Przebudowywana stacja przy ul. Odlewniczej powstała w latach 1995–1996. Po blisko trzech dekadach eksploatacji obiekt wymaga dostosowania do obecnych wymagań technicznych i środowiskowych, nowych technologii oraz rosnącego zapotrzebowania na odbiór nieczystości ciekłych.

Zakres modernizacji obejmuje wykonanie szczelnego systemu zrzutu ścieków oraz instalacji dezodoryzacji, czyli oczyszczania powietrza w celu ograniczenia uciążliwości zapachowych. Zastosowane rozwiązania mają również poprawić efektywność energetyczną stacji, zwiększyć jej wydajność oraz umożliwić obsługę większej liczby pojazdów asenizacyjnych.

Według Wodociągów Warszawskich jednym z najważniejszych efektów inwestycji będzie ograniczenie oddziaływania obiektu na pobliską zabudowę.

Konstrukcja hali jest już gotowa

Dotychczas wykonano kanalizację deszczową i sanitarną, przyłącze wodociągowe oraz kanał technologiczny. Powstały również fundamenty hali technologicznej i budynku socjalnego, a także ściany konstrukcyjne i strop zaplecza socjalnego.

Zakończono montaż konstrukcji stalowej hali, odwodnienia liniowego i krawężników. Wykonano ponadto stabilizację podłoża oraz drogę wewnętrzną.

Obecny etap robót obejmuje:

• wykonanie instalacji wodno-kanalizacyjnych i elektrycznych;
• budowę chodników i układanie nawierzchni;
• montaż zbiornika retencyjnego;
• montaż stolarki okiennej;
• instalację wyposażenia technicznego.

Spółka nie podała w przekazanym materiale wartości inwestycji ani terminu zakończenia modernizacji.

Punkt przy ul. Jagiellońskiej obsługuje ponad 80 pojazdów dziennie

Równolegle Wodociągi Warszawskie prowadzą działania przy punkcie zlewnym przy ul. Jagiellońskiej 63. Spółka przejęła odpowiedzialność za jego funkcjonowanie 1 maja 2026 r. Jak zapewnia, zmiana operatora nastąpiła bez przerywania pracy obiektu.

Punkt działa całodobowo przez siedem dni w tygodniu i obsługuje ponad 80 samochodów asenizacyjnych dziennie. Na jego terenie zmieniono organizację ruchu, wybudowano drogę wewnętrzną i plac manewrowy oraz wyznaczono pięć miejsc postojowych.

Przygotowano także infrastrukturę pod kontenerową stację zlewną FEKO. Wdrażany jest system informatyczny, który ma usprawnić obsługę przewoźników oraz kontrolę ilości i jakości dostarczanych ścieków.

Według spółki wprowadzone rozwiązania wyeliminowały kolejki pojazdów na ul. Jagiellońskiej i poprawiły bezpieczeństwo kierowców oraz pieszych.

Spółka zapewnia o wystarczającej przepustowości

Z analiz Wodociągów Warszawskich wynika, że obsługa samochodów asenizacyjnych w obu punktach odbywa się bez zakłóceń. Pojazdy mają oczekiwać na zrzut nieczystości na terenie zakładów, bez zajmowania dróg publicznych.

Spółka deklaruje również, że wydajność obu obiektów wystarcza do przyjęcia całej dobowej ilości dostarczanych ścieków. Modernizacja stacji zlewnej w Warszawie ma docelowo usprawnić obsługę pojazdów, zmniejszyć ryzyko awarii oraz poprawić kontrolę procesu odbioru nieczystości ciekłych.

Inwestycje wodociągowe na Białołęce

Przebudowa stacji przy ul. Odlewniczej jest częścią programu inwestycyjnego Wodociągów Warszawskich na Białołęce. Spółka eksploatuje w tej dzielnicy ponad 400 km sieci wodociągowej i ponad 320 km sieci kanalizacyjnej.

W latach 2016–2025 na inwestycje przeznaczono ponad 283 mln zł. W tym okresie powstało przeszło 107 km nowej infrastruktury. Do 2033 r. Wodociągi Warszawskie planują na Białołęce kolejne przedsięwzięcia o wartości przekraczającej 630 mln zł.

WodKan Tech to branżowe specjalistyczne wydarzenie odbywające się w Ptak Warsaw Expo, Największym Centrum Targowo – Kongresowym w Europie Środkowej. Mające na celu skupienie wszystkich gałęzi branży i stworzenie dogodnych warunków do profesjonalnych kontaktów biznesowych. Targi Technologii i Urządzeń Wodno-Kanalizacyjnych pozwolą na znalezienie potencjalnych partnerów biznesowych dla twojej firmy.

WodKan Tech to doskonała okazja byś mógł porównać i dokładnie przeanalizować wszystkie dostępne na polskim rynku oferty dedykowane branży. Wydarzenie to stanowi również doskonałą okazję do uczestnictwa w konferencjach, warsztatach oraz kongresach branży rozwijających znajomość rynku oraz pokazujących działanie najnowszych technologii. Zarejestruj się i otrzymaj zaproszenie na targi.

Twój bilet na targi – zarejestruj się

Kluczowym elementem inwestycji jest oddzielenie wód opadowych od ścieków sanitarnych poprzez likwidację przestarzałych odcinków kanalizacji ogólnospławnej. Zakres prac obejmuje również budowę nowych kanałów grawitacyjnych w rejonie ul. 700-Lecia oraz połączenie sieci z nową tłocznią ścieków.

Według Wód Polskich realizacja inwestycji ma ograniczyć ryzyko przedostawania się zanieczyszczeń do Jeziora Nowogardzkiego.

Ograniczenie ryzyka zrzutów ścieków

Jak podano w komunikacie, w przeszłości podczas intensywnych opadów deszczu dochodziło do niekontrolowanego spływu ścieków do jeziora. Prowadzone obecnie prace mają ograniczyć takie sytuacje i poprawić funkcjonowanie systemu kanalizacyjnego.

Planowana rewitalizacja terenów nad jeziorem

Według Wód Polskich inwestycja realizowana przez Miasto Nowogard jest efektem wieloletniej współpracy samorządu i Wód Polskich.

W planach znajduje się również zagospodarowanie terenów wokół jeziora, obejmujące m.in. budowę slipu. Jak wskazano w komunikacie, przedsięwzięcie ma poprawić dostępność akwenu dla mieszkańców, turystów i wędkarzy.

Problem widoczny jest już na etapie edukacji. Choć kobiety stanowią większość osób studiujących w Polsce, to na publicznych uczelniach technicznych jest ich zaledwie około jedna trzecia, a na kierunkach związanych z informatyką i nowymi technologiami często tylko kilkanaście procent. Zjawisko określane mianem leaky pipeline sprawia, że wiele utalentowanych kobiet rezygnuje z kariery w naukach ścisłych jeszcze przed osiągnięciem stanowisk eksperckich i menedżerskich.

Bariery nie znikają również na rynku pracy. Kobiety zajmują ok. 14% miejsc w zarządach największych spółek giełdowych, a skorygowana luka płacowa osób o porównywalnych kwalifikacjach i doświadczeniu sięga w Polsce nawet 21%. Badania pokazują, że zróżnicowane zespoły są bardziej innowacyjne i osiągają lepsze wyniki, dlatego wspieranie kobiet w STEM jest nie tylko kwestią równości, ale także rozwoju gospodarczego.

Mentoring jako inwestycja w przyszłość

Na te wyzwania od lat odpowiada Fundacja Mentoring Female2Female (F2F). Buduje społeczność, w której studentki i młode specjalistki rozwijają kompetencje, korzystają z doświadczenia mentorek oraz nawiązują relacje, często przeradzające się we współpracę zawodową. Program Mentoring F2F pomaga uczestniczkom planować karierę, rozwijać kompetencje i lepiej odnaleźć się na rynku pracy.

Konferencja Kobiety Rakiety stanowi zwieńczenie programu Mentoring F2F i okazję do dyskusji z udziałem przedstawicieli uczelni, biznesu, administracji publicznej i organizacji społecznych. Tegoroczna edycja po raz pierwszy odbyła się w Klubie Studio w Krakowie, zyskując nową przestrzeń i bardziej angażującą formułę.

Uczestnicy mogli wziąć udział w warsztatach rozwijających kompetencje przyszłości, wybierając jedną z trzech ścieżek. Pierwsza poświęcona była metodologii insights discovery i lepszemu rozumieniu stylów komunikacji oraz współpracy. Druga dotyczyła praktycznego wykorzystania sztucznej inteligencji w edukacji i pracy zawodowej. Trzecia koncentrowała się na budowaniu asertywności oraz świadomej pracy z emocjami. Choć warsztaty dotyczyły różnych zagadnień, wszystkie łączyła wspólna idea – rozwijanie kompetencji potrzebnych w nowoczesnych organizacjach.

Tam, gdzie kończy się ciężar, zaczyna się lot

Po porannych warsztatach rozpoczął się główny program konferencji. Uczestników i partnerów wydarzenia powitał Bartosz Łabęcki, znany jako Pan Lektor, który poprowadził tegoroczną edycję Kobiet Rakiet. Następnie Agata Hajduga, założycielka i CEO Fundacji Mentoring Female2Female, podsumowała kolejną edycję programu Mentoring F2F i przypomniała jego ideę wspierania kobiet rozwijających karierę w obszarach STEM.

Podczas oficjalnego otwarcia głos zabrali także przedstawiciele partnerów honorowych: Marta Malec-Lech, członkini zarządu województwa małopolskiego, prof. dr hab. inż. Rafał Dańko, prorektor ds. studenckich Akademii Górniczo-Hutniczej, oraz dr inż. Marek Bauer, prorektor ds. studenckich Politechniki Krakowskiej. Podkreślili znaczenie współpracy uczelni, biznesu i organizacji społecznych w rozwijaniu kompetencji przyszłości i wspieraniu młodych talentów.

Co warto zostawić za sobą

Pierwszym punktem programu był panel Bagaż życiowy: pakuj mądrze, nie płać za nadwagę, który poprowadziła dr inż. Sylwia Bednarek. W panelu uczestniczyły Ewa Siedlec, Estera Stopińska, Magdalena Prajsner, Weronika Bieniek oraz Khorolsuren Byambatsogt. Dyskusja dotyczyła rozwoju zawodowego, presji, perfekcjonizmu, poczucia odpowiedzialności oraz przekonań, które mogą stać się zarówno siłą napędową, jak i obciążeniem. Panelistki podkreślały, że rozwój zawodowy nie polega wyłącznie na zdobywaniu kolejnych kompetencji, lecz także na świadomym podejmowaniu decyzji, wyznaczaniu granic i rezygnowaniu z tego, co hamuje rozwój.

Program obejmował również speed networking, który poprowadziła Magdalena Miczulis. Uczestnicy wzięli udział w trzech rundach rozmów o kompetencjach przyszłości, wyzwaniach zawodowych i inspiracjach wyniesionych z konferencji. Networking wspierała także aplikacja Gridaly, ułatwiająca planowanie spotkań i komunikację między uczestnikami.

Kolejnym punktem programu było spotkanie z humanoidalnym robotem Barbarą, przygotowane we współpracy z Akademią Górniczo-Hutniczą. Odpowiadając na pytania Bartosza Łabęckiego, Barbara podkreślała, że nawet w erze sztucznej inteligencji kluczowe pozostają cechy, których nie zastąpi technologia – odwaga, umiejętność zadawania dobrych pytań oraz gotowość do uczenia się na błędach.

Siła dzielenia się własną historią

Drugą część konferencji rozpoczęły trzy wystąpienia w formule power speech. Adrianna Bielak, Renata Ruczyńska i Weronika Pisarska podzieliły się osobistymi historiami o zmianach, odpowiedzialności, odwadze i momentach, które wpłynęły na ich dalszą drogę zawodową. Ich wystąpienia były wprowadzeniem do panelu Twój lot w turbulencjach może być instrukcją przetrwania dla kogoś innego, który poprowadziła Karolina Bukała-Głowa. W dyskusji uczestniczyły również Katarzyna Owca, Katarzyna Skoczek i Kinga Walaszek. Rozmowa dotyczyła doświadczeń, które często pozostają niewidoczne dla otoczenia, a jednocześnie wpływają na podejmowane decyzje, rozwój zawodowy i sposób radzenia sobie z kolejnymi wyzwaniami. Panelistki podkreślały, że dzielenie się własną historią może stać się dla innych źródłem inspiracji, wsparcia i odwagi. To właśnie na tej idei opiera się program Mentoring F2F.

Nagrody Kobieta Rakieta 2026

Podczas konferencji wręczono nagrody Kobieta Rakieta 2026, przyznawane kobietom, których działalność inspiruje innych i wspiera rozwój środowiska STEM. W kategorii Wschodząca Gwiazda nagrodzono Wiktorię Fabian, studentkę Akademii Górniczo-Hutniczej, zaangażowaną w międzynarodowe projekty naukowe oraz popularyzację zagadnień związanych z energetyką i transformacją klimatyczną.

Laureatką kategorii Kosmiczny Wpływ została dr Joanna Wojsiat, neurobiolożka, biochemiczka i wykładowczyni akademicka, od lat popularyzująca wiedzę o funkcjonowaniu mózgu i emocjach.

Nagrodę Trwała Orbita odebrała prof. dr hab. inż. Maria Kaszyńska, jedna z najbardziej cenionych postaci polskiego środowiska budowlanego i naukowego. Od lat łączy działalność naukową, dydaktyczną i organizacyjną, a jako pierwsza kobieta w blisko 90-letniej historii Polskiego Związku Inżynierów i Techników Budownictwa objęła funkcję przewodniczącej organizacji.

Nagrody wręczyli Anna Karpińska-Rzepa z wydawnictwa nbi med!a oraz Kalina Grela-Łężak i Robert Łężak z Norman Benett Group. Laureatki otrzymały również ufundowane przez firmę kursy coachingowe, wspierające ich dalszy rozwój osobisty i zawodowy.

Zakończenie konferencji

Konferencja zakończyła się wręczeniem dyplomów uczestniczkom programu Mentoring F2F 2025/2026, wspólną fotografią oraz spotkaniem w Klubie Mentoring F2Female, które stworzyło przestrzeń do dalszych rozmów.

Za przygotowanie i organizację wydarzenia odpowiadał zespół konferencyjny Fundacji Mentoring Female2Female oraz zaangażowane wolontariuszki, których wielomiesięczna praca pozwoliła zrealizować kolejną edycję konferencji.

Realizacja konferencji była możliwa również dzięki wsparciu partnerów. Partnerami honorowymi były Akademia Górniczo-Hutnicza, Politechnika Krakowska, miasto Kraków, Województwo Małopolskie oraz Dowództwo Komponentu Wojsk Obrony Cyberprzestrzeni. Partnerami głównymi zostały Honeywell, Aptiv, wydawnictwo nbi med!a, Control System, Budimex i Labemi. W organizację zaangażowali się również partnerzy technologiczni i merytoryczni: Mentiway, Norman Benett Group, Gridaly i Insights, a także partnerzy wspierający: DMT, Vinci Construction, Wodociągi Miasta Krakowa, Wydawnictwo Naukowe PWN, Academica, Magda Hibner, Mango, BluzyBro oraz Jerry’s Fingers Blues & Roll. Wydawnictwo nbi med!a medialnie patronowało wydarzeniu.

Czytaj więcej na https://kobietyrakiety.pl

>>> Artykuł ukazał się w wydaniu NBI 4 (127) lipiec – sierpień

Systemy rurowe są niezbędne do funkcjonowania miast, przemysłu oraz transportu. Trudno wskazać obszar budownictwa i inżynierii, w którym nie znalazłyby zastosowania. Znaczenie rur wynika przede wszystkim z ich uniwersalności. Wykorzystywane są do transportu mediów, ochrony infrastruktury technicznej oraz realizacji zadań związanych z gospodarką wodną. W zależności od przeznaczenia, warunków pracy i wymagań projektowych mogą być wykonywane z różnych materiałów oraz przyjmować odmienne rozwiązania konstrukcyjne.

Rosnące wymagania stawiane współczesnej infrastrukturze sprawiają, że rozwój systemów rurowych od wielu lat pozostaje jednym z ważniejszych obszarów działalności producentów, projektantów i wykonawców. Dotyczy to zarówno materiałów wykorzystywanych do produkcji rur, jak i technologii ich budowy, eksploatacji oraz modernizacji.

Jak zmieniały się systemy rurowe

Historia systemów rurowych jest niemal tak długa, jak historia zorganizowanych osad ludzkich. Już najstarsze cywilizacje poszukiwały sposobów budowy trwałych przewodów umożliwiających transport mediów na większe odległości. Pierwsze rurociągi wykonywano z materiałów naturalnych, dostępnych lokalnie. W różnych częściach świata wykorzystywano m.in. drewno, kamień oraz elementy ceramiczne. Wraz z rozwojem technik obróbki materiałów i wzrostem wymagań dotyczących trwałości infrastruktury zaczęto stosować kolejne rozwiązania, w tym kamionkę, żeliwo, stal oraz beton.

Rozwój infrastruktury komunalnej w XIX i XX w. przyczynił się do upowszechnienia sieci wodociągowych i kanalizacyjnych na niespotykaną wcześniej skalę. W tym okresie szczególnego znaczenia nabrały materiały umożliwiające budowę coraz większych i bardziej rozbudowanych systemów. Równocześnie rozwijały się technologie produkcji rur, metody ich łączenia oraz rozwiązania zwiększające bezpieczeństwo eksploatacji.

Przełomowym momentem było pojawienie się tworzyw sztucznych, które stopniowo znalazły zastosowanie w wielu obszarach infrastruktury. Kolejne dekady przyniosły rozwój rur strukturalnych, wielowarstwowych oraz kompozytowych, a także specjalistycznych systemów projektowanych z myślą o konkretnych warunkach eksploatacyjnych.

Współczesny rozwój branży koncentruje się nie tylko na poszukiwaniu nowych materiałów, ale również na doskonaleniu konstrukcji rur, zwiększaniu ich trwałości oraz dostosowywaniu do coraz bardziej wymagających technologii budowy i modernizacji sieci. Dzięki temu współczesne systemy rurowe obejmują szeroką gamę rozwiązań, które mogą być dobierane do konkretnych potrzeb inwestycji, warunków gruntowych oraz wymagań eksploatacyjnych.

Materiały stosowane do produkcji rur

W produkcji rur wykorzystywanych w budownictwie i obiektach infrastrukturalnych stosowane są różnorodne materiały. Wybór konkretnego rozwiązania zależy od wielu czynników, m.in. rodzaju transportowanego medium, warunków gruntowo-wodnych, przewidywanych obciążeń, technologii budowy oraz wymagań projektowych. Poszczególne materiały charakteryzują się odmiennymi właściwościami, dzięki czemu mogą być dostosowywane do specyfiki danej inwestycji i warunków eksploatacji.

Beton i żelbet

Rury betonowe wykonywane są z mieszanki cementu, kruszywa i wody, natomiast w przypadku rur żelbetowych stosowane jest dodatkowo zbrojenie stalowe. Należą do grupy rur sztywnych, których zdolność do przenoszenia obciążeń związana jest przede wszystkim z właściwościami samej konstrukcji. Technologia produkcji umożliwia wykonywanie elementów o różnych przekrojach i wymiarach. W zależności od wymagań eksploatacyjnych stosowane mieszanki mogą charakteryzować się odpowiednią wodoszczelnością, mrozoodpornością oraz odpornością na oddziaływanie środowiska.

Kamionka

Kamionka jest materiałem ceramicznym, powstającym z odpowiednio przygotowanych glin poddawanych procesowi wypalania. Rury kamionkowe należą do grupy rur sztywnych i są jednym z najdłużej stosowanych rozwiązań wykorzystywanych w infrastrukturze podziemnej. Charakteryzują się niewielką chropowatością powierzchni wewnętrznej, odpornością na ścieranie oraz na oddziaływanie wielu substancji chemicznych. Współczesne rury kamionkowe produkowane są z wykorzystaniem technologii rozwijanych i udoskonalanych od wielu dziesięcioleci.

Tworzywa sztuczne

Do najczęściej stosowanych tworzyw wykorzystywanych w produkcji rur należą polietylen (PE), polipropylen (PP) oraz polichlorek winylu (PVC). W zależności od konstrukcji mogą być klasyfikowane jako przewody elastyczne lub półsztywne. Materiały te wyróżniają się niewielką masą, odpornością na korozję oraz gładkością powierzchni wewnętrznej. Rozwój technologii produkcji umożliwił powstanie wielu odmian konstrukcyjnych dostosowanych do różnych warunków eksploatacji.

Żeliwo sferoidalne

Żeliwo sferoidalne jest stopem żelaza o strukturze różniącej się od tradycyjnego żeliwa. Materiał ten charakteryzuje się odpornością na pękanie oraz dobrymi parametrami mechanicznymi. Rury z żeliwa sferoidalnego zaliczane są do grupy przewodów sztywnych. Dla zapewnienia trwałości eksploatacyjnej stosowane są odpowiednie zabezpieczenia antykorozyjne powierzchni zewnętrznych i wewnętrznych.

Stal

Rury stalowe produkowane są z różnych gatunków stali i mogą występować jako rury ze szwem lub bez szwu. Zaliczane są do grupy przewodów sztywnych i charakteryzują się wysokimi parametrami wytrzymałościowymi. W celu ograniczenia oddziaływania czynników środowiskowych stosuje się różnego rodzaju powłoki ochronne, dostosowane do warunków eksploatacji przewodu. Właściwości rur stalowych zależą m.in. od zastosowanego gatunku stali oraz technologii wykonania.

Polimerobeton

Polimerobeton jest materiałem, w którym funkcję spoiwa pełni żywica łącząca kruszywa mineralne. Pod względem sposobu pracy w gruncie rury polimerobetonowe zaliczane są do grupy rur sztywnych. Materiał ten charakteryzuje się szczelną strukturą, niewielką chropowatością powierzchni oraz odpornością na oddziaływanie wielu substancji chemicznych. Właściwości polimerobetonu wynikają z połączenia składników mineralnych i żywic syntetycznych.

Kompozyt

Do materiałów kompozytowych wykorzystywanych do produkcji rur należą m.in. żywice wzmacniane włóknem szklanym, określane jako GRP lub GFK. Właściwości takich rur zależą od zastosowanych materiałów oraz technologii produkcji. Rury kompozytowe charakteryzują się niewielką masą, odpornością na korozję oraz na oddziaływanie wielu związków chemicznych. W zależności od konstrukcji mogą być projektowane do różnych warunków eksploatacyjnych.

Bazalt

Bazalt jest skałą magmową wykorzystywaną do produkcji rur stosowanych w budownictwie i infrastrukturze. Rury bazaltowe zaliczane są do grupy przewodów sztywnych. Materiał ten charakteryzuje się niewielką nasiąkliwością, odpornością na ścieranie oraz wysoką wytrzymałością na ściskanie. Właściwości bazaltu wynikają z naturalnych cech tej skały oraz technologii jej przetwarzania.

Klasyfikacja rur według zastosowania

Te same materiały mogą być stosowane w różnych obszarach infrastruktury. O doborze konkretnego systemu rurowego decydują zarówno właściwości materiałowe, jak i funkcja, jaką ma on pełnić w danym obiekcie lub sieci. W dalszej części artykułu przedstawiono systemy rurowe w podziale według głównych obszarów zastosowań.

Systemy wodociągowe, kanalizacyjne i retencyjne

Jednymi z najważniejszych obszarów wykorzystania rur są dystrybucja wody oraz odprowadzanie ścieków i wód opadowych. W przypadku systemów wodociągowych szczególne znaczenie mają szczelność, trwałość oraz bezpieczeństwo transportowanego medium. Z kolei sieci kanalizacyjne muszą być dostosowane do pracy w środowisku narażonym na oddziaływanie ścieków, substancji chemicznych, ścieranie oraz zmienne obciążenia pochodzące od gruntu i ruchu powierzchniowego.

Coraz większą rolę odgrywają również systemy związane z zagospodarowaniem wód opadowych. Współczesna infrastruktura obejmuje nie tylko odprowadzanie deszczówki, ale także jej retencjonowanie, magazynowanie i rozsączanie. Rozwiązania te są wykorzystywane zarówno w miastach, jak i w obiektach przemysłowych, handlowych czy komunikacyjnych, stanowiąc jeden z elementów nowoczesnej gospodarki wodnej.

Energetyka, gazownictwo i przemysł

Systemy rurowe odgrywają kluczową rolę w przesyle gazów, ciepła oraz różnego rodzaju mediów technologicznych wykorzystywanych w procesach przemysłowych. W tego typu instalacjach szczególnego znaczenia nabierają parametry związane z ciśnieniem pracy, temperaturą transportowanego medium oraz szczelnością całego układu.

Rurociągi stosowane w energetyce, gazownictwie i przemyśle odpowiadają za ciągłość procesów technologicznych oraz niezawodne funkcjonowanie infrastruktury przesyłowej. W zależności od przeznaczenia mogą transportować gaz ziemny, wodę technologiczną, parę, ciepło lub substancje wykorzystywane w procesach produkcyjnych. Z tego względu projektowanie i wykonawstwo takich systemów podlega szczególnym wymaganiom technicznym i procedurom kontroli jakości.

Drogownictwo, kolejnictwo, tunele i hydrotechnika

Rury są również istotnym elementem infrastruktury transportowej oraz hydrotechnicznej. W drogownictwie i kolejnictwie wykorzystywane są m.in. do budowy przepustów, systemów odwodnienia oraz zabezpieczania infrastruktury technicznej przebiegającej w obrębie pasa drogowego lub kolejowego. Stanowią także element wyposażenia tuneli, gdzie odpowiadają za odprowadzanie wód, obsługę instalacji technicznych oraz prawidłowe funkcjonowanie obiektu.

W budowlach hydrotechnicznych systemy rurowe wykorzystywane są m.in. do transportu i odprowadzania wody, regulacji przepływów oraz obsługi urządzeń związanych z gospodarką wodną. W tego rodzaju zastosowaniach szczególne znaczenie mają trwałość, szczelność oraz odporność na długotrwałe oddziaływanie środowiska wodnego.

Konstrukcje inżynieryjne i obiekty budowlane

Rury znajdują zastosowanie również jako komponenty konstrukcyjne. Wykorzystuje się je m.in. w obiektach budowlanych, konstrukcjach przemysłowych, obiektach mostowych oraz różnego rodzaju instalacjach technicznych.

Elementy rurowe mogą pełnić funkcję słupów, podpór, pali fundamentowych, masztów czy elementów nośnych konstrukcji. Zastosowanie tego typu rozwiązań wynika z ich właściwości konstrukcyjnych oraz szerokiej dostępności średnic, przekrojów i grubości ścianek. Dzięki temu elementy rurowe są obecne w stosunkowo prostych konstrukcjach, jak i w złożonych realizacjach inżynieryjnych.

Rury w technologiach bezwykopowych

Rozwój technologii bezwykopowych wpłynął nie tylko na sposób realizacji inwestycji, ale również na wymagania stawiane systemom rurowym. W przeciwieństwie do metod wykopowych rura nie pełni wyłącznie funkcji przewodu transportującego medium, lecz aktywnie uczestniczy w procesie budowy lub modernizacji sieci. Z tego względu wymagania stawiane rurom stosowanym w technologiach bezwykopowych są często bardziej rygorystyczne niż w przypadku tradycyjnych metod układania przewodów.

Jednym z najważniejszych parametrów jest zdolność do przenoszenia obciążeń występujących podczas instalacji. W zależności od zastosowanej technologii rury mogą być poddawane znacznym siłom ściskającym, rozciągającym lub zginającym. W metodach wykorzystujących wciskanie przewodów w grunt kluczowe znaczenie ma wytrzymałość na ściskanie osiowe, natomiast w technologiach opartych na przeciąganiu przewodu istotna staje się odporność na rozciąganie. Właściwy dobór parametrów mechanicznych ma bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo realizacji inwestycji oraz trwałość całego systemu.

Proces instalacji bezwykopowej może wiązać się z oddziaływaniem gruntu, kruszywa, elementów istniejącej infrastruktury lub innych przeszkód znajdujących się w podłożu. Z tego względu rury powinny charakteryzować się odpowiednią odpornością na uszkodzenia powierzchniowe, obciążenia punktowe oraz ścieranie. Parametry te mają szczególne znaczenie podczas modernizacji istniejących sieci, gdzie nowy przewód często instalowany jest w bezpośrednim kontakcie z elementami starej infrastruktury.

W technologiach bezwykopowych bardzo istotną rolę odgrywa również jakość połączeń pomiędzy poszczególnymi elementami systemu. Po zakończeniu prac dostęp do przewodu jest zazwyczaj ograniczony, dlatego od połączeń oczekuje się zachowania szczelności zarówno podczas montażu, jak i przez cały okres eksploatacji. Dotyczy to w szczególności sieci wodociągowych, kanalizacyjnych, gazowych oraz przemysłowych, gdzie niezawodność systemu ma bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo użytkowania i koszty utrzymania infrastruktury.

W przypadku budowy i renowacji przewodów istotne znaczenie mają również parametry hydrauliczne rur. Szczególną uwagę zwraca się na chropowatość powierzchni wewnętrznej, która wpływa na opory przepływu transportowanego medium. W wielu technologiach odnowy nowy przewód instalowany jest wewnątrz istniejącego rurociągu, co wiąże się z częściowym zmniejszeniem średnicy. Odpowiednie parametry hydrauliczne pozwalają ograniczyć straty przepływu i zachować wymaganą przepustowość systemu.

O skuteczności zastosowania konkretnego systemu rurowego decydują również czynniki związane z samym procesem wykonawczym. Znaczenie mają m.in. dokładność wymiarowa elementów, możliwość wykonywania połączeń na placu budowy, długość instalowanych odcinków oraz warunki gruntowo-wodne występujące na trasie inwestycji. W praktyce dobór rur do technologii bezwykopowej stanowi kompromis pomiędzy wymaganiami technicznymi, warunkami realizacji oraz oczekiwaną trwałością budowanej lub modernizowanej infrastruktury.

Normy, certyfikacja i wymagania formalne

Projektowanie oraz budowa systemów rurowych podlegają licznym wymaganiom wynikającym z przepisów prawa, norm technicznych oraz dokumentów dopuszczających wyroby do stosowania w budownictwie. Ich celem jest zapewnienie bezpieczeństwa użytkowania, trwałości infrastruktury oraz odpowiedniej jakości i powtarzalności parametrów technicznych stosowanych rozwiązań.

Normy i oznakowanie wyrobów

Systemy rurowe przeznaczone do stosowania w budownictwie powinny spełniać wymagania określone w odpowiednich normach krajowych i europejskich. W zależności od rodzaju wyrobu oraz obowiązujących przepisów są one wprowadzane do obrotu z oznakowaniem CE lub krajowym znakiem budowlanym B, a producent zobowiązany jest do sporządzenia deklaracji właściwości użytkowych potwierdzającej zgodność wyrobu z odpowiednią specyfikacją techniczną.
Normy określają m.in. wymagania dotyczące wymiarów, wytrzymałości, szczelności, odporności na oddziaływania mechaniczne

Normy określają m.in. wymagania dotyczące wymiarów, wytrzymałości, szczelności, odporności na oddziaływania mechaniczne i środowiskowe oraz metod badań, zapewniając porównywalność parametrów oferowanych rozwiązań.

Dopuszczenia i wymagania dla wybranych zastosowań

Niektóre systemy rurowe podlegają dodatkowym wymaganiom, wynikającym z ich przeznaczenia. Wyroby mające kontakt z wodą przeznaczoną do spożycia przez ludzi powinny posiadać odpowiednie atesty higieniczne potwierdzające brak negatywnego wpływu na jakość wody i bezpieczeństwo zdrowotne użytkowników.

W przypadku wyrobów, dla których nie opracowano zharmonizowanych norm lub które stanowią rozwiązania innowacyjne, podstawą ich stosowania mogą być krajowe lub europejskie oceny techniczne. Dodatkowe wymagania obowiązują również w odniesieniu do niektórych sieci infrastrukturalnych, takich jak gazociągi czy instalacje przesyłające media o podwyższonych wymaganiach bezpieczeństwa, dla których przepisy określają m.in. dopuszczalne materiały, zakres stosowania oraz zasady projektowania i wykonawstwa.

Znajomość obowiązujących przepisów, norm i dokumentów odniesienia ma istotne znaczenie na każdym etapie procesu inwestycyjnego – od projektowania i doboru materiałów, przez wykonawstwo, aż po odbiór i późniejszą eksploatację infrastruktury.

Wyzwania i kierunki rozwoju systemów rurowych

Współczesne systemy rurowe muszą odpowiadać na coraz bardziej złożone wymagania techniczne, środowiskowe i eksploatacyjne. Rosnąca intensywność zabudowy, rozwój infrastruktury, zmieniające się warunki klimatyczne oraz potrzeba racjonalnego gospodarowania zasobami sprawiają, że od projektowanych i budowanych sieci oczekuje się dziś znacznie więcej niż jeszcze kilkanaście lat temu. Rozwój branży obejmuje doskonalenie materiałów i konstrukcji rur oraz prowadzących do zwiększenia trwałości infrastruktury, ograniczających koszty jej utrzymania oraz lepiej dostosowanych do zmieniających się potrzeb użytkowników.

Zmiany klimatu a rozwój systemów rurowych

Coraz częstsze występowanie zjawisk ekstremalnych, takich jak intensywne opady deszczu, lokalne podtopienia czy długotrwałe okresy suszy, wpływa na sposób projektowania i eksploatacji infrastruktury. Odpowiedzią na te wyzwania są rozwiązania umożliwiające nie tylko odprowadzanie wód opadowych, ale również ich czasowe magazynowanie, retencjonowanie i kontrolowane rozsączanie.

W wielu miastach sieci kanalizacyjne projektowano kilkadziesiąt lat temu dla innych warunków hydrologicznych oraz znacznie mniejszego stopnia uszczelnienia powierzchni. Współczesna urbanizacja, rozbudowa dróg, parkingów i terenów przemysłowych zwiększają ilość wód opadowych kierowanych do systemów kanalizacyjnych. Zjawiska te sprawiają, że projektanci i inwestorzy coraz większą uwagę poświęcają rozwiązaniom wspierającym lokalną retencję, opóźnianie odpływu oraz bardziej efektywne gospodarowanie wodą opadową.

Systemy rurowe coraz częściej stanowią element szerszych rozwiązań związanych z zarządzaniem wodami opadowymi. Oprócz funkcji transportowej uczestniczą w magazynowaniu, rozsączaniu i czasowym retencjonowaniu wody, wspierając działania mające na celu ograniczanie skutków zarówno intensywnych opadów, jak i okresowych niedoborów wody.

Trwałość i koszty w cyklu życia

Jednym z najważniejszych kryteriów oceny współczesnej infrastruktury staje się trwałość eksploatacyjna oraz całkowity koszt użytkowania w całym okresie funkcjonowania obiektu. Analizie podlegają nie tylko koszty zakupu materiałów i budowy sieci, ale również wydatki związane z utrzymaniem, konserwacją, naprawami i modernizacją infrastruktury.

