UE planuje ułatwić międzynarodowy ruch 60-tonowych ciężarówek

Organizacje kolejowe w Europie sprzeciwiają się części planowanych zmian w dyrektywie 96/53/WE dotyczącej dopuszczalnych mas i wymiarów pojazdów drogowych. Nowe przepisy mają ułatwić transgraniczny ruch europejskich zespołów modułowych (EMS), nazywanych także megaciężarówkami, między państwami dopuszczającymi takie zestawy do ruchu krajowego.

EMS mogą mieć ponad 25 m długości i osiągać masę do 60 t. Komisja Europejska argumentuje, że przewóz większej ilości ładunków jednym zestawem może ograniczyć liczbę kursów ciężarówek, emisję CO2 oraz skutki niedoboru kierowców.

Kolej obawia się odpływu ładunków na drogi

W uzgodnionym w grudniu 2025 r. stanowisku Rada Unii Europejskiej opowiedziała się za zwiększeniem dopuszczalnej masy i długości bezemisyjnych pojazdów ciężarowych. Dodatkowe parametry mają uwzględniać masę oraz przestrzeń potrzebną do zastosowania technologii bezemisyjnych.

Jednocześnie stanowisko Rady przewiduje możliwość odstępstw od standardowych limitów masy i wymiarów dla europejskich zespołów modułowych. Dotyczy to pojazdów z różnymi rodzajami napędu, w tym zestawów wyposażonych w silniki spalinowe.

Organizacje reprezentujące transport kolejowy i intermodalny wskazują, że dopuszczenie cięższych zestawów do ruchu międzynarodowego może zwiększyć konkurencyjność transportu drogowego. W maju 2026 r. wspólne stanowisko w tej sprawie opublikowały m.in. Izba Gospodarcza Transportu Lądowego, Fundacja „Pro Kolej” oraz Railway Business Forum. Wcześniej podobny apel wystosowały europejskie organizacje CER, ERFA i UIRR.

Branża kolejowa wskazuje również na możliwe konsekwencje dla infrastruktury drogowej. Jej przedstawiciele zwracają uwagę, że cięższe pojazdy mogą zwiększać obciążenie dróg i mostów oraz koszty ich utrzymania. Wśród zgłaszanych zastrzeżeń znalazły się także kwestie bezpieczeństwa ruchu drogowego.

Polska przygotowuje pięcioletni pilotaż EMS

Równolegle trwają prace nad polskimi przepisami dotyczącymi europejskich zespołów modułowych. W grudniu 2025 r. do wykazu prac legislacyjnych rządu wpisano projekt Ministerstwa Infrastruktury dotyczący pilotażu EMS na wybranych drogach.

Projekt zakłada testowanie zestawów o długości przekraczającej 25 m i masie do 60 t. Pilotaż ma potrwać pięć lat, a jego przebieg ma nadzorować Instytut Badawczy Dróg i Mostów. Podobne rozwiązania funkcjonują już w kilkunastu krajach Europy, w tym w Niemczech oraz państwach skandynawskich.

Organizacje kolejowe apelują, aby nowe przepisy uwzględniały ochronę infrastruktury oraz równe warunki konkurencji między transportem drogowym i kolejowym. Wskazują również na różnice w efektywności przewozów. Jeden pociąg intermodalny może przewozić ładunek odpowiadający kilkudziesięciu ciężarówkom.

Sytuację kolei ma poprawić także nowe unijne rozporządzenie dotyczące zarządzania przepustowością kolejową, które weszło w życie 11 czerwca 2026 r. Przepisy przewidują bardziej zharmonizowane planowanie przepustowości europejskiej sieci oraz większą koordynację przewozów transgranicznych. Rozkłady jazdy oparte na nowych zasadach mają zacząć obowiązywać od 2030 r.