We Wrocławiu uruchamiają instalację do usuwania azotu ze ścieków

Wrocławskie MPWiK i Politechnika Wrocławska opracowały technologię biologicznego usuwania azotu ze ścieków powstających podczas przeróbki osadów ściekowych. Rozwiązanie, wykorzystujące dwustopniową deamonifikację, ma ograniczać zużycie energii związane z napowietrzaniem oraz umożliwiać niezależne sterowanie poszczególnymi etapami procesu.

Instalacja została wybudowana na terenie Wrocławskiej Oczyszczalni Ścieków „Janówek”. Jej rozruch rozpoczął się w sierpniu 2026 r. Wdrożenie poprzedziły wieloletnie badania i próby technologiczne.

Usuwanie azotu ze ścieków z ograniczonym napowietrzaniem

Usuwanie związków azotu jest jednym z etapów biologicznego oczyszczania ścieków. W metodach konwencjonalnych proces ten wymaga intensywnego napowietrzania, które wiąże się ze znacznym zapotrzebowaniem na energię elektryczną.

W opracowanej we Wrocławiu technologii zastosowano dwustopniową deamonifikację. Proces wykorzystuje mikroorganizmy uczestniczące w przