe o mocy elektrycznej 65 kW i cieplnej 115 kW oraz turbinę wodną Kaplana o mocy 80 kW, która wykorzystuje naturalny spad ścieków oczyszczonych w komorze pomiarowej. Były to jednak urządzenia o stosunkowo niewielkiej mocy, które w skali całego zakładu nie zmieniły znacząco bilansu energetycznego.

Od 2012 r. pracuje układ dwóch kogeneratorów o mocy elektrycznej 800 kW i mocy cieplnej 810 kW. Energia elektryczna i cieplna jest w całości wykorzystywana na potrzeby oczyszczalni. Ciepło wygenerowane zużywa się do procesów technologicznych, takich jak np. podgrzewanie osadu w wymiennikach ciepła, ale także do ogrzewania budynków technologicznych i socjalno-biurowych.

Zmiana podejścia nastąpiła w 2021 r., kiedy Wodociągi Miasta Krakowa rozpoczęły realizację projektu Modernizacja gospodarki elektroenergetycznej, cieplnej i biogazowej na terenie Oczyszczalni Ścieków Płaszów przy ul. Kosiarzy 3, współfinansowanego z Funduszy Norweskich. W ramach tego przedsięwzięcia:

• zdemontowano dwa wyeksploatowane zbiorniki na biogaz  (pojemność 2000 m³ każdy),
• zbudowano dwa nowe, dwumembranowe zbiorniki magazynowe o łącznej pojemności 6000 m³,
• dostawiono dwie jednostki kogeneracyjne, każda o mocy elektrycznej 800 kW i mocy cieplnej 790 kW,
• wdrożono instalację do odzysku ciepła odpadowego ze spalania osadów ściekowych w Stacji Termicznej Utylizacji Osadów.

Dzięki tym inwestycjom udało się poprawić efektywność energetyczną zakładu, jednak nadal jest on daleki od samowystarczalności. Produkcja energii elektrycznej z biogazu pokrywa obecnie ok. 45% zapotrzebowania obiektu, dlatego potrzebne są działania nie tylko w obszarze gospodarki energetycznej i biogazowej, ale również kompleksowe prace modernizacyjne, które spowodują ograniczenie zużycia energii w procesach biologicznych przy równoczesnym utrzymaniu rygorystycznych parametrów dotyczących zawartości związków biogennych w ściekach odprowadzanych z oczyszczalni.

Uzupełnieniem układu jest niewielka elektrownia fotowoltaiczna o mocy 60 kW.

Mimo wciąż dużego poboru energii z zewnątrz ZOŚ Płaszów posiada spory potencjał w zakresie produkcji energii elektrycznej. Inwestycje w zwiększenie efektywności wytwarzania biogazu, planowane na najbliższe lata, pozwolą efektywniej fermentować osad i zwiększyć produkcję biogazu. Konieczna będzie również wymiana starych agregatów na nowe, bardziej efektywne urządzenia. Obiekt ma nadal bardzo duże rezerwy w zakresie rozbudowy fotowoltaiki. Wszystkie te działania powinny umożliwić w najbliższych latach osiągnięcie pasywności energetycznej oczyszczalni Płaszów.

Jednym z elementów mogących wpłynąć na bilans energetyczny zakładu jest modernizacja Stacji Termicznej Utylizacji Osadów, która oprócz spełnienia wymogów emisyjnych powinna zostać wyposażona w węzeł produkcji energii. Realizacja tej inwestycji zapewni możliwość zagospodarowania przefermentowanych i odwodnionych osadów ściekowych z obu głównych oczyszczalni Krakowa, odzysk energii na pokrycie potrzeb własnych oraz odzysk fosforu.

Wszystkie powyższe działania zmniejszają koszty funkcjonowania przedsiębiorstwa, a w dłuższej perspektywie wpływają na stabilizację cen energii, zmniejszając uzależnienie od paliw kopalnych. Rozbudowa źródeł energii odnawialnej zmniejsza emisję gazów cieplarnianych, przyczynia się do poprawy jakości powietrza, redukuje negatywny wpływ na klimat. Połączenie inwestycji w źródła energii odnawialnej jest więc korzystne ekonomicznie i środowiskowo, a implementacja takich rozwiązań, jak praca na wyspę, wpływa korzystnie na zwiększenie odporności zakładów oczyszczania ścieków w kontekście utrzymania ciągłości działania.

Więcej na https://wodociagi.krakow.pl

Dzierżawa istniejącej infrastruktury

Wody Polskie informują o możliwości dzierżawy gruntów Skarbu Państwa pod inwestycje związane z energetyką wodną. Rozwiązanie zakłada wykorzystanie już istniejącej infrastruktury hydrotechnicznej, bez konieczności budowy nowych zapór i zbiorników wodnych. Według instytucji ma to ograniczyć koszty inwestycji oraz uprościć proces realizacji przedsięwzięć.