Awaria przewodu generuje koszty znacznie wykraczające poza samą naprawę uszkodzonego odcinka. W zależności od lokalizacji może powodować utrudnienia komunikacyjne, czasowe wyłączenie usług, konieczność prowadzenia prac odtworzeniowych oraz dodatkowe koszty organizacyjne i społeczne. Nie dziwi więc, że jednym z najważniejszych kryteriów oceny infrastruktury staje się dziś jej niezawodność.

Coraz większą rolę odgrywa planowanie infrastruktury w perspektywie wieloletniej. Ocenie podlega nie tylko trwałość materiałów, ale również jakość wykonania połączeń, możliwość prowadzenia diagnostyki, łatwość modernizacji oraz zdolność infrastruktury do zachowania wymaganych parametrów technicznych przez cały zakładany okres eksploatacji. Analiza kosztów cyklu życia inwestycji staje się dzięki temu jednym z kluczowych elementów podejmowania decyzji projektowych i inwestycyjnych.

Cyfryzacja i monitoring infrastruktury

Rozwój narzędzi cyfrowych stopniowo zmienia sposób projektowania, eksploatacji i utrzymania infrastruktury. Coraz większe znaczenie mają systemy umożliwiające bieżące gromadzenie danych o pracy sieci, ocenę jej stanu technicznego oraz planowanie działań utrzymaniowych na podstawie rzeczywistych informacji eksploatacyjnych.

W przedsiębiorstwach wodociągowych, ciepłowniczych, gazowych czy przemysłowych powszechnie wykorzystywane są rozwiązania oparte na telemetrii i zdalnym monitoringu. Pozwalają one szybciej identyfikować nieprawidłowości, ograniczać skutki awarii oraz efektywniej zarządzać majątkiem infrastrukturalnym. Rozwojowi tych narzędzi towarzyszy coraz szersze wykorzystanie inspekcji telewizyjnych, systemów diagnostycznych oraz technologii wspierających ocenę stanu technicznego przewodów bez konieczności prowadzenia robót ziemnych.

Rosnąca ilość dostępnych danych sprawia również, że zarządzanie infrastrukturą coraz częściej opiera się na analizie informacji pozyskiwanych w czasie rzeczywistym. Ułatwia to planowanie remontów, modernizacji i działań eksploatacyjnych, a także pozwala lepiej przewidywać potencjalne problemy związane z funkcjonowaniem sieci.

Ograniczanie ingerencji w otoczenie

Rosnąca gęstość zabudowy, rozbudowana infrastruktura podziemna oraz wysokie koszty społeczne związane z prowadzeniem robót budowlanych powodują, że coraz większą rolę odgrywają rozwiązania pozwalające ograniczać ingerencję w otoczenie. Dotyczy to nowych inwestycji oraz modernizacji istniejących sieci.

Szczególnego znaczenia nabierają technologie umożliwiające budowę, wymianę lub renowację przewodów przy minimalnym wpływie na ruch drogowy, funkcjonowanie miast czy działalność przedsiębiorstw. Trend ten wpływa nie tylko na rozwój metod wykonawczych, ale również na wymagania stawiane systemom rurowym, które muszą być dostosowane do specyficznych warunków montażu i eksploatacji.

Optymalizacja materiałowa i środowiskowa

Ważnym kierunkiem rozwoju pozostaje także doskonalenie procesów produkcyjnych oraz racjonalne gospodarowanie surowcami. Producenci dążą do uzyskiwania wymaganych parametrów technicznych przy jednoczesnym ograniczaniu ilości wykorzystywanego materiału, poprawie efektywności transportu oraz uproszczeniu procesu montażu.

Coraz większą uwagę zwraca się również na trwałość infrastruktury i możliwość jej długotrwałego użytkowania. Oznacza to rozwój rozwiązań pozwalających wydłużać okres eksploatacji sieci, ograniczać częstotliwość napraw i modernizacji oraz zmniejszać zużycie zasobów w całym cyklu życia inwestycji. Takie podejście wpisuje się w oczekiwania inwestorów, a także szersze działania związane z odpowiedzialnym gospodarowaniem zasobami oraz ograniczaniem wpływu inwestycji na środowisko.

Podsumowanie

Różnorodność materiałów, konstrukcji i technologii stosowanych obecnie w systemach rurowych powoduje, że mogą być one dostosowywane do bardzo zróżnicowanych warunków pracy oraz wymagań inwestycyjnych. Wybór konkretnego rozwiązania jest zawsze wynikiem analizy wielu czynników, obejmujących m.in. funkcję przewodu, warunki gruntowo-wodne, obciążenia eksploatacyjne, wymagania dotyczące trwałości oraz przyjętą technologię wykonania.

Oprócz parametrów technicznych coraz większego znaczenia nabierają kwestie związane z efektywnością eksploatacji, ograniczaniem kosztów utrzymania infrastruktury, gospodarowaniem wodami opadowymi oraz wykorzystaniem narzędzi wspierających projektowanie i zarządzanie sieciami. Wszystko wskazuje na to, że systemy rurowe będą nadal ewoluować wraz z rozwojem infrastruktury i zmieniającymi się potrzebami użytkowników, pozostając jednym z kluczowych elementów współczesnego budownictwa i inżynierii.

>>> Artykuł ukazał się w wydaniu NBI 4 (127) lipiec – sierpień

Program targów obejmował prezentacje nowoczesnych technologii oraz dyskusje poświęcone bezpieczeństwu infrastruktury krytycznej, odporności systemów wodociągowych, adaptacji do zmian klimatu i rozwojowi gospodarki wod.-kan.

W targach uczestniczyły również delegacje z Niemiec, Holandii, Czech, Danii, Rumunii, Mołdawii, Ukrainy i Wielkiej Brytanii. Wśród gości był m.in. Dmytro Novitskyi, prezes ukraińskiego stowarzyszenia Ukrovodokanalekologiya, który podczas otwarcia nawiązał do funkcjonowania przedsiębiorstw wodociągowych w warunkach wojennych.

Forum WOD-KAN o wyzwaniach dla branży

Integralną częścią wydarzenia było Forum WOD-KAN, podzielone na trzy bloki tematyczne. Pierwszy dotyczył zmian legislacyjnych, finansowania inwestycji oraz współpracy pomiędzy przedsiębiorstwami wodociągowymi, samorządami i instytucjami finansowymi. Rozmawiano m.in. o konsekwencjach nowelizacji ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i odprowadzaniu ścieków oraz możliwościach realizacji inwestycji.

Druga część Forum miała charakter międzynarodowy i obejmowała warsztaty europejskich stowarzyszeń wodnych poświęcone realizacji zasady zanieczyszczający płaci w gospodarce ściekowej. Były one okazją do wymiany doświadczeń pomiędzy przedstawicielami administracji, organizacji branżowych i przedsiębiorstw z kilku krajów Europy, a wypracowane wnioski mają posłużyć do przygotowania rekomendacji wspierających rozwój stabilnego systemu gospodarki ściekowej.

Trzeci blok poświęcono cyberbezpieczeństwu i odporności infrastruktury krytycznej. Eksperci omawiali ochronę systemów wodociągowych przed cyberatakami, zagrożeniami hybrydowymi i dezinformacją.

Program uzupełniała Strefa Nowych Technologii, w której prezentowano innowacyjne produkty i rozwiązania dla przedsiębiorstw wod.-kan.

Nagrody za innowacyjne rozwiązania

Jednym z ważniejszych punktów programu była gala konkursu o Grand Prix targów, zorganizowana w Centrum Kongresowym Opera Nova. Podczas uroczystości wyróżniono najbardziej innowacyjne produkty i rozwiązania prezentowane przez wystawców. Mecenasem gali było MPWiK SA we Wrocławiu.

W kategorii urządzenie, materiał lub wyrób nagrody otrzymały: Sezam Instal za drona Elios 3 do diagnostyki konstrukcji i rurociągów, Ekowodrol za mobilną stację uzdatniania wody MobilSUW oraz UAB Diamodus za biologiczną oczyszczalnię ścieków Diament.

W kategorii technologia lub rozwiązanie systemowe nagrodzono firmę CBC Poland za zintegrowany system zarządzania bezpieczeństwem Ganz Cortrol.

Komisja konkursowa przyznała również wyróżnienia za najciekawsze ekspozycje targowe.

XXXII Targi WOD-KAN 2026 potwierdziły, że oprócz rozwoju technologii coraz większe znaczenie dla sektora mają bezpieczeństwo infrastruktury krytycznej, cyberodporność, adaptacja do zmian klimatu oraz współpraca administracji, przedsiębiorstw wod.-kan. i środowiska naukowego.

„Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne” oraz portal inżynieryjny NBI.com.pl patronowały medialnie wydarzeniu.

>>> Artykuł ukazał się w wydaniu NBI 4 (127) lipiec – sierpień

W inauguracji kongresu uczestniczyli zaproszeni goście, wśród których byli m.in. Arkadiusz Marchewka, sekretarz stanu w Ministerstwie Infrastruktury, Michał Sztybel, wojewoda kujawsko-pomorski, Rafał Bruski, prezydent Bydgoszczy, oraz Mateusz Balcerowicz, prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie. Odczytano również list Krzysztofa Gawkowskiego, ministra cyfryzacji. Perspektywę międzynarodową i naukową zaprezentowali Winston Yu z Banku Światowego oraz prof. dr hab. Paweł Rowiński z Polskiej Akademii Nauk.

Podczas briefingu prasowego ogłoszono istotne decyzje dotyczące rozwoju infrastruktury wodnej zarówno w skali kraju, jak i regionu. Wśród najważniejszych znalazły się:

• przeznaczenie ponad 2,5 mld zł z programu FEnIKS na rozwój gospodarki wodnej,
• rozpoczęcie prac dokumentacyjnych dotyczących modernizacji Kanału Bydgoskiego,
• realizacja inwestycji związanych z budową nowoczesnych nabrzeży w Bydgoszczy we współpracy administracji rządowej i samorządowej.

Jak podkreślił wiceminister Arkadiusz Marchewka, rząd podchodzi do zagadnień gospodarki wodnej w sposób kompleksowy, a planowane inwestycje w regionie mają kluczowe znaczenie dla jego rozwoju. Wojewoda Michał Sztybel zwrócił uwagę na rosnący potencjał inwestycyjny Bydgoszczy i województwa, wskazując na ich duże szanse rozwojowe.

Pierwszego dnia uczestnicy debatowali m.in. o dostępności zasobów wodnych dla rolnictwa i energetyki, wpływie działalności człowieka na środowisko oraz roli rzek jako przestrzeni sprzyjającej bezpieczeństwu i rozwojowi gospodarczemu. Dzień zakończył spacer z przewodnikiem po Bydgoszczy, promujący walory turystyczne miasta.

Dzień 2. Rola samorządów i środowiska naturalnego

Drugi dzień kongresu był poświęcony relacjom między miastem a wodą oraz znaczeniu lokalnych społeczności w zarządzaniu zasobami wodnymi. W trakcie dyskusji poruszono m.in. kwestie samorządności w gospodarce wodnej oraz potrzebę zachowania równowagi między interesami człowieka a ochroną przyrody.

Istotnym wydarzeniem było podpisanie umowy na remont nabrzeża w Nakle, co stanowi kolejny ważny etap rozwoju infrastruktury wodnej w regionie.

Na zakończenie organizatorzy podziękowali wszystkim uczestnikom za zaangażowanie i wkład w debatę na temat bezpiecznej przyszłości zasobów wodnych.

Zobacz FILM

>>> Artykuł ukazał się w wydaniu NBI 4 (127) lipiec – sierpień

Ostatnie dwie dekady były dla polskiej infrastruktury okresem dynamicznego rozwoju. Powstały tysiące kilometrów autostrad i dróg ekspresowych, zmodernizowano znaczną część sieci kolejowej, poprawiono dostępność komunikacyjną wielu regionów, rozbudowano porty oraz rozwinięto infrastrukturę komunalną, hydrotechniczną i energetyczną. Wiele z tych przedsięwzięć na trwałe zmieniło sposób funkcjonowania kraju i stworzyło podstawy do dalszego rozwoju gospodarczego.

Proces ten nie dobiegł jednak końca. W wielu obszarach nadal trwa rozbudowa podstawowej infrastruktury i uzupełnianie brakujących ogniw sieci transportowej. Jednocześnie zmienia się charakter nowych inwestycji. Coraz większe znaczenie mają bezpieczeństwo energetyczne, transformacja sektora energii, odporność infrastruktury na skutki zmian klimatu, rozwój nowoczesnej logistyki oraz zapewnienie ciągłości funkcjonowania państwa.

Do 2035 r. Polska będzie równocześnie realizować przedsięwzięcia o strategicznym znaczeniu dla transportu, energetyki, gospodarki wodnej i portów morskich. Część z nich to pojedyncze obiekty o wyjątkowej skali, inne obejmują całe programy modernizacyjne składające się z setek inwestycji. Łącznie tworzą one obraz największej transformacji infrastrukturalnej kraju od czasu wejścia Polski do Unii Europejskiej.

Mobilność zaczyna się od połączeń

Do 2035 r. będzie kontynuowana rozbudowa krajowej sieci transportowej. Dotyczy to inwestycji drogowych i kolejowych, a także przedsięwzięć integrujących różne gałęzie transportu. Do najważniejszych należą Centralny Port Komunikacyjny / Port Polska (CPK), kolej dużych prędkości (KDP), modernizacja istniejących linii kolejowych oraz rozwój transportu publicznego w największych miastach.

CPK wyznacza nowy kierunek rozwoju transportu

W polskiej infrastrukturze trudno znaleźć drugi projekt o porównywalnej skali i stopniu złożoności. CPK nie jest wyłącznie budową nowego lotniska, lecz programem obejmującym jednoczesną realizację infrastruktury lotniczej, kolejowej i drogowej. Połączenie tych elementów sprawia, że CPK jest jednym z największych przedsięwzięć infrastrukturalnych realizowanych obecnie w Europie Środkowo-Wschodniej.

Nowy port lotniczy powstaje w rejonie Baranowa, ok. 37 km na zachód od Warszawy. W pierwszym etapie zajmie ok. 3000 ha, a docelowo niemal 3900 ha. Terminal o powierzchni ok. 450 tys. m² ma obsługiwać do 34 mln pasażerów rocznie. W odróżnieniu od tradycyjnych lotnisk jego integralną częścią będzie podziemna stacja kolejowa, dzięki której podróżni będą mogli bezpośrednio przesiadać się między transportem lotniczym i kolejowym. To rozwiązanie stanowi jeden z kluczowych elementów całego programu.

CPK obejmuje również budowę infrastruktury drogowej obsługującej lotnisko, w tym ok. 90 km nowych dróg oraz inwestycje powiązane z istniejącą siecią, m.in. rozbudowę autostrady A2 i planowaną Obwodnicę Aglomeracji Warszawskiej. W efekcie nowy port zostanie włączony do krajowego układu komunikacyjnego jako zintegrowany węzeł transportowy, łączący transport lotniczy, drogowy i kolejowy.

Po aktualizacji programu w 2024 r. utrzymano realizację najważniejszych elementów inwestycji, jednocześnie ograniczając część wcześniej planowanych przedsięwzięć towarzyszących i koncentrując się na etapowaniu programu. Obecny harmonogram zakłada zakończenie budowy pierwszego etapu lotniska, jego certyfikację oraz uruchomienie portu w 2032 r. Do 2035 r. realizowane będą kolejne elementy programu, natomiast dalsza rozbudowa lotniska została rozłożona na kolejne dekady i będzie uzależniona od wzrostu ruchu pasażerskiego.

Według aktualnego Programu Wieloletniego wartość inwestycji do 2032 r. wynosi 131,7 mld zł. Niezależnie od dyskusji dotyczących zakresu programu czy kolejnych etapów jego realizacji CPK pozostaje jedną z najważniejszych inwestycji infrastrukturalnych planowanych w Polsce do 2035 r. To projekt, którego znaczenie wykracza poza sam transport lotniczy i będzie miał wpływ na rozwój całego krajowego systemu komunikacyjnego.

Kolej przyspiesza dzięki inwestycjom

Po latach modernizacji istniejącej infrastruktury polska kolej wkracza w etap inwestycji, które mają zmienić nie tylko parametry poszczególnych linii, lecz także sposób funkcjonowania całej sieci. Prócz przebudowy najważniejszych magistrali i węzłów kolejowych powstają nowe trasy, rozwijana jest kolej dużych prędkości, a inwestycje regionalne przywracają połączenia do miejsc od lat pozbawionych transportu kolejowego.

Największym przedsięwzięciem jest budowa pierwszej w Polsce sieci KDP. Jej trzon stanowi licząca ok. 480 km linia Y, która połączy Warszawę, CPK i Łódź, a następnie rozdzieli się w kierunku Poznania i Wrocławia. Zgodnie z aktualnymi założeniami infrastruktura projektowana jest dla prędkości do 350 km/h, przy czym z najwyższą prędkością ma poruszać się ok. 30% pociągów. Pierwszy odcinek, łączący Warszawę, CPK i Łódź, ma zostać uruchomiony w 2032 r., natomiast zakończenie budowy całej linii planowane jest w 2035 r. Wartość programu KDP szacowana jest na 76,8 mld zł.

Jednocześnie prowadzona jest modernizacja istniejącej sieci. Jednym z kluczowych projektów jest dostosowanie Centralnej Magistrali Kolejowej do prędkości eksploatacyjnej 250 km/h oraz wdrożenie europejskiego systemu sterowania ruchem ERTMS/ETCS poziomu 2. Inwestycja zwiększy przepustowość jednego z najważniejszych korytarzy kolejowych i skróci czas podróży między największymi miastami. Równie istotne są przebudowy Warszawskiego Węzła Kolejowego, obejmujące stacje Warszawa Zachodnia i Warszawa Wschodnia oraz planowaną modernizację linii średnicowej, przez którą przebiega znaczna część ruchu kolejowego w kraju.

Ważnym elementem programu są również inwestycje regionalne. Projekt Podłęże – Piekiełko należy do najbardziej wymagających przedsięwzięć inżynieryjnych realizowanych obecnie na polskiej kolei. Obejmuje budowę nowych odcinków linii, modernizację istniejącej trasy oraz wykonanie licznych tuneli i estakad w trudnym terenie górskim. Dzięki tej inwestycji znacząco poprawi się dostępność komunikacyjna Podhala i Sądecczyzny. Z kolei program Kolej Plus, złożony z 35 projektów w całym kraju, ma ograniczyć wykluczenie transportowe przez odbudowę i rewitalizację linii oraz przywrócenie połączeń do miast od wielu lat pozbawionych transportu pasażerskiego.

Rozwój kolei nie ogranicza się do połączeń krajowych. Trwa modernizacja polskiego odcinka Rail Baltica, jednego z najważniejszych korytarzy transportowych Europy Północno-Wschodniej, którego zakończenie na większości odcinków planowane jest do 2030 r., choć część prac będzie kontynuowana do 2040 r. Równocześnie rozbudowywana jest infrastruktura zapewniająca lepszy dostęp kolejowy do portów morskich w Gdańsku, Gdyni, Szczecinie i Świnoujściu. Inwestycje te zwiększą możliwości przewozu pasażerów i ładunków oraz wzmocnią rolę Polski w europejskiej sieci transportowej TEN-T.

Jednym z głównych założeń programu CPK i KDP jest koncepcja „Polska w 100 minut”, zakładająca docelowe skrócenie czasu podróży z Warszawy do ośmiu głównych ośrodków miejskich: Białegostoku, Gdańska, Katowic, Krakowa, Łodzi, Poznania, Torunia i Wrocławia, w czasie 100 minut. Cel ten ma zostać osiągnięty dzięki budowie nowych linii dużych prędkości oraz modernizacji istniejącej sieci. Według prognoz liczba pasażerów kolei dalekobieżnej może wzrosnąć z ok. 90 mln rocznie do ponad 140 mln w 2035 r., co pokazuje rosnące znaczenie kolei w krajowym systemie transportowym.

Polska domyka sieć dróg szybkiego ruchu

Mimo że podstawowa sieć autostrad i dróg ekspresowych w Polsce jest już w dużej mierze ukończona, przed branżą stoi kolejny etap rozwoju. Największym programem pozostaje Rządowy Program Budowy Dróg Krajowych do 2030 r. (z perspektywą do 2033 r.), którego wartość przekracza 290 mld zł. Obejmuje on budowę nowych odcinków autostrad i dróg ekspresowych, rozbudowę istniejącej sieci oraz realizację licznych obwodnic.

Jednym z najbardziej spektakularnych przedsięwzięć jest Zachodnia Obwodnica Szczecina w ciągu drogi ekspresowej S6. Kluczowym elementem inwestycji będzie ok. pięciokilometrowy tunel pod Odrą – najdłuższy drogowy tunel w Polsce oraz najbardziej kosztowny kontrakt w historii GDDKiA. Trasa połączy autostradę A6 z drogą ekspresową S3, usprawni dojazd do portów i wyprowadzi ruch tranzytowy ze Szczecina. Zakończenie inwestycji planowane jest na 2033 r.

Równie istotnym przedsięwzięciem będzie Obwodnica Aglomeracji Warszawskiej, obejmująca drogi A50 i S50. Ponad 260-kilometrowy zewnętrzny pierścień wokół stolicy odciąży istniejącą obwodnicę Warszawy, przejmie ruch tranzytowy oraz połączy autostradę A2 z drogami ekspresowymi S7, S8 i S10. Ze względu na skalę inwestycji jej realizacja została podzielona na etapy, z których część wykracza poza 2035 r.

Coraz większym wyzwaniem staje się również rozbudowa najbardziej obciążonych odcinków istniejącej sieci. Przykładem jest autostrada A4, gdzie powstaną trzecie pasy ruchu, a miejscami także nowe jezdnie, umożliwiające prowadzenie robót bez wyłączania trasy z eksploatacji. Przygotowywana jest rozbudowa autostrady A2 pomiędzy Łodzią i Warszawą oraz jej dalsze przedłużenie na wschód kraju. Obie inwestycje będą realizowane etapowo w pierwszej połowie lat 30., zwiększając przepustowość jednego z najważniejszych korytarzy transportowych i poprawiając dostępność do CPK.

Wśród inwestycji o znaczeniu międzynarodowym wyróżnia się droga ekspresowa S19 Via Carpatia, część europejskiej sieci TEN-T łączącej kraje bałtyckie z południem Europy. Szczególnie wymagający jest odcinek pomiędzy Rzeszowem i Barwinkiem, gdzie trudne warunki geologiczne wymuszają budowę tuneli i wysokich estakad. Większość brakujących odcinków trasy ma zostać ukończona w latach 2032–2033. Równocześnie postępuje budowa dróg S10 i S11, które do 2035 r. znacząco poprawią połączenia Pomorza Zachodniego, Kujaw, Wielkopolski i Górnego Śląska, a także S74, wzmacniającej układ komunikacyjny w centralnej i wschodniej Polsce oraz powiązania z korytarzem Via Carpatia.

Nie wszystkie strategiczne inwestycje imponują długością. Wschodnia Obwodnica Warszawy w ciągu drogi S17 liczy zaledwie kilkanaście kilometrów, jednak dopiero jej realizacja pozwoli domknąć ekspresowy pierścień wokół stolicy. Obecny harmonogram zakłada zakończenie inwestycji w latach 2036–2038. Z kolei Beskidzka Droga Integracyjna (S52) oraz droga ekspresowa S8 między Wrocławiem i Kłodzkiem będą realizowane etapowo w pierwszej połowie lat 30., poprawiając dostępność komunikacyjną południowej Polski. Ważnym przedsięwzięciem pozostaje również droga ekspresowa S16, która ma stać się głównym połączeniem Warmii i Mazur z siecią dróg ekspresowych oraz Via Baltica. Część jej odcinków zostanie oddana do użytku do 2035 r., natomiast realizacja całego projektu potrwa dłużej.

Rozwój sieci drogowej w najbliższych latach będzie opierał się zarówno na domykaniu brakujących połączeń, jak i zwiększaniu przepustowości istniejących korytarzy transportowych.

Miasta stawiają na transport publiczny

Rozwój transportu publicznego staje się jednym z najważniejszych kierunków inwestycji realizowanych w największych polskich miastach. Wraz ze wzrostem liczby mieszkańców i rozwojem stref podmiejskich rośnie znaczenie rozwiązań pozwalających sprawnie przewozić duże potoki pasażerów oraz ograniczać ruch samochodowy. Dlatego w najbliższych latach największe nakłady będą kierowane na rozwój metra, sieci tramwajowych oraz kolei aglomeracyjnej i metropolitalnej.

W Polsce system metra funkcjonuje obecnie wyłącznie w Warszawie. W 2026 r. planowane jest zakończenie budowy ostatniego odcinka II linii na Bemowie wraz ze Stacją Techniczno-Postojową Karolin. Kolejnym etapem będzie budowa III linii metra, która połączy Stadion Narodowy z Gocławiem. Pierwszy odcinek o długości 8,1 km i siedmiu stacjach, zgodnie z obecnymi założeniami, ma zostać zrealizowany w latach 2028–2032, o ile uda się zapewnić finansowanie. Równocześnie prowadzone są prace przygotowawcze nad IV linią metra o planowanej długości ok. 26 km i 23 stacjach, jednak dla tego projektu nie przedstawiono jeszcze ostatecznego harmonogramu.

Ambitne plany ma również Kraków, gdzie przygotowywany jest projekt dwóch linii metra o łącznej długości blisko 29 km i 29 stacjach. W 2026 r. ogłoszono postępowanie dotyczące badań geologicznych i przygotowania dokumentacji przedprojektowej. Oficjalny harmonogram miasta zakłada rozpoczęcie budowy ok. 2029 r. i uruchomienie pierwszego odcinka w 2035 r. Jednocześnie coraz częściej wskazuje się, że ze względu na skalę przedsięwzięcia, stopień przygotowania projektu oraz konieczność zapewnienia finansowania realizacja może przesunąć się nawet na lata 2040–2045.

Rozwijane są sieci tramwajowe. W Krakowie kończy się budowa linii Krakowskiego Szybkiego Tramwaju do Mistrzejowic (KST IV), realizowanej w formule partnerstwa publiczno-prywatnego, której oddanie planowane jest w 2026 r. We Wrocławiu kontynuowany jest Program Tramwajowo-Autobusowy, obejmujący budowę nowych tras na Swojczyce, Maślice, Jagodno, Klecinę i kolejne osiedla. Poszczególne odcinki mają być oddawane etapami w latach 2027–2032. Warszawa rozwija natomiast nowe trasy tramwajowe, w tym połączenie z Dworcem Zachodnim, którego część poprowadzona zostanie w tunelu pod układem kolejowym, oraz buduje nowoczesną zajezdnię tramwajową na Annopolu.

Coraz większą rolę odgrywa kolej aglomeracyjna i metropolitalna. W Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii rozwijana jest Kolej Metropolitalna, obejmująca rozbudowę infrastruktury i budowę dodatkowych torów dla ruchu regionalnego na najważniejszych ciągach komunikacyjnych. W Trójmieście przygotowywana jest Pomorska Kolej Metropolitalna Południe, która zgodnie z obecnymi założeniami ma szansę zostać zrealizowana do 2030 r. We Wrocławiu rozwijana jest Wrocławska Kolej Metropolitalna, obejmując m.in. rewitalizację Dworca Świebodzkiego oraz dostosowanie kolejowej obwodnicy miasta do obsługi ruchu pasażerskiego.

Jednym z najważniejszych przedsięwzięć pozostaje budowa tunelu średnicowego w Łodzi, który połączy stacje Łódź Fabryczna, Łódź Kaliska i Łódź Żabieniec, tworząc nowy układ połączeń aglomeracyjnych i dalekobieżnych. Problemy techniczne podczas drążenia tunelu oraz rozwiązanie umowy z głównym wykonawcą spowodowały jednak znaczące opóźnienia. Pierwotny harmonogram inwestycji był już kilkakrotnie zmieniany, a po rozwiązaniu kontraktu z wykonawcą przygotowanie nowego harmonogramu stało się jednym z najważniejszych zadań inwestora.

Wspólnym celem tych przedsięwzięć jest zwiększenie atrakcyjności transportu publicznego oraz lepsze skomunikowanie rozwijających się obszarów miejskich i metropolitalnych. Dzięki temu transport szynowy ma stopniowo przejmować coraz większą część ruchu w największych polskich aglomeracjach.

Energia dla nowej gospodarki

Polska realizuje największy program inwestycji energetycznych w swojej historii. Do 2035 r. powstanie infrastruktura, która ma zwiększyć bezpieczeństwo dostaw energii, umożliwić rozwój odnawialnych źródeł energii oraz przygotować Krajowy System Elektroenergetyczny na uruchomienie pierwszych elektrowni jądrowych. Skala tych przedsięwzięć liczona jest w setkach miliardów złotych i obejmuje rozbudowę sieci przesyłowych, morskich farm wiatrowych, infrastruktury gazowej oraz magazynów energii.

Bez nowych sieci nie będzie transformacji

Największą i jednocześnie najmniej widoczną dla przeciętnego odbiorcy inwestycją jest rozbudowa krajowej sieci przesyłowej. To właśnie od niej zależy powodzenie całej transformacji energetycznej. Bez nowych linii najwyższych napięć niemożliwe byłoby przyłączenie morskich farm wiatrowych, kolejnych dużych instalacji fotowoltaicznych czy przyszłych elektrowni jądrowych.

Rozbudowywana infrastruktura przygotowywana jest z myślą o przyłączeniu ok. 18 GW mocy z morskich farm wiatrowych, blisko 45 GW instalacji fotowoltaicznych, 19 GW lądowych farm wiatrowych oraz elektrowni jądrowych. Szczególne znaczenie będą miały nowe węzły elektroenergetyczne na Pomorzu, m.in. w rejonie Choczewa i Krzemienicy, które staną się głównymi punktami odbioru energii produkowanej na Bałtyku.

Skala tych inwestycji sprawia, że rozbudowa sieci przesyłowej staje się jednym z największych przedsięwzięć infrastrukturalnych realizowanych obecnie w Polsce. To właśnie ona stworzy warunki do funkcjonowania całego nowego systemu energetycznego w kolejnych dekadach.

Bałtyk staje się elektrownią Polski

Jednym z najważniejszych elementów transformacji energetycznej jest rozwój morskiej energetyki wiatrowej. Jeszcze kilka lat temu offshore funkcjonował w Polsce głównie jako ambitna koncepcja. Obecnie projekty weszły w fazę realizacji, a pierwsze farmy wiatrowe rozpoczączną produkcję energii jeszcze przed końcem obecnej dekady.

Do ok. 2030 r. na polskim Bałtyku planowane jest uruchomienie siedmiu morskich farm wiatrowych o łącznej mocy ok. 5,9 GW. Wśród najważniejszych inwestycji znajdują się Baltic Power (Orlen i Northland Power), Baltica 2 oraz Baltica 3 (PGE i Ørsted), Bałtyk 2 i Bałtyk 3 (Polenergia i Equinor), BC-Wind rozwijany przez Ocean Winds, a także projekt F.E.W. Baltic II, który w 2026 r. przejęła PGE.

Najbardziej zaawansowaną inwestycją jest Baltic Power o mocy ok. 1,2 GW. W lipcu 2026 r. morska farma po raz pierwszy wyprodukowała energię elektryczną i przesłała ją do krajowej sieci. Do końca roku ma osiągnąć pełną moc, dostarczając energię do ponad 1,5 mln gospodarstw domowych i pokrywając ok. 3% krajowego zapotrzebowania na energię elektryczną.

Postępują prace przy kolejnych inwestycjach. W 2026 r. rozpoczęto instalację fundamentów dla farm Baltica 2 oraz Bałtyk 2 i Bałtyk 3, natomiast dla projektu BC-Wind w polskiej stoczni CRIST rozpoczęto budowę morskiej stacji elektroenergetycznej. W przypadku kolejnych projektów prowadzone są intensywne prace projektowe, przygotowawcze i produkcyjne.

Na początku lat 30. XXI w. nastąpi kolejny etap rozwoju offshore. W ramach drugiej fazy programu przewidziano aukcje umożliwiające budowę kolejnych 12 GW mocy. Najbardziej zaawansowane projekty to m.in. Baltic East realizowany przez Orlen, Baltica 9+ rozwijana przez PGE oraz Bałtyk I, który po zakończeniu budowy ma stać się jedną z największych morskich farm wiatrowych na polskim Bałtyku.

Znaczenie tych inwestycji wykracza daleko poza samą produkcję energii. Rozwój offshore napędza krajowy przemysł stoczniowy, produkcję konstrukcji stalowych, porty instalacyjne oraz sektor usług inżynieryjnych. Powstają nowe terminale serwisowe, stacje elektroenergetyczne i infrastruktura przyłączeniowa, a udział polskich przedsiębiorstw w realizacji kolejnych projektów systematycznie rośnie. Według planów operatora krajowej sieci przesyłowej do 2034 r. infrastruktura energetyczna ma być przygotowana do odbioru nawet 18 GW energii z morskich farm wiatrowych, co pokazuje skalę zmian zachodzących w polskiej energetyce.

Atom coraz bliżej, gaz pozostaje pomostem

Oprócz dynamicznego rozwoju odnawialnych źródeł energii Polska realizuje inwestycje, które mają zapewnić stabilne funkcjonowanie Krajowego Systemu Elektroenergetycznego niezależnie od warunków pogodowych. Kluczową rolę odegrają w tym energetyka jądrowa oraz nowoczesna infrastruktura gazowa, która w najbliższych latach będzie pełnić funkcję paliwa przejściowego w procesie odchodzenia od węgla.

Największym przedsięwzięciem pozostaje Program Polskiej Energetyki Jądrowej. Jego pierwszym etapem będzie budowa elektrowni jądrowej na Pomorzu, która ma rozpocząć się w 2028 r. Pierwszy blok planowany jest do uruchomienia w 2036 r., a pełną moc obiekt ma osiągnąć ok. 2038 r. Elektrownia będzie dysponować mocą ok. 3,75 GW. Docelowo w ramach całego programu w Polsce powstanie od 6 do 9 GW nowych mocy jądrowych. Do 2030 r. państwo planuje przeznaczyć na realizację pierwszej inwestycji ponad 60 mld zł.

Trwają również przygotowania do budowy drugiej elektrowni jądrowej. W 2027 r. planowany jest wybór technologii i partnera strategicznego, natomiast rok później ma zostać wskazana lokalizacja, a spośród najczęściej wymienianych jest Bełchatów i Konin. Zgodnie z obecnym harmonogramem rozpoczęcie budowy przewidziano na 2032 r., natomiast uruchomienie pierwszego bloku ok. 2040 r. Rozwijane są krajowe kompetencje dla sektora jądrowego, gdyż jednym z celów programu pozostaje zwiększenie udziału polskich przedsiębiorstw w realizacji inwestycji oraz transfer technologii.

