Projekt „Poprawa systemu zaopatrzenia miasta Torunia w wodę do spożycia” obejmie prace przy infrastrukturze wodociągowej obsługującej miasto. Inwestycja będzie realizowana przez Toruńskie Wodociągi Sp. z o.o. w latach 2026–2029.

Zakres przedsięwzięcia obejmuje modernizację ujęcia wody gruntowej Mała Nieszawka oraz ujęcia wody Drwęca-Jedwabno. Prace obejmą również modernizację Stacji Uzdatniania Wody Drwęca-Jedwabno.

W ramach projektu zaplanowano także rozbudowę i modernizację sieci wodociągowej na terenie Torunia. Elementem inwestycji będzie rozbudowa inteligentnego systemu zarządzania i monitorowania siecią wodociągową.

Fotowoltaika przy stacji uzdatniania wody

Toruńskie Wodociągi przewidują również budowę farmy fotowoltaicznej na terenie Stacji Uzdatniania Wody Drwęca-Jedwabno. Instalacja ma wspierać funkcjonowanie infrastruktury wodociągowej.

Zgodnie z założeniami projektu inwestycja ma zwiększyć bezpieczeństwo dostaw wody do spożycia, poprawić zarządzanie infrastrukturą wodociągową oraz ograniczyć straty wody w sieci. Przedsięwzięcie zakłada także poprawę jakości wody w sieci i racjonalizację zużycia zasobów.

Dofinansowanie pochodzi z programu Woda do spożycia, realizowanego przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w ramach Funduszy Europejskich na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko.

Umowy dotyczą inwestycji w infrastrukturę komunalną oraz rozwiązań związanych z bezpieczeństwem ruchu drogowego. Każda z trzech gmin otrzyma po 3 mln zł, a łączna wartość wsparcia wynosi 9 mln zł. Realizacja projektów została zaplanowana na 2026 r.

Środki przekazane przez spółkę realizującą program Port Polska mają zostać przeznaczone przede wszystkim na modernizację i rozbudowę sieci wodociągowej oraz kanalizacyjnej. Część zadań obejmie również prace na drogach gminnych, w tym elementy poprawiające warunki ruchu pieszych i innych użytkowników dróg.

Zakres prac w Baranowie, Teresinie i Wiskitkach

Gmina Baranów wykona dwa odcinki wodociągowe. Pierwszy połączy miejscowości Cegłów i Bronisławów, a drugi Cegłów, Regów i Żaby. Samorząd zaplanował także utwardzenie poboczy przy drogach gminnych, montaż oznakowania na terenie gminy oraz budowę przejścia dla pieszych w Bronisławowie.

W gminie Teresin zmodernizowane zostaną dwa odcinki drogowe oraz sieć wodno-kanalizacyjna. Prace obejmą miejscowości Granice, Maszna, Paprotnia, Teresin-Gaj i Zielonka.

Gmina Wiskitki zamierza zmodernizować i rozbudować sieć wodociągową na odcinku obejmującym miejscowości Stare Kozłowice, Działki i Sokule.

Podpisane umowy są kolejnym etapem Programu Społeczno-Gospodarczego. Program obejmuje wsparcie dla samorządów, mieszkańców oraz organizacji społecznych działających w otoczeniu planowanego nowego lotniska krajowego.

Zakład Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. w Szczecinie otrzyma wsparcie na realizację projektu „Woda dla Szczecina”. Umowę o dofinansowanie podpisali Robert Gajda, Zastępca Prezesa Zarządu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, oraz Patrycja Wolińska-Bartkiewicz, Prezes ZWiK Sp. z o.o. Szczecin. W spotkaniu uczestniczył także Łukasz Kadłubowski, Zastępca Prezydenta Miasta Szczecina.

Dofinansowanie pochodzi ze środków Unii Europejskiej w ramach działania FENX.02.05 Woda do spożycia. Projekt dotyczy rozwoju infrastruktury odpowiedzialnej za jakość i niezawodność dostaw wody pitnej w mieście.

Modernizacja sieci i system monitorowania wycieków

Zakres inwestycji obejmuje budowę 1,1 km nowej sieci wodociągowej oraz modernizację ponad 11 km istniejącej sieci. Przewidziano również przebudowę jednej stacji uzdatniania wody i modernizację jednego ujęcia wody.

Elementem projektu będzie wdrożenie inteligentnego systemu zarządzania siecią wodno-kanalizacyjną. Inwestycja obejmie także wsparcie systemu monitorowania wycieków. Zgodnie z założeniami projekt ma zwiększyć stabilność dostaw wody dla 100 tys. osób.

Po realizacji inwestycji straty wody mają zmniejszyć się z 1,83 mln m³ rocznie do 1,65 mln m³ rocznie. Modernizacja stacji uzdatniania i ujęcia ma wpłynąć na jakość wody, a wymiana sieci ograniczyć liczbę awarii i przerw w dostawach.

Wartość inwestycji w Szczecinie

Całkowity koszt projektu „Woda dla Szczecina” wynosi 77 121 396,68 zł. Wysokość dofinansowania ze środków Unii Europejskiej to 34 649 316 zł.

Do końca maja 2026 r. w ramach działania „Woda do spożycia” podpisano 35 umów. Łączna kwota dofinansowania tych projektów wynosi blisko 701 mln zł.

Umowę dotyczącą projektu „Zapewnienie dostaw wody do spożycia w Poznańskim Systemie Wodociągowym” podpisali przedstawiciele Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz zarządu Aquanet.

Dofinansowanie pochodzi z programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko. Środki zostaną przeznaczone na modernizację i rozwój infrastruktury wodociągowej w aglomeracji poznańskiej. Wartość całego projektu przekracza 291 mln zł, z czego 171 mln zł stanowi unijne wsparcie.

Zakres przedsięwzięcia obejmuje 51 zadań. Wśród nich znalazła się wymiana ok. 27 km magistrali i sieci wodociągowych, modernizacja trzech ujęć wody, dwóch stacji uzdatniania wody oraz zbiorników wody na Morasku. Według informacji przekazanych przez NFOŚiGW efektem ekologicznym projektu ma być wyeliminowanie strat wody w zbiorowych systemach zaopatrzenia.

Zdalne odczyty i strefy pomiarowe DMA

Częścią inwestycji będzie wdrożenie inteligentnego systemu zarządzania siecią wodociągową. Mieszkańcy mają korzystać m.in. z nakładek do zdalnego odczytu wodomierzy. Rozwiązanie umożliwi odczyt bez wizyt pracowników w budynkach oraz bieżące monitorowanie zużycia wody.

System ma także ułatwić wykrywanie nienaturalnie wysokiego poboru wody, np. w przypadku awarii instalacji wewnętrznej. Sieć zostanie wyposażona w przepływomierze i rejestratory, które pozwolą tworzyć strefy pomiarowe DMA. Takie strefy służą do monitorowania pracy wydzielonych fragmentów sieci i szybszej identyfikacji wycieków.

Projekt jest realizowany w okresie od 1 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2029 r.

Gdzie Twoja wiedza techniczna będzie naprawdę potrzebna?

Rynek technologiczny przechodzi jedną z najważniejszych transformacji ostatnich dekad. Przez lata młodym ludziom powtarzano: idź do IT, naucz się programować, a znajdziesz dobrą pracę. Dziś taka rada jest zdecydowanie zbyt wąska. Technologia przeniknęła znacznie głębiej: do energetyki, przemysłu, medycyny, finansów, transportu, sektora kosmicznego, obronności, infrastruktury krytycznej i systemów bezpieczeństwa państwa. Dlatego dziś młody człowiek w kontekście swojej kariery zawodowej powinien sobie zadać przede wszystkim pytanie: gdzie moja wiedza techniczna będzie naprawdę potrzebna — i jaki problem świata, gospodarki lub społeczeństwa będę mógł dzięki niej pomóc rozwiązać?

Właśnie na to stara się odpowiedzieć Perspektywy Women in Tech Summit 2026. Tegoroczna konferencja (10-11 czerwca, Warszawa, EXPO XXI) odbywa się w naprawdę przełomowym momencie. Obserwujemy jednocześnie kilka potężnych procesów: rewolucję AI, rosnące znaczenie cyberbezpieczeństwa, transformację energetyczną, rozwój Przemysłu 5.0, zwiększone inwestycje w obronność i technologie podwójnego zastosowania (dual use) oraz szybki postęp w technologiach kwantowych, branżach kosmicznych, półprzewodnikowych i jądrowych. To konkretne miejsca pracy, konkretne projekty, laboratoria, fabryki, centra danych, sieci energetyczne, systemy płatnicze, platformy medyczne, satelity, reaktory i algorytmy, które będą kształtować nasze bezpieczeństwo, konkurencyjność i jakość życia.

Partnerzy Summitu bardzo wyraźnie pokazują, dokąd zmierza rynek. Na czerwcowej konferencji w jednym miejscu połączymy firmy budujące systemy AI, oprogramowanie, infrastrukturę płatniczą, rozwiązania chmurowe, technologie medyczne, automatykę przemysłową, technologie lotnicze i kosmiczne, sieci energetyczne, systemy cyberbezpieczeństwa, retail tech, platformy danych oraz infrastrukturę krytyczną. Perspektywy Women in Tech Summit to odpowiedź na realne potrzeby gospodarki: potrzebujemy ludzi, którzy potrafią programować, analizować dane, projektować systemy, zabezpieczać je, automatyzować procesy, rozumieć złożone technologie i odpowiedzialnie pracować w sektorach o strategicznym znaczeniu.

W stronę polskiego atomu

Szczególnie ważnym obszarem dla nas w 2026 roku jest energetyka jądrowa. Polska przygotowuje się do budowy swojej pierwszej elektrowni jądrowej w lokalizacji Lubiatowo-Kopalino na Pomorzu. Projekt obejmuje trzy reaktory AP1000, a inwestorem są Polskie Elektrownie Jądrowe współpracujące z konsorcjum Westinghouse i Bechtel. To projekt infrastrukturalny o historycznym znaczeniu: dla transformacji energetycznej, niezależności energetycznej, bezpieczeństwa narodowego i rozwoju polskiej gospodarki.

I właśnie dlatego, jako Perspektywy Women in Tech Summit, chcemy być pierwszą dużą platformą dla kobiet w STEM, Tech & IT w Polsce, która tak mocno i świadomie wprowadza sektor jądrowy do głównego nurtu rozmowy o karierach przyszłości. Chcemy odczarować energetykę jądrową: pokazać, że nie chodzi wyłącznie o fizyków reaktorowych, ale również o inżynierów budownictwa, specjalistów automatyki, elektryków, ekspertów cyberbezpieczeństwa, projektantów systemów, chemików, materiałoznawców, specjalistów ochrony radiologicznej, prawników, kierowników projektów oraz specjalistów ds. komunikacji społecznej, jakości, logistyki i regulacji. To ogromny ekosystem kompetencji.

Dlatego tworzymy podczas Summitu specjalną przestrzeń: Nuclear. Powered by Women. Współpracujemy z Women in Nuclear Polska, Narodowym Centrum Badań Jądrowych oraz Polskimi Elektrowniami Jądrowymi. Chcemy, aby uczestniczki zobaczyły, czym naprawdę jest ten sektor: od nauki, przez inżynierię, aż po wielkoskalowe inwestycje infrastrukturalne. Chcemy przedstawić ludzi, którzy budują ten sektor od środka. Chcemy, aby młode kobiety zobaczyły, że jest dla nich miejsce w energetyce jądrowej — i że mogą wejść do tej branży już na samym początku jej polskiej historii.