Jak podają Wody Polskie, inwestorzy mogą korzystać z niemal 4 tys. lokalizacji w całym kraju. Łączny potencjał teoretyczny tych miejsc szacowany jest na 655 MW mocy oraz 4,86 TWh możliwej rocznej produkcji energii. Proces udostępniania terenów ma odbywać się na podstawie przepisów ustawy Prawo wodne, w tym art. 261 oraz art. 264–265.

Potencjał małych elektrowni wodnych

Z danych przywołanych podczas spotkania wynika, że techniczny potencjał hydroenergetyczny Polski szacowany jest na 13,7 TWh. Małe elektrownie wodne mogą odpowiadać za część tego wolumenu. Według projektu „Krajowego Planu w dziedzinie Energii i Klimatu do 2030 roku”, moc elektrowni wodnych w Polsce ma wzrosnąć do 1 GW w perspektywie najbliższych pięciu lat oraz do 1,2 GW do 2040 r.

W spotkaniu uczestniczyli m.in. przedstawiciele kierownictwa Wód Polskich oraz eksperci branżowi, w tym reprezentanci środowiska małych elektrowni wodnych (MEW). Organizatorzy zapowiadają kontynuację regionalnych rozmów dotyczących możliwości rozwoju hydroenergetyki w Polsce.

Umowę na realizację zadania podpisał Andrzej Ryński, dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku. Prace dotyczą odcinka obwałowań Kanału Elbląskiego przy pochylni Kąty, będącej częścią systemu hydrotechnicznego tej drogi wodnej.

Zakres inwestycji obejmuje naprawę uszkodzonych fragmentów obwałowań, wzmocnienie konstrukcji wałów oraz zabezpieczenie infrastruktury zlokalizowanej przy rowie obiegowym. Roboty mają zostać przeprowadzone z uwzględnieniem obowiązujących wymogów środowiskowych oraz ochrony lokalnych ekosystemów.

Umowa za ponad 961 tys. zł

Wykonawcą zadania zostało Przedsiębiorstwo Budownictwa Wodnego „PROMEL” Robert Jeszke z województwa kujawsko-pomorskiego. Jak podają Wody Polskie, wykonawca przystąpił do realizacji inwestycji bezpośrednio po podpisaniu umowy.

Kanał Elbląski należy do najważniejszych zabytków hydrotechnicznych w Polsce. Inwestycja na pochylni Kąty ma zapewnić dalsze funkcjonowanie infrastruktury kanału oraz utrzymanie sprawności technicznej obwałowań w rejonie rowu obiegowego.

Zadanie pod nazwą „Poprawa bezpieczeństwa przeciwpowodziowego lewobrzeżnej części Sandomierza od ujścia rzeki Koprzywianki do Gór Pieprzowych” zakłada przygotowanie dokumentacji dla rozbudowy systemu zabezpieczeń przeciwpowodziowych wzdłuż Wisły.

Planowana inwestycja obejmuje rozbudowę obwałowań wraz z obiektami hydrotechnicznymi na odcinku od ujścia Koprzywianki do drogi krajowej nr 79, a następnie dalszą rozbudowę wałów od DK79 do Gór Pieprzowych.

Według informacji przekazanych przez Wody Polskie projekt ma dotyczyć terenów położonych na lewym brzegu Wisły Sandomierskiej. Zakres ochrony obejmuje istniejącą zabudowę mieszkaniową, gospodarczą, przemysłową i zabytkową oraz infrastrukturę techniczną i drogową.

Inwestycja obejmie zabezpieczenia przeciwfiltracyjne

Zakres planowanych prac przewiduje podwyższenie i rozbudowę wałów przeciwpowodziowych wraz z wykonaniem zabezpieczeń przeciwfiltracyjnych podłoża i korpusu wału. Projekt zakłada także budowę zabezpieczenia mobilnego na odcinku około 600 metrów.

Obszar oddziaływania planowanego przedsięwzięcia oszacowano na około 88,5 ha. Inwestycja ma stanowić kolejny etap działań związanych z poprawą ochrony przeciwpowodziowej terenów położonych nad Wisłą w rejonie Sandomierza.

Szacunkowa wartość inwestycji to 67 mln zł

Wody Polskie szacują koszt realizacji przedsięwzięcia na około 67 mln zł. Podpisana umowa dotyczy obecnie opracowania dokumentacji projektowej niezbędnej do dalszego przygotowania inwestycji.

Planowane działania wpisują się w zadania związane z modernizacją infrastruktury przeciwpowodziowej oraz zwiększaniem zabezpieczenia terenów zagrożonych występowaniem wezbrań na Wiśle.

111 monopali dla turbin i stacji offshore

Rozpoczęta instalacja fundamentów otwiera kolejny etap budowy infrastruktury offshore na Bałtyku. W ramach projektu na morzu zostanie zainstalowanych łącznie 111 monopali, w tym 107 pod turbiny wiatrowe oraz cztery pod morskie stacje elektroenergetyczne.

Prace instalacyjne mają zakończyć się w czwartym kwartale 2026 roku. Kolejne etapy obejmą montaż kabli eksportowych, morskich stacji elektroenergetycznych oraz infrastruktury przesyłowej łączącej farmę z Krajowym Systemem Elektroenergetycznym. Następnie rozpoczną się prace związane z instalacją kabli wewnętrznych i montażem turbin.

Równolegle realizowana jest budowa lądowej stacji elektroenergetycznej oraz infrastruktury przyłączeniowej w gminie Choczewo.

Offshore przyspiesza na Bałtyku

Projekt Baltica 2 należy do największych inwestycji energetycznych realizowanych obecnie w Polsce i jest jednym z kluczowych przedsięwzięć rozwijających sektor offshore na Bałtyku. Po uruchomieniu farma będzie mogła zasilać energią elektryczną około 2,5 mln gospodarstw domowych.

Jak poinformowano podczas inauguracji etapu offshore, inwestycja ma wspierać zwiększanie udziału odnawialnych źródeł energii w krajowym miksie energetycznym oraz rozwój infrastruktury związanej z morską energetyką wiatrową.

W trakcie prac instalacyjnych stosowane są rozwiązania ograniczające oddziaływanie inwestycji na środowisko. Podczas montażu fundamentów wykorzystywane są m.in. kurtyny bąbelkowe redukujące hałas podwodny oraz monitoring obecności ssaków morskich.

Baltica 2 realizowana jest w formule joint venture przez PGE i Ørsted. Projekt stanowi część rozwijanego na Bałtyku portfela inwestycji offshore, który według założeń administracji rządowej ma osiągnąć co najmniej 18 GW mocy zainstalowanej do 2040 roku.

Beczkę odnaleziono około metr pod dnem morskim, na głębokości około 19 metrów. Obiekt został wydobyty przez nurków pod nadzorem archeologa podwodnego, zabezpieczony i przekazany do Narodowego Muzeum Morskiego w Gdańsku. Według wstępnych ustaleń beczka ma około 70 cm wysokości, 40 cm średnicy i waży 216 kg.

Znalezisko może być związane z handlem bałtyckim

Według ekspertów w beczce mogą znajdować się bryłki żelaza typu osmund, wykorzystywanego w handlu i dalszej obróbce kowalskiej od średniowiecza do XVII wieku. Na dennicach zachowały się także znaki kupieckie, tzw. merki, stosowane dawniej do oznaczania transportowanych towarów.

Przedstawiciele Narodowego Muzeum Morskiego wskazują, że forma oznaczeń wykazuje podobieństwo do znaków znanych z badań wraków statków handlowych określanych jako „Miedziowiec” i „Rudowiec”. Oba przewoziły m.in. beczki z osmundem.

Badania prowadzone na potrzeby inwestycji

Kampania UXO realizowana jest w ramach przygotowań do budowy pierwszej elektrowni jądrowej w Polsce. Prace obejmują badania geofizyczne, analizy historyczne oraz identyfikację potencjalnie niebezpiecznych obiektów znajdujących się na dnie morskim.

Polskie Elektrownie Jądrowe poinformowały, że działania prowadzone są we współpracy z archeologami oraz służbami konserwatorskimi. Odnaleziona beczka zostanie poddana dalszym analizom i pracom konserwatorskim w Narodowym Muzeum Morskim w Gdańsku.

Inwestycje warte blisko 282 mln zł

Projekt obejmuje realizację ośmiu strategicznych zadań inwestycyjnych o łącznej wartości 281,77 mln zł. Głównym celem jest zwiększenie odporności regionu na skutki zmian klimatu oraz minimalizacja ryzyka powodziowego.

Etap IIIA planowany jest do realizacji w latach 2025–2026. Maksymalny poziom dofinansowania wyniesie aż 79,71% kosztów kwalifikowanych, co znacząco odciąży budżet krajowy.

Zakres kluczowych działań

W ramach etapu IIIA zaplanowano m.in.:

• remont wałów rzeki Fiszewka (częściowo już zrealizowany – przewidziana refundacja kosztów),
• odbudowę wałów przeciwpowodziowych rzeki Motława na terenie Gdańsk,
• budowę stacji pomp w Gozdawie (gm. Nowy Dwór Gdański),
• budowę stacji pomp Komarówka (gm. Ostaszewo),
• przebudowę wałów przeciwpowodziowych rzek Radunia, Kłodawa oraz Bielawy,
• umocnienie skarp rzeki Kłodawy na odcinku 4,9 km,
• przebudowę stacji pomp nr 10 Balewo,
• odbudowę prawego wału przeciwpowodziowego rzeki Wisła na kilku odcinkach.

Wzmocnienie odporności regionu

Realizacja inwestycji wpisuje się w szerszą strategię adaptacji do zmian klimatu oraz zwiększania bezpieczeństwa hydrologicznego w Polsce. Żuławy, jako obszar depresyjny, są szczególnie narażone na ryzyko powodzi, dlatego modernizacja infrastruktury przeciwpowodziowej ma kluczowe znaczenie dla mieszkańców i gospodarki regionu.

Pozytywna ocena wniosku otwiera drogę do rozpoczęcia kolejnego etapu prac, które w najbliższych latach przyczynią się do poprawy bezpieczeństwa i stabilności środowiskowej północnej Polski.