Istotnym elementem transformacji pozostaje także rozwój infrastruktury gazowej. Gaz ziemny traktowany jest jako paliwo przejściowe, które będzie stabilizowało Krajowy System Elektroenergetyczny do czasu uruchomienia kolejnych źródeł jądrowych i dalszego rozwoju magazynów energii.
W Zatoce Gdańskiej realizowany jest program FSRU, którego celem jest stworzenie infrastruktury do odbioru dostarczanego drogą morską skroplonego gazu ziemnego (LNG), jego regazyfikacji

W Zatoce Gdańskiej realizowany jest program FSRU, którego celem jest stworzenie infrastruktury do odbioru dostarczanego drogą morską skroplonego gazu ziemnego (LNG), jego regazyfikacji i przesyłu. Zostaną zbudowane dwie pływające jednostki FSRU do odbioru LNG. Pierwszy terminal ma rozpocząć komercyjną pracę na początku 2028 r. Z kolei uruchomienie drugiego terminalu (FSRU 2) planowane jest ok. 2030 r. W pierwszej połowie 2026 r. spółki PGE i Enea zakontraktowały przepustowość tej drugiej jednostki, potwierdzając jej znaczenie dla bezpieczeństwa energetycznego kraju.

Uzupełnieniem tych inwestycji jest Krajowy Dziesięcioletni Plan Rozwoju Gaz-Systemu na lata 2026–2035, zakładający zwiększenie długości krajowej sieci przesyłowej gazu do ok. 13,7 tys. km. W najbliższych latach infrastruktura ta ma zapewnić możliwość przesyłu nawet 26–29 mld m³ gazu rocznie, przede wszystkim na potrzeby nowych bloków gazowych zastępujących wycofywane jednostki węglowe.

Ciepło też przechodzi transformację

Transformacja energetyczna obejmuje również sektor ciepłownictwa, który w najbliższych latach stanie się jednym z kluczowych elementów stabilizujących Krajowy System Elektroenergetyczny. Zgodnie z projektem Strategii Transformacji Ciepłownictwa do 2040 r., przedstawionym w czerwcu 2026 r., sektor ten ma stopniowo odchodzić od wykorzystania węgla na rzecz nowoczesnych systemów zintegrowanych z elektroenergetyką. Coraz większe znaczenie będą miały nowoczesne sieci niskotemperaturowe, wielkoskalowe pompy ciepła oraz technologie umożliwiające elastyczne zarządzanie produkcją i magazynowaniem energii.

Nakłady inwestycyjne na transformację ciepłownictwa szacowane są na 197–231 mld zł. W ich ramach powstaną instalacje Power-to-Heat o łącznej mocy ok. 5,5 GW, wielkoskalowe pompy ciepła o docelowej mocy ok. 2,5 GW oraz magazyny ciepła o pojemności przekraczającej 576 GWh, umożliwiające gromadzenie nadwyżek energii z odnawialnych źródeł i ich wykorzystanie w sezonie grzewczym. Rozwijane będą również instalacje geotermalne w regionach o największym potencjale geotermalnym, m.in. na Podhalu oraz w części zachodniej i centralnej Polski. Coraz większą rolę odegra także odzysk ciepła odpadowego z procesów przemysłowych oraz dynamicznie rozwijających się centrów danych (data center), których zapotrzebowanie na energię będzie systematycznie rosło.

Niezbędnym uzupełnieniem tych zmian jest rozwój wielkoskalowych bateryjnych magazynów energii (BESS), zwiększających elastyczność Krajowego Systemu Elektroenergetycznego. Rynek ten wyszedł już z fazy planowania – zakontraktowana moc magazynów przewidzianych do realizacji w latach 2027–2029 przekroczyła 4 GW. W 2026 r. podpisano również umowę na dostawę technologii dla jednego z największych tego typu obiektów w Polsce, który osiągnie moc 600 MW i pojemność 2,4 GWh. Rozwój magazynów energii będzie postępował wraz z rozbudową sieci przesyłowych, umożliwiając efektywniejsze wykorzystanie energii pochodzącej z farm wiatrowych i fotowoltaicznych oraz ograniczając konieczność czasowego wyłączania odnawialnych źródeł energii.

Do 2035 r. transformacja polskiej energetyki nie zostanie jeszcze zakończona, jednak właśnie w tej dekadzie powstanie infrastruktura, która zdeterminuje sposób funkcjonowania Krajowego Systemu Elektroenergetycznego przez kolejne dziesięciolecia. Rozbudowane sieci przesyłowe, morskie farmy wiatrowe, terminale gazowe, magazyny energii oraz rozpoczęta budowa elektrowni jądrowych stworzą podstawy nowego modelu funkcjonowania polskiej energetyki. To od realizacji tych inwestycji będzie zależeć bezpieczeństwo energetyczne kraju, tempo transformacji gospodarki oraz możliwości dalszego rozwoju przemysłu i nowych technologii.

Czas wielkich inwestycji w gospodarce wodnej

Zmieniający się klimat, coraz częstsze zjawiska ekstremalne oraz rosnące potrzeby gospodarki sprawiają, że inwestycje związane z gospodarką wodną należą dziś do najważniejszych wyzwań infrastrukturalnych w Polsce. Do 2035 r. obejmą one zarówno ochronę przeciwpowodziową i retencję, jak i modernizację infrastruktury hydrotechnicznej, ochronę wybrzeża oraz przebudowę sektora wodociągowo-kanalizacyjnego.

W ostatnich latach wyraźnie zmieniło się również podejście do planowania takich przedsięwzięć. Obok klasycznych inwestycji przeciwpowodziowych coraz większą rolę odgrywają retencja, renaturyzacja rzek oraz dostosowanie infrastruktury do skutków zmian klimatu i nowych wymagań środowiskowych.

Bezpieczeństwo wodne zyskuje nowy wymiar

W 2026 r. budżet inwestycyjny Wód Polskich zaplanowano na rekordowym poziomie ponad 1 mld zł, z czego ok. 750 mln zł pochodzi z programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko (FEnIKS). Jednym z najważniejszych zadań pozostaje odbudowa infrastruktury zniszczonej podczas powodzi z 2024 r. Na działania interwencyjne przeznaczono ponad 600 mln zł, realizując ponad 600 zadań związanych z naprawą rzek, potoków, wałów przeciwpowodziowych i budowli hydrotechnicznych. W połowie 2026 r. podpisano 13 umów o łącznej wartości ponad 8 mln zł dotyczących odbudowy odcinków Nysy Kłodzkiej, Białej Głuchołaskiej oraz lokalnych cieków wodnych, natomiast na Opolszczyźnie rozpoczęto odbudowę ok. 5 km obwałowań rzeki Opawy, których zakończenie planowane jest do końca kwietnia 2027 r.

Równocześnie realizowane są inwestycje o strategicznym znaczeniu dla bezpieczeństwa przeciwpowodziowego. Trwa rozbudowa zbiornika Rzymówka koło Legnicy oraz drugi etap budowy polderu Żelazna w Opolu. Rozpoczęto również odbudowę zbiornika Stronie Śląskie, zniszczonego podczas powodzi, a także przygotowania do budowy zbiornika Kamieniec Ząbkowicki, który zwiększy ochronę doliny Nysy Kłodzkiej.

Jednym z największych przedsięwzięć pozostaje planowana budowa zbiornika Wielowieś Klasztorna na Prośnie. W styczniu 2026 r. ogłoszono przetarg na opracowanie nowej, wielowariantowej koncepcji inwestycji o szacunkowej wartości ok. 1 mld zł. Zakończenie prac projektowych planowane jest na czwarty kwartał 2027 r., natomiast budowa ma zakończyć się do końca 2030 r.

Obok pojedynczych inwestycji przygotowywane są również rozwiązania obejmujące całe zlewnie. Wody Polskie wraz z IMGW-PIB opracowują 10 programów redukcji ryzyka powodziowego, a w ich ramach ok. 150 przedsięwzięć o łącznej wartości ok. 8 mld zł. Wśród najbardziej zaawansowanych znajdują się programy dla zlewni Opawy i Osobłogi, które – oprócz inwestycji hydrotechnicznych – zakładają również działania zwiększające retencję oraz odbudowę naturalnych terenów zalewowych.

W kolejnych latach inwestycje będą koncentrować się nie tylko na odbudowie zniszczeń, ale przede wszystkim na budowie bardziej odpornego systemu gospodarowania wodą. Ochrona przeciwpowodziowa, retencja oraz adaptacja do zmian klimatu stają się dziś elementami jednego, długofalowego programu inwestycyjnego, którego efekty będą odczuwalne przez kolejne dekady.

Rzeki, wybrzeże i żegluga – inwestycje o strategicznym znaczeniu

Realizowane są przedsięwzięcia związane z rozwojem infrastruktury hydrotechnicznej, ochroną wybrzeża oraz poprawą warunków żeglugowych.

Jednocześnie zmienia się podejście do dużych inwestycji na rzekach nizinnych. Coraz większy nacisk kładziony jest na rozwiązania zwiększające naturalną retencję, ochronę terenów zalewowych oraz renaturyzację. Potwierdzeniem tego kierunku jest wstrzymanie przygotowań do budowy stopni wodnych Lubiąż i Ścinawa na Odrze oraz rosnąca skala przedsięwzięć finansowanych z programu FEnIKS. W 2026 r. Wody Polskie pozyskały blisko 60 mln zł na renaturyzację Nysy Kłodzkiej, Regi i Noteci. Łączny koszt realizacji Krajowego Programu Renaturyzacji Wód Powierzchniowych szacowany jest na ok. 3,1 mld zł.

Równolegle prowadzone są inwestycje modernizujące istniejącą infrastrukturę hydrotechniczną. Przykładem jest stopień wodny Ujście Nysy na Odrze, gdzie w 2026 r. rozpoczęto modernizację jazu, śluzy i sterowni o łącznej wartości ponad 538 mln zł. Inwestycja poprawi bezpieczeństwo przeciwpowodziowe, niezawodność infrastruktury oraz warunki żeglugowe na Odrzańskiej Drodze Wodnej, nie zmieniając jej klasy.

Istotnym elementem programu inwestycyjnego pozostaje również ochrona polskiego wybrzeża. Program ochrony brzegów morskich na lata 2026–2040 dysponuje budżetem 750 mln zł i obejmuje 55 odcinków wybrzeża o łącznej długości ponad 418 km. Pierwsze inwestycje rozpoczęły się już w 2026 r. i dotyczą m.in. budowy nowych ostróg oraz zabezpieczenia najbardziej narażonych fragmentów wybrzeża przed postępującą erozją.

Sektor wod.-kan. przed wielką falą inwestycji

Gruntowna transformacja czeka sektor wodociągowo-kanalizacyjny. Wdrożenie nowej unijnej dyrektywy ściekowej oraz nowych przepisów dotyczących jakości wody do spożycia przez ludzi będzie wymagało inwestycji szacowanych na 50–100 mld zł w perspektywie do 2045 r., z czego znaczna część przypadnie na okres do 2035 r. Będzie to jeden z największych programów modernizacji infrastruktury komunalnej w Polsce.

Obowiązująca aktualizacja Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych zakłada inwestycje o wartości 28,7 mld zł, w tym budowę 60 nowych oczyszczalni, modernizację blisko tysiąca istniejących obiektów oraz budowę ponad 8 tys. km nowych sieci kanalizacyjnych i modernizację kolejnych 3173 km.

Jednym z najpoważniejszych wyzwań będzie wdrożenie czwartego stopnia oczyszczania ścieków, pozwalającego usuwać mikrozanieczyszczenia, takie jak pozostałości farmaceutyków czy kosmetyków. Zgodnie z nową dyrektywą co najmniej 80% kosztów inwestycyjnych i eksploatacyjnych tych instalacji pokryją producenci farmaceutyków i kosmetyków w ramach systemu Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta (ROP), który zacznie obowiązywać najpóźniej od końca 2028 r.

Jednocześnie przedsiębiorstwa będą musiały dostosować stacje uzdatniania wody do monitorowania nowych grup zanieczyszczeń, w tym PFAS, bisfenolu A, uranu, a od 2027 r. stosować materiały spełniające jednolite europejskie wymagania dla infrastruktury wody do spożycia.