Polska potrzebuje dziś strategicznej odwagi. Nie wystarczy mówić młodym ludziom: „idźcie do nowych technologii”. Musimy pokazać im, które technologie będą miały znaczenie dla kraju, dla Europy i dla świata. Energetyka jądrowa jest jedną z nich. Podobnie jak inteligentne sieci energetyczne, energetyka offshore, cyberbezpieczeństwo, AI w przemyśle, technologie kwantowe, space tech, automatyzacja, robotyka, elektronika, półprzewodniki i technologie obronne.

Przepis na pracę przyszłości

Europejskie raporty pokazują, że to wyzwanie nie dotyczy wyłącznie Polski. Komisja Europejska wskazuje, że niemal 80% małych i średnich przedsiębiorstw w UE ma trudności ze znalezieniem pracowników posiadających kompetencje STEM potrzebne w ICT, AI i technologiach kwantowych; jednocześnie Europa chce zwiększyć udział studentów kierunków STEM, a szczególnie zachęcać dziewczęta i kobiety do wyboru tych ścieżek. Program Cyfrowa Europa 2025–2027 przeznacza 1,3 miliarda euro na AI, cyberbezpieczeństwo i kompetencje cyfrowe, ponieważ Europa rozumie, że suwerenność technologiczna zaczyna się od ludzi. Tymczasem europejski przemysł obronny mierzy się z gwałtownie rosnącym zapotrzebowaniem na inżynierów, specjalistów AI, data scientistów, mechaników i spawaczy.

Wszystko to prowadzi do jednego wniosku: kompetencje techniczne stają się kompetencjami bezpieczeństwa, odporności i sprawczości — dla jednostek, firm, państw i całej Europy.

Perspektywy Women in Tech Summit 2026 odpowiada na te potrzeby na wielu poziomach. Po pierwsze, poprzez program: skupiamy się na gorących tematach, które naprawdę definiują obecny moment — AI, dane, cyberbezpieczeństwo, technologie kwantowe, systemy energetyczne, energetyka jądrowa, biotech, robotyka, transformacja przemysłowa, fintech, space i aerospace oraz infrastruktura krytyczna. Po drugie, poprzez Career Expo: ponieważ młodzi ludzie potrzebują kontaktu nie tylko z inspirującymi ideami, ale również z konkretnymi firmami, zespołami, rekruterami, menedżerami i możliwościami wejścia do branży. Po trzecie, poprzez mentoring: ponieważ jedna rozmowa z kimś, kto już przeszedł tę drogę, może zmienić sposób myślenia o własnej przyszłości. Po czwarte, poprzez warsztaty i wydarzenia specjalne: ponieważ rynek potrzebuje nie tylko motywacji, ale także praktycznych kompetencji.

Bardzo zależy nam również na uczciwym mówieniu o transformacji rynku IT. Informatyka nadal pozostaje ważna, ale kończy się prosty mit mówiący, że krótki kurs i podstawowe portfolio wystarczą, aby wejść do dobrze płatnej pracy technologicznej. AI automatyzuje część prostszych zadań, firmy stają się bardziej selektywne, a popyt przesuwa się w stronę ludzi, którzy rozumieją systemy, domeny, bezpieczeństwo, dane, architekturę, odpowiedzialność i wpływ technologii na rzeczywiste procesy. Dlatego mówimy młodym kobietom: uczcie się programowania, ale nie ograniczajcie swojej wyobraźni do jednego frameworka. Łączcie software z energetyką, AI z medycyną, cyberbezpieczeństwo z finansami, automatykę z przemysłem, dane z klimatem, elektronikę z obronnością, fizykę z technologiami kwantowymi, a inżynierię ze społeczną odpowiedzialnością.

To właśnie oznacza motto Perspektywy Women in Tech Summit 2026: UNLEASH NEW ENERGY. Energia to elektryczność w sieci, ale także energia ludzka. Energia młodych kobiet wchodzących do sektorów, z których przez lata były wykluczane — albo do których nikt aktywnie ich nie zapraszał. Energia firm rozumiejących, że różnorodność talentów jest warunkiem innowacji. Energia nauki wychodzącej z laboratoriów do gospodarki. Energia państwa, które musi budować odporność technologiczną. Energia Europy, która potrzebuje własnych kompetencji, własnych ekspertów i własnych rozwiązań.

Perspektywy Women in Tech Summit to miejsce, gdzie te energie się spotykają.

Nie chcemy, aby młode kobiety patrzyły na wielkie sektory — energetykę jądrową, kosmos, obronność, technologie kwantowe, energetykę czy przemysł — jak na zamknięte światy. Chcemy, aby widziały w nich swoje przyszłe miejsce pracy, swoje laboratorium, swój zespół, swoją firmę, doktorat, startup i misję. Chcemy, aby wchodziły do tych obszarów wcześniej, odważniej i z większą świadomością niż poprzednie pokolenia.

Bo przyszłość rynku pracy STEM będzie należeć do tych, którzy potrafią rozumieć złożone systemy, pracować z AI, projektować bezpieczne rozwiązania, uczyć się przez całe życie i łączyć kompetencje techniczne z odpowiedzialnością za świat.

I właśnie dlatego Summit jest dziś tak potrzebny. Pokazuje, że kariery przyszłości już się rozpoczęły. I że kobiety muszą znajdować się w ich centrum. 

PERSPEKTYWY WOMEN IN TECH SUMMIT
10-11 czerwca 2026, Warszawa
EXPO XXI, ul. Prądzyńskiego 12/14

www.womenintechsummit.pl

Dofinansowanie obejmuje budowę i modernizację sieci kanalizacyjnych, oczyszczalni ścieków oraz systemów wodociągowych. Projekty będą realizowane w aglomeracjach na terenie kilkunastu województw, a większość prac zaplanowano na lata 2027–2029.

Środki pochodzą z Funduszy Europejskich, a Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej pełni funkcję Instytucji Wdrażającej. Inwestycje mają zwiększyć dostęp do kanalizacji sanitarnej, poprawić efektywność oczyszczania ścieków oraz wzmocnić systemy zaopatrzenia w wodę.

Największe dofinansowania dla Bielska-Białej i Biłgoraja

Najwyższe wsparcie, ponad 54,6 mln zł, otrzymała spółka Aqua z Bielska-Białej. Projekt obejmuje modernizację oczyszczalni ścieków Wapienica oraz budowę 23,3 km nowych sieci kanalizacyjnych. Inwestycja umożliwi przyłączenie ponad 1,5 tys. mieszkańców.

Blisko 47 mln zł trafi do Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej w Biłgoraju na kompleksową modernizację miejskiej oczyszczalni ścieków. Ponad 31 mln zł otrzyma Zakład Wodociągów i Kanalizacji w Grójcu na drugi etap modernizacji gospodarki wodno-ściekowej.

Znaczące środki przewidziano także dla Biskupca, gdzie blisko 21,5 mln zł zostanie przeznaczone na modernizację oczyszczalni ścieków w Rzecku, oraz dla Skały, która otrzyma ponad 20 mln zł na modernizację oczyszczalni ścieków.

Projekty w mniejszych aglomeracjach

Gmina Bestwina otrzyma ponad 11,3 mln zł na budowę 9,4 km kanalizacji sanitarnej w granicach aglomeracji Bielsko-Biała – Komorowice. W Łodzi niemal 11,4 mln zł przeznaczono na kolejny etap rozbudowy infrastruktury kanalizacyjnej.

Wsparcie otrzymają również Morawica, Postomino, Radom, Zawoja i Żukowo. W Bolesławcu podpisano dwie umowy o łącznej wartości dofinansowania przekraczającej 18,7 mln zł. Środki zostaną przeznaczone na odbudowę i modernizację infrastruktury wodno-kanalizacyjnej zniszczonej podczas powodzi.

Program wydarzenia obejmie sześć sesji panelowych poświęconych m.in. dostępności zasobów wodnych, roli wody w energetyce i rolnictwie, bezpieczeństwu energetycznemu i żywnościowemu, a także adaptacji do zmian klimatu. Uczestnicy będą dyskutować również o zagadnieniach związanych z suszą, powodziami, retencją, infrastrukturą hydrotechniczną oraz zarządzaniem ryzykiem występowania zjawisk ekstremalnych.

W agendzie znalazły się także tematy dotyczące relacji miast z rzekami, gospodarki wodno-kanalizacyjnej, rewitalizacji terenów nadrzecznych oraz roli samorządów i społeczności lokalnych w gospodarowaniu wodą. Kongres ma stanowić forum wymiany doświadczeń i prezentacji rozwiązań stosowanych w gospodarce wodnej.

Szczegółowe informacje dotyczące programu, prelegentów i rejestracji dostępne są na stronie 3. Kongres Wodny w Bydgoszczy

Wspólna inwestycja w siłę i bezpieczeństwo branży

Często w ferworze biznesowych negocjacji i przeglądania ofert technologicznych zapominamy o jednym kluczowym aspekcie: udział w targach WOD-KAN w Bydgoszczy ma wymiar głęboko strategiczny dla całego środowiska wodociągowego w Polsce. Wybierając targi organizowane przez Izbę, sprawiają Państwo, że wypracowane środki finansowe zostają wewnątrz branży, zasilają nasze codzienne, często niewidoczne, ale niezwykle żmudne i ważne działania. Mowa tu przede wszystkim o walce o korzystną dla sektora legislację, tworzenie optymalnych warunków do funkcjonowania przedsiębiorstw oraz wspieranie ich w skomplikowanych procesach pozyskiwania funduszy na niezbędne inwestycje infrastrukturalne.

Obecność w Bydgoszczy znaczy więcej niż tylko wynajęcie stoiska – to realna cegiełka dokładana do budowy silnego samorządu gospodarczego. Oznacza to skuteczniejszy dialog z decydentami państwowymi, racjonalne kierunki zmian prawnych i sprawniejsze wdrażanie nowych technologii, które w ostatecznym rozrachunku przekładają się na jakość życia mieszkańców naszych miast i gmin oraz bezpieczeństwo całego kraju.

Prościej, taniej i bez zbędnych formalności dla każdego wystawcy

Doskonale wiemy, że współczesny biznes potrzebuje konkretów, przejrzystości i partnerskiego traktowania, a nie skomplikowanych procedur. Dlatego w tej edycji postawiliśmy na radykalne uproszczenie zasad uczestnictwa i organizacji. Zrezygnowaliśmy z wielopoziomowych i zawiłych systemów rabatowych na rzecz ogólnej, znaczącej obniżki ceny bazowej za powierzchnię wystawienniczą. Wprowadziliśmy też nowoczesny system rejestracji online z elektroniczną mapą hali dostępną w czasie rzeczywistym.

Profesjonalny networking 2.0 i Giełda Pracy

Największą nowością nadchodzącej edycji, która zmienia zasady gry i wprowadza profesjonalizm na zupełnie nowy poziom, jest system Matchmaker. To zaawansowane narzędzie do umawiania spotkań online, umożliwiające rezerwację konkretnej godziny rozmowy z wybranym wystawcą jeszcze przed przyjazdem na targi. Dla wystawcy system ten oznacza koniec z rozmowami przypadkowymi i nieefektywnymi, zespół na stoisku może wcześniej przygotować dedykowaną prezentację, zestaw danych technicznych lub konkretną ofertę, wiedząc dokładnie, kto i w jakim celu go odwiedzi.

Dla zwiedzającego to gwarancja precyzyjnego ułożenia grafiku i maksymalnego wykorzystania każdej minuty podczas trzech intensywnych dni targowych.

Dodatkowo uruchamiamy Giełdę Pracy, która ułatwi firmom pozyskanie wyspecjalizowanej kadry i nawiązanie kontaktu ze studentami kierunków branżowych, co jest naszą odpowiedzią na aktualne wyzwania kadrowe rynku.