Nowe przepisy zakładają również stopniowe osiąganie samowystarczalności energetycznej przez największe oczyszczalnie ścieków. Oznacza to rozwój instalacji fotowoltaicznych, biogazowych, układów kogeneracyjnych oraz innych technologii pozwalających ograniczyć zużycie energii z zewnętrznych źródeł.

Realizację inwestycji wspierają przede wszystkim środki z programu FEnIKS, którego budżet dla gospodarki wod.-kan. przekracza 4,5 mld zł. Skala zainteresowania samorządów była jednak znacznie większa od pierwotnych założeń – w jednym z naborów alokację zwiększono z 570 mln zł do 1,7 mld zł, a na początku 2026 r. zakończono kolejny nabór z budżetem 720 mln zł. To wciąż o wiele za mało, biorąc pod uwagę, jak ogromne potrzeby modernizacyjne stoją dziś przed całym sektorem.

Do 2035 r. gospodarka wodna stanie się jednym z największych obszarów inwestycji infrastrukturalnych w Polsce. O skali zmian będą decydować nie pojedyncze projekty, lecz równocześnie realizowane programy z zakresu ochrony przeciwpowodziowej, retencji, hydrotechniki oraz modernizacji sektora wod.-kan.

Bałtyk napędza polską gospodarkę

Porty morskie od kilku lat należą do najszybciej rozwijających się elementów krajowej infrastruktury. W perspektywie do 2035 r. ich rola będzie jeszcze większa – zarówno jako zaplecza dla handlu międzynarodowego, jak i kluczowych ogniw bezpieczeństwa energetycznego oraz logistycznego państwa. Rozbudowa terminali kontenerowych, paliwowych i instalacyjnych, a także rozwój infrastruktury obsługującej morską energetykę wiatrową sprawiają, że polskie porty stopniowo umacniają swoją pozycję w regionie Morza Bałtyckiego. Skala prowadzonych inwestycji liczona jest już w dziesiątkach miliardów złotych, a ich efekty będą odczuwalne przez kolejne dekady.

Porty zwiększają możliwości przeładunkowe

Największe inwestycje koncentrują się w czterech portach o podstawowym znaczeniu dla gospodarki narodowej. W Gdańsku trwa rozbudowa infrastruktury przeładunkowej, obejmująca m.in. Naftoport oraz przygotowania do budowy Gdańskiego Agro Terminalu. Szczególne znaczenie ma rozbudowa Naftoportu o nowe stanowisko przeładunkowe W, którego wartość wynosi 455 mln zł. Po zakończeniu inwestycji, planowanym na 2028 r., zdolności przeładunkowe wzrosną z ok. 40 do 49 mln t rocznie, wzmacniając bezpieczeństwo dostaw ropy i paliw.

Jednym z najważniejszych przedsięwzięć ostatnich lat było uruchomienie terminalu T3 w Baltic Hub. Inwestycja o wartości 470 mln € zwiększyła zdolności przeładunkowe największego terminalu kontenerowego na Bałtyku do 4,5 mln TEU rocznie, umacniając pozycję Gdańska jako jednego z najważniejszych hubów kontenerowych w tej części Europy.

Kolejną strategiczną inwestycją jest Port Zewnętrzny w Gdyni. Projekt realizowany w formule partnerstwa publiczno-prywatnego szacowany jest na ponad 5 mld zł i zakłada budowę nowoczesnego terminalu zdolnego do obsługi największych jednostek typu Baltimax. Zgodnie z aktualnym harmonogramem w 2026 r. trwa procedura wyboru partnera prywatnego, a równolegle przygotowywana jest budowa nowych falochronów.

Największym przedsięwzięciem portowym realizowanym obecnie w Polsce jest jednak Przylądek Pomerania wraz z głębokowodnym terminalem kontenerowym w Świnoujściu. Projekt o wartości ok. 12,5 mld zł obejmuje budowę 186 ha nowego lądu, 70-kilometrowego toru podejściowego o głębokości technicznej 17 m oraz terminalu o docelowej przepustowości 2 mln TEU rocznie. Zakończenie inwestycji jest planowane w 2029 r., a jego realizacja znacząco zwiększy możliwości obsługi transportu morskiego naszego kraju, a także państw Europy Środkowo-Wschodniej.

Terminale zmieniają rolę polskich portów

W najbliższych latach polskie porty będą pełnić coraz ważniejszą funkcję nie tylko w międzynarodowej logistyce, lecz także w krajowym systemie bezpieczeństwa energetycznego. Powstająca infrastruktura ma zapewnić obsługę nowych kierunków dostaw surowców oraz rozwój morskiej energetyki wiatrowej, która do połowy następnej dekady stanie się jednym z filarów krajowego miksu energetycznego.

Jedną z najważniejszych inwestycji jest realizowany w Zatoce Gdańskiej program FSRU. Obejmuje on budowę dwóch pływających terminali do odbioru skroplonego gazu ziemnego wraz z infrastrukturą portową i przesyłową. Pierwszy terminal ma rozpocząć działalność komercyjną na początku 2028 r., natomiast drugi ok. 2030 r. Cały projekt, na który składa się m.in. budowa falochronu o długości ok. 1300 m oraz gazociągów łączących terminale z krajowym systemem przesyłowym, ma wartość ponad 5 mld zł i stanowi jeden z kluczowych elementów dywersyfikacji dostaw gazu do Polski.

Równie dynamicznie rozwija się infrastruktura dla morskiej energetyki wiatrowej. Terminal instalacyjny w Świnoujściu został oddany do użytkowania i już przygotowywany jest do dalszej rozbudowy wraz z kolejnymi etapami rozwoju offshore na Bałtyku. Z kolei w Gdańsku kończona jest budowa terminalu T5 w Baltic Hub, który będzie pełnił funkcję zaplecza logistycznego dla realizowanych projektów morskich farm wiatrowych. Rozbudowywana infrastruktura umożliwi montaż, magazynowanie i transport największych elementów turbin, fundamentów oraz morskich stacji elektroenergetycznych. Uzupełnieniem tego systemu będą porty serwisowe, m.in. w Darłowie, Ustce i Łebie, które zapewnią obsługę eksploatowanych farm wiatrowych przez kolejne dekady.

Do 2035 r. porty morskie staną się więc nie tylko centrami przeładunkowymi, ale również strategicznym zapleczem krajowej transformacji energetycznej. To właśnie tutaj będą koncentrować się inwestycje związane z bezpieczeństwem dostaw surowców, rozwojem offshore oraz budową nowych łańcuchów dostaw dla jednej z najszybciej rozwijających się gałęzi polskiej gospodarki.

Jedna dekada, wiele kierunków zmian

Do 2035 r. Polska będzie realizować jeden z największych programów inwestycyjnych w swojej historii. Obejmuje on nie tylko rozbudowę dróg, kolei, portów i lotnisk, lecz także głęboką przebudowę systemu energetycznego, gospodarki wodnej oraz infrastruktury odpowiadającej za bezpieczeństwo energetyczne i odporność kraju na skutki zmian klimatu.

Po raz pierwszy od wielu lat tak wiele strategicznych przedsięwzięć jest przygotowywanych i realizowanych jednocześnie. Coraz częściej nie są to już odrębne inwestycje, lecz elementy jednego systemu, w którym powodzenie jednego projektu zależy od realizacji drugiego. Nowe porty wymagają odpowiednich połączeń drogowych i kolejowych, rozwój odnawialnych źródeł energii nie jest możliwy bez rozbudowy sieci przesyłowych, a skuteczna ochrona przed skutkami zmian klimatu wymaga równoczesnych działań w gospodarce wodnej, hydrotechnice i ciepłownictwie.

Rok 2035 nie wyznacza końca tych procesów. Jest raczej momentem, w którym będzie można ocenić, czy wykorzystano wyjątkową szansę na trwałą modernizację infrastruktury. Skala prowadzonych dziś inwestycji sprawia, że decyzje podejmowane w tej dekadzie będą wpływać na funkcjonowanie polskiej gospodarki i jakość życia mieszkańców przez kolejne dziesięciolecia.

>>> Artykuł ukazał się w wydaniu NBI 4 (127) lipiec – sierpień

Akcja rozpocznie się o godz. 10:00 na terenie remizy Ochotniczej Straży Pożarnej w Szczawie. Organizatorami wydarzenia są Samopomoc Szczawa i Szczawa 2.0. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie wspiera przedsięwzięcie jako patron i uczestnik.

Inicjatorem ogólnopolskiej Akcji Czysta Wisła jest Dominik Dobrowolski. Wydarzenie ma charakter otwarty.

Celem jest sprzątanie terenów nad Kamienicą

Jak wskazano w komunikacie, przedsięwzięcie ma służyć poprawie stanu środowiska wodnego oraz zwiększaniu świadomości ekologicznej.

Kamienica wpływa do Dunajca, a Dunajec jest dopływem Wisły. Organizatorzy zwracają uwagę, że odpady pozostawione nad lokalnymi ciekami wodnymi mogą z czasem trafić do największej rzeki w Polsce.

Mikroretencja to zatrzymywanie wody w glebie dokładnie tam, gdzie spadł deszcz. Zamiast odprowadzać wodę opadową do kanalizacji, rozwiązania z zakresu mikroretencji pozwalają jej stopniowo wsiąkać w grunt i zasilać korzenie roślin.

Jak informują Wody Polskie, wiele rozwiązań wspierających mikroretencję można zastosować na własnej posesji.

Dlaczego mikroretencja jest ważna?

Wody Polskie wskazują, że mikroretencja pomaga ograniczać skutki suszy poprzez zasilanie wód gruntowych. Jednocześnie odciąża sieć kanalizacyjną podczas intensywnych opadów, zmniejszając ryzyko lokalnych podtopień.

Jak podkreślono w materiale, zatrzymywanie wody w glebie wspiera również stabilizację plonów, zapewniając roślinom dostęp do wilgoci w okresach bezdeszczowych. Wykorzystanie zgromadzonej deszczówki do podlewania ogrodu pozwala natomiast ograniczyć zużycie wody wodociągowej i zmniejszyć rachunki za wodę.

Jak zwiększyć mikroretencję na własnej posesji?

Jak wskazują Wody Polskie, jednym z najprostszych sposobów wspierania mikroretencji jest montaż beczek pod rynnami, które pełnią funkcję zbieraczy deszczówki. Zgromadzoną wodę można później wykorzystać, między innymi do podlewania ogrodu.

Kolejnym rozwiązaniem jest ograniczenie stosowania szczelnych nawierzchni. Zamiast betonowych płyt Wody Polskie rekomendują stosowanie płyt ażurowych (eko-kratek), żwiru, kruszywa łamanego lub pozostawienie trawnika. Takie rozwiązania umożliwiają wodzie wsiąkanie w grunt.

Znaczenie gleby i roślinności

Wody Polskie zwracają również uwagę na odpowiednią pielęgnację terenów zielonych. Rzadsze i wyższe koszenie trawy sprawia, że słońce i wiatr wolniej wysuszają glebę, dzięki czemu woda po opadach dłużej pozostaje w gruncie.

Istotną rolę odgrywa także zawartość próchnicy glebowej. Regularne stosowanie kompostu oraz ściółkowanie gleby materiałem organicznym, takim jak skoszona trawa, kora czy liście, ogranicza parowanie wody z gleby i pomaga utrzymać jej wilgotność.

Łąki kwietne wspierają mikroretencję

Jednym z rozwiązań wskazywanych przez Wody Polskie jest również zakładanie łąk kwietnych. Wielogatunkowa roślinność pomaga zatrzymywać wodę w glebie, co – jak podkreślono w materiale – może jednocześnie ograniczać skutki suszy i zmniejszać ryzyko podtopień.

Jak informują Wody Polskie, nawet niewielkie zmiany w sposobie zagospodarowania terenu mogą przyczyniać się do zwiększenia mikroretencji.