Program merytoryczny

W odpowiedzi na realne problemy sektora targi WOD-KAN 2026 to przede wszystkim ogromna dawka wiedzy. Program ułożyliśmy tak, aby omówić najbardziej palące zagadnienia zarządcze i techniczne.

Pierwszy dzień (26 maja) rozpocznie się od uroczystego otwarcia o godzinie 12, po którym zainaugurujemy Forum WOD-KAN Wspólna strategia dla Wodociągów. Eksperci skupią się na trójkącie: branża – samorząd – finanse, szukając stabilności ekonomicznej w dobie rosnących kosztów i zmieniających się taryf. Partnerem tej części konferencji jest Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Równocześnie wystartują Warsztaty Ściekowe dla kadry technicznej oraz Strefa Nowych Technologii, prezentująca premierowe rozwiązania rynkowe. Dzień zwieńczy gala w Operze Nova z wręczeniem Grand Prix.

Drugi dzień (27 maja) będzie podporządkowany zagadnieniom współpracy międzynarodowej oraz bezpieczeństwa. W ramach drugich warsztatów Europejskich Stowarzyszeń Gospodarki Wodnej, poświęconych fundamentalnej zasadzie prawa ochrony środowiska, że to zanieczyszczający płaci, przedstawiciele europejskich stowarzyszeń omówią zasady gospodarki ściekowej oraz unijne dyrektywy.

Kluczowym punktem popołudnia będzie sesja dotycząca cyberbezpieczeństwa i odporności cywilnej infrastruktury krytycznej na zagrożenia hybrydowe – to obecnie absolutny priorytet zarządów firm wodociągowych.

Wieczorem zapraszamy na tradycyjny Bankiet Targowy, będący idealnym miejscem do prowadzenia kuluarowych rozmów i budowania trwałych relacji.

Trzeci dzień (28 maja) to czas na konkretne, indywidualne wsparcie. Przez całe wydarzenie na stoisku IGWP dostępni będą eksperci prowadzący bezpłatne konsultacje ekonomiczno-prawne oraz z zakresu informacji o branży.

Jestem przekonany, że branża wod.-kan. to coś znacznie więcej niż tylko rury, pompy i oczyszczalnie ścieków – to przede wszystkim ludzie: specjaliści, wizjonerzy i praktycy, którzy każdego dnia dbają o bezpieczeństwo milionów Polaków. Targi WOD-KAN 2026 są organizowane przez Was i dla Was, a każda sugestia jest dla nas bezcenna. Chcemy, aby Bydgoszcz była platformą, gdzie projekty badawcze i nowatorskie koncepcje spotykają się z twardą, rynkową rzeczywistością, krystalizując kierunki rozwoju technologii jutra. Gorąco zachęcam do rezerwacji stoisk i aktywnego korzystania z systemu Matchmaker. Niech te trzy majowe dni w Bydgoszczy staną się solidnym fundamentem Państwa sukcesów biznesowych i operacyjnych w nadchodzących latach. Do zobaczenia 26–28 maja!

Więcej na https://targi-wod-kan.pl

Odpowiedzią na te potrzeby jest intensywny rozwój bezwykopowych technologii renowacji przewodów podziemnych transportujących wodę przeznaczoną do spożycia. Wśród nich wyróżniającą się technologią zaliczaną do kategorii SIPP (sprayed in place pipe) jest odśrodkowy natrysk materiałami polimerowymi na bazie żywic polimocznikowych wzmacnianych mikrowłóknami ze skał bazaltowych – Coverlan. Powstanie tego nowatorskiego rozwiązania jest efektem współpracy naukowców z Politechniki Poznańskiej z praktykami w zakresie budowy i renowacji sieci wodociągowo-kanalizacyjnych z firmy Terlan SA. Pierwsze wdrożenie tej metody miało miejsce w 2019 r., a do dzisiaj poddano renowacji już ponad 6800 m rurociągów. Głównym obszarem zastosowań Coverlan są przewody wodociągowe o średnicach od DN 400 do DN 1200, a zwłaszcza te trudno dostępne, o dużej liczbie zmian kierunków i kształtek, gdzie inne technologie renowacyjne, takie jak relining, close fit czy CIPP, są niemożliwe do zastosowania.

Coverlan – na czym to polega?

Technologia SIPP z użyciem Coverlan wykorzystuje istniejący rurociąg, natryskując jego ścianki powłoką wzmacniającą strukturalnie. Po takiej renowacji powstaje szczelny i trwały układ. Proces ten można podzielić na następujące etapy:

• prace przygotowawcze, takie jak wykonanie wykopów, rozcięcie rurociągu,
• inspekcja CCTV, czyszczenie oraz przygotowywanie do natrysku,
• wykonanie natrysku,
• ponowna inspekcja CCTV, montaż armatury, próba ciśnieniowa, dezynfekcja i płukanie.

Natrysk wykonuje się przez przepompowanie materiału z maszyny natryskowej typu RIG przez wąż do wózka natryskowego, gdzie następuje mieszanie komponentów oraz ich automatyczna aplikacja na wewnętrzne ścianki rurociągu. Przewagą Coverlan nad innymi metodami natryskowymi jest to, że materiał zostaje zmieszany na budowie podczas procesu natryskiwania w urządzeniu zwanym statycznym mikserem, co zapewnia większą kontrolę procesu mieszania materiału oraz zapobiega atomizacji powłoki.

Coverlan – właściwości materiału

Coverlan jest szybkowiążącą, chemoutwardzalną powłoką na bazie żywic polimocznikowych wzmacnianych mikrowłóknami ze skał bazaltowych. Elastyczność polimocznika w połączeniu z mikrozbrojeniem bazaltowym tworzy sztywny kompozyt, który charakteryzuje się ponad 10-procentową rozciągliwością przy zerwaniu i ściśle współpracuje z rurociągiem. W zależności od natryśniętej grubości kompozyt może spełniać funkcję
antykorozyjną lub konstrukcyjną. Wykonana powłoka jest gładka, co znacząco utrudnia tworzenie się na niej osadów twardych. Adhezja do rury macierzystej czyni późniejszą eksploatację tych przewodów całkowicie bezproblemową.

Coverlan – wybrane parametry

Dobór powłoki wymaga zweryfikowania stanu technicznego przewodu poddawanego renowacji, a także warunków, w jakich jest eksploatowany. W przewodach częściowo uszkodzonych mogą występować pęknięcia, rozszczelnienia i przemieszczenia na złączach oraz otwory spowodowane korozją, które należy odpowiednio zabezpieczyć przed wykonaniem renowacji. Planując renowację przewodów ciśnieniowych, należy wziąć pod uwagę, że mogą być one okresowo opróżniane z medium, co powoduje migrację wody gruntowej przez występujące uszkodzenia, wywierając na powłokę parcie hydrostatyczne. Te informacje powinny być uwzględnione jako wytyczne przy doborze i projektowaniu powłoki. Po wykonaniu natrysku istotnym elementem jest fizyczna kontrola procesu natryskowego przez pomiar odpowiedniej grubości ścianki przewodu przy użyciu zwalidowanej metody.

Dlaczego Coverlan?

Innowacyjność technologii Coverlan przekłada się na wymierne korzyści środowiskowe, finansowe i funkcjonalne. Najważniejsze z nich to:

• powłoka jest samonośna – w ciągu przynajmniej 50-letniego użytkowania jest odporna na potencjalne otwory pokorozyjne,
• poprawa hydrauliki rur – powłoka ściśle przylega do rurociągu i nie ogranicza przekroju, a jej gładkość utrudnia odkładanie się twardych osadów,
• brak zmian w eksploatacji rurociągu po renowacji – powłoka pracuje wraz z rurą macierzystą i nie są potrzebne żadne dodatkowe narzędzia do nawiercania nowych przyłączy lub wykonywania wcinek technologicznych pod trójniki bądź armaturę dodatkową,
• technologia pozwala na dostosowanie się do zmiany średnicy i przewężeń rurociągu, płynnie pokonuje również łuki nawet do 90° – istotne przeciwwskazanie dla innych technologii bezwykopowych,
• nie tylko pod ziemią – dzięki adhezji do rury oraz odporności na wydłużenie min. 10% powstaje trwałe połączenie rura – powłoka, co umożliwia renowację także rurociągów napowietrznych,
• optymalizacja kosztów przez elastyczny dobór grubości powłoki w zależności od stanu rurociągu,
• minimalne wykopy (max. 3 × 4 m) oraz śladowa ingerencja w rurociąg macierzysty (wcinka w rurociąg 2 m) pozwalają na utrzymanie ruchu podczas prac oraz redukcję kosztów odtworzenia terenu.

Eksperci w praktyce

Technologia Coverlan od 2019 r. jest z powodzeniem stosowana w Polsce. Kraków, Kędzierzyn-Koźle, Poznań, Kostrzyn nad Odrą, Wieliczka – to tylko kilka z wielu miejscowości, gdzie metoda ta znalazła zastosowanie. Dzięki Coverlan renowacja wodociągów mogła zostać przeprowadzona w krótszym czasie i bez dodatkowych utrudnień dla mieszkańców i środowiska, a straty wody i ryzyko awarii zostały wyeliminowane. Technologia Coverlan jest ciągle ulepszana i rozwijana z zamiarem jak najszerszego stosowania w celu poprawy stanu infrastruktury podziemnej miast.

www.terlan.pl
www.coverlan.pl

Nowa dyrektywa wprowadza rygorystyczne wymogi w zakresie neutralności energetycznej, rozumianej jako równowaga pomiędzy energią zużytą a energią ze źródeł odnawialnych wyprodukowaną w oczyszczalni. Neutralność ta będzie osiągana stopniowo w oczyszczalniach powyżej 150 tys. RLM (a od 2039 r. także mniejszych, zależnie od oceny ryzyka) przez zwiększanie udziału energii ze źródeł odnawialnych wytwarzanej na terenie oczyszczalni: 20% do 2030 r., 40% do 2035 r., 70% do 2040 r., 100% do 2045 r. Dodatkowo co cztery lata oczyszczalnie powyżej 100 tys. RLM będą objęte audytami energetycznymi, począwszy od 2028 r. 

Nowe przepisy wymuszą głęboką transformację gospodarki ściekowej i oczyszczalni komunalnych, obejmującą wdrożenie nowoczesnych, bardziej energooszczędnych technologii, zwiększenie udziału energii z OZE, rozszerzenie zakresu oczyszczania oraz wprowadzenie nowych standardów monitoringu i gospodarki o obiegu zamkniętym. Wodociągi Miasta Krakowa SA jako jedno z największych przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych w kraju analizują zdolność i efektywność pracy oczyszczalni w scenariuszu najbardziej rygorystycznym – zgodnym z pełnymi wymaganiami dyrektywy. Przygotowanie się na wariant najostrzejszy daje gwarancję, że w chwili wejścia nowych przepisów w życie system nie tylko będzie spełniał minimalne normy, lecz również pozostanie konkurencyjny technologicznie i środowiskowo w perspektywie kolejnych dekad.

Dwie największe oczyszczalnie – Płaszów oraz Kujawy – obsługujące aglomerację krakowską stanowią trzon całego systemu oczyszczania. To właśnie one muszą sprostać przyszłym wymogom. Obie instalacje mają bardzo duży potencjał energetyczny dzięki rozbudowanej gospodarce osadowej. Osady ściekowe separowane na etapie oczyszczania poddawane są fermentacji w temperaturze 30–40 ^oC. Efektem procesu jest osad przefermentowany i biogaz o zawartości metanu 60–65%. Biogaz jest podstawowym źródłem energii wytwarzanej w obu oczyszczalniach. Dzięki zaimplementowaniu układów kogeneracji w wyniku spalania tego medium możliwa jest jednoczesna produkcja energii elektrycznej i cieplnej. Już dziś oczyszczalnia Kujawy pokrywa ok. 80% swojego zapotrzebowania na energię elektryczną z OZE (głównie biogaz z fermentacji osadów), natomiast oczyszczalnia Płaszów osiąga wskaźnik ok. 45%.

Oczyszczania ścieków Kujawy – od osadu do energii

Oczyszczalnia Kujawy działa od 1999 r., a jednostki wytwórcze energii od 2002 r. Zakład oczyszcza ścieki od ok. 250 tys. mieszkańców Nowej Huty i okolic. Początkowo kogeneracja opierała się na trzech agregatach, zsynchronizowanych z pracą kotłowni i rozdzielni energetycznych. Parametry jednostek pracy ciągłej przy pracy równoległej wynosiły 173 kW mocy elektrycznej i 289 kW mocy cieplnej. 

Rozbudowa i modernizacja oczyszczalni Kujawy, rozpoczęta w 2013 r., była jednym z kluczowych momentów w historii całego systemu krakowskiej gospodarki ściekowej. Zakres inwestycji obejmował każdą część instalacji – od węzła mechanicznego, przez biologiczny, aż po gospodarkę osadową. W praktyce oznaczało to gruntowną przebudowę zakładu. Z perspektywy czasu można jednak stwierdzić, że najważniejszym efektem całego przedsięwzięcia było wdrożenie nadrzędnego systemu sterowania. To rozwiązanie, stale udoskonalane przez ostatnie 10 lat, stało się narzędziem pozwalającym prowadzić proces oczyszczania według zoptymalizowanych algorytmów. Eksploatacja wykazała, że dzięki systemowi sterowania udało się nie tylko poprawić stabilność procesu i jakość ścieków oczyszczonych odprowadzanych do Wisły, ale także uzyskać znaczące oszczędności energetyczne. Od 2015 r., kiedy w pełni wdrożono sterowanie biologicznymi reaktorami, zużycie energii elektrycznej w części biologicznej spadło o ok. 60%.

Wysoka efektywność biogazowni w ZOŚ Kujawy, wynosząca 520 m³/h biogazu, stała się impulsem do rozpoczęcia w 2018 r. projektu Modernizacja węzła przeróbki osadu nadmiernego i biogazu dla zwiększenia produkcji biogazu na oczyszczalni ścieków Kujawy. Założenia były jasne: uśrednienie dobowego dopływu osadu nadmiernego kierowanego do zagęszczania, zwiększenie suchej masy osadu trafiającego do komór fermentacyjnych, zachowanie proporcji pomiędzy osadem wstępnym i nadmiernym oraz podwyższenie temperatury procesu w komorach. Wszystko to przełożyło się na istotny wzrost produkcji biogazu.

W ramach inwestycji wymieniono stary zbiornik biogazu o pojemności 330 m³ na nowy, o objętości czynnej 2300 m³. W 2026 r. planowane jest dostawienie kolejnego, bliźniaczego zbiornika o tej samej pojemności. Zbiornik biogazu tworzą powłoki z tworzyw sztucznych. Składa się z trzech warstw materiału zamocowanych do fundamentu za pomocą stalowego pierścienia.

Wyprodukowany gaz jest w całości wykorzystywany dzięki rozbudowie instalacji energetycznej. W ramach projektu zainstalowano:

• nową jednostkę kogeneracyjną o mocy elektrycznej 600 kW i mocy cieplnej 623 kW. Moduł kogeneracyjny jest przeznaczony do pracy równoległej z siecią elektroenergetyczną oczyszczalni ścieków z mocą regulowaną w sposób ciągły z obciążeniem od 50% do 100% mocy znamionowej. Spaliny z agregatu są kierowane przez kanał spalinowy do wymiennika ciepła spaliny / woda, podgrzewając dodatkowo wodę (woda grzewcza);
• mikroturbinę 200 kW (moc elektryczna turbiny Q_e = 200 kW, napięcie wyjściowe 400 kV, moc cieplna Q_t = 264 kW). Z mikroturbiną współpracuje wymiennik spaliny / woda, odzyskujący ciepło ze spalin;
• dwa nowe kotły wodne (łączna moc 1000 kW) z palnikami na biogaz / gaz ziemny.

Dodatkowo wciąż pracują wcześniej zainstalowane  agregaty: dwie jednostki po ok. 200 kW oraz jedna mniejsza o mocy 173 kW. Łącznie daje to zdolność wytwarzania energii elektrycznej z biogazu na poziomie 1360 kW mocy nominalnej.

W 2026 r. stabilne jednostki wytwórcze bazujące na biogazie zostały wsparte przez elektrownię fotowoltaiczną o mocy do 499,69 kW. Instalacja składa się z zespołów modułów fotowoltaicznych połączonych w łańcuchy w celu dostosowania napięcia i prądu do parametrów wejściowych inwerterów fotowoltaicznych. Po zmianie charakteru energii elektrycznej z prądu i napięcia stałego na prąd i napięcie przemienne jest ona dostarczana do stacji transformatorowej nN/SN, a następnie do sieci energetycznej obiektu. Całą wyprodukowaną energię oczyszczalnia Kujawy wykorzystuje na potrzeby własne.

Dla uzupełnienia systemu energetycznego obecnie przygotowywane są dwa projekty:

• budowa dwóch generatorów o mocy 600 kW w układzie kontenerowym wraz ze stacją transformatorową 15/0,4 kV. Celem rozbudowy układu jest zwiększenie mocy zabudowanej jednostek wytwórczych. Nowe kogeneratory będą wyposażone w niezbędne urządzenia i oprogramowanie, które pozwoli uruchomić jednostki do pracy samodzielnej przy braku zasilania oczyszczalni z sieci zakładu energetycznego (praca na wyspę), mają posiadać również zdolność pracy na gazie ziemnym;
• w układzie węzła gospodarki biogazowej projektuje się drugi dwumembranowy, niskociśnieniowy zbiornik biogazu, pełniący analogiczną funkcję jak istniejący zbiornik biogazu, zbudowany w 2021 r.

Instalacja nowego zbiornika i generatorów zapoczątkuje budowę bardzo elastycznego systemu umożliwiającego magazynowanie biogazu w zbiornikach w czasie wzmożonej produkcji energii z paneli PV. Przewidywana implementacja oprogramowania do sterowania poborem, magazynowaniem i wytwarzaniem energii to kolejny krok do osiągnięcia pasywności energetycznej obiektu.

Oczyszczalnia ścieków Płaszów – największe wyzwanie systemu krakowskiego

Oczyszczalnia Płaszów to największa oczyszczalnia ścieków w Małopolsce, a jednocześnie zakład, który w najbliższych latach czeka największa modernizacja. Obsługuje zlewnię zróżnicowaną pod względem ilości i jakości ścieków, co przekłada się na szczególne wyzwania eksploatacyjne. Obecne parametry nominalne to 780 tys. RLM, średniodobowa przepustowość ponad 165 tys. m³/d.

W ostatniej dekadzie prowadzono tu szereg działań modernizacyjnych, ale miały one raczej charakter punktowy niż kompleksowy. W ramach projektów badawczo-rozwojowych zainstalowano m.in. mikroturbiny gazowe o mocy elektrycznej 65 kW i cieplnej 115 kW oraz turbinę wodną Kaplana o mocy 80 kW, która wykorzystuje naturalny spad ścieków oczyszczonych w komorze pomiarowej. Były to jednak urządzenia o stosunkowo niewielkiej mocy, które w skali całego zakładu nie zmieniły znacząco bilansu energetycznego.

Od 2012 r. pracuje układ dwóch kogeneratorów o mocy elektrycznej 800 kW i mocy cieplnej 810 kW. Energia elektryczna i cieplna jest w całości wykorzystywana na potrzeby oczyszczalni. Ciepło wygenerowane zużywa się do procesów technologicznych, takich jak np. podgrzewanie osadu w wymiennikach ciepła, ale także do ogrzewania budynków technologicznych i socjalno-biurowych.

Zmiana podejścia nastąpiła w 2021 r., kiedy Wodociągi Miasta Krakowa rozpoczęły realizację projektu Modernizacja gospodarki elektroenergetycznej, cieplnej i biogazowej na terenie Oczyszczalni Ścieków Płaszów przy ul. Kosiarzy 3, współfinansowanego z Funduszy Norweskich. W ramach tego przedsięwzięcia:

• zdemontowano dwa wyeksploatowane zbiorniki na biogaz  (pojemność 2000 m³ każdy),
• zbudowano dwa nowe, dwumembranowe zbiorniki magazynowe o łącznej pojemności 6000 m³,
• dostawiono dwie jednostki kogeneracyjne, każda o mocy elektrycznej 800 kW i mocy cieplnej 790 kW,
• wdrożono instalację do odzysku ciepła odpadowego ze spalania osadów ściekowych w Stacji Termicznej Utylizacji Osadów.

Dzięki tym inwestycjom udało się poprawić efektywność energetyczną zakładu, jednak nadal jest on daleki od samowystarczalności. Produkcja energii elektrycznej z biogazu pokrywa obecnie ok. 45% zapotrzebowania obiektu, dlatego potrzebne są działania nie tylko w obszarze gospodarki energetycznej i biogazowej, ale również kompleksowe prace modernizacyjne, które spowodują ograniczenie zużycia energii w procesach biologicznych przy równoczesnym utrzymaniu rygorystycznych parametrów dotyczących zawartości związków biogennych w ściekach odprowadzanych z oczyszczalni.

Uzupełnieniem układu jest niewielka elektrownia fotowoltaiczna o mocy 60 kW.

Mimo wciąż dużego poboru energii z zewnątrz ZOŚ Płaszów posiada spory potencjał w zakresie produkcji energii elektrycznej. Inwestycje w zwiększenie efektywności wytwarzania biogazu, planowane na najbliższe lata, pozwolą efektywniej fermentować osad i zwiększyć produkcję biogazu. Konieczna będzie również wymiana starych agregatów na nowe, bardziej efektywne urządzenia. Obiekt ma nadal bardzo duże rezerwy w zakresie rozbudowy fotowoltaiki. Wszystkie te działania powinny umożliwić w najbliższych latach osiągnięcie pasywności energetycznej oczyszczalni Płaszów.

Jednym z elementów mogących wpłynąć na bilans energetyczny zakładu jest modernizacja Stacji Termicznej Utylizacji Osadów, która oprócz spełnienia wymogów emisyjnych powinna zostać wyposażona w węzeł produkcji energii. Realizacja tej inwestycji zapewni możliwość zagospodarowania przefermentowanych i odwodnionych osadów ściekowych z obu głównych oczyszczalni Krakowa, odzysk energii na pokrycie potrzeb własnych oraz odzysk fosforu.

Wszystkie powyższe działania zmniejszają koszty funkcjonowania przedsiębiorstwa, a w dłuższej perspektywie wpływają na stabilizację cen energii, zmniejszając uzależnienie od paliw kopalnych. Rozbudowa źródeł energii odnawialnej zmniejsza emisję gazów cieplarnianych, przyczynia się do poprawy jakości powietrza, redukuje negatywny wpływ na klimat. Połączenie inwestycji w źródła energii odnawialnej jest więc korzystne ekonomicznie i środowiskowo, a implementacja takich rozwiązań, jak praca na wyspę, wpływa korzystnie na zwiększenie odporności zakładów oczyszczania ścieków w kontekście utrzymania ciągłości działania.

Więcej na https://wodociagi.krakow.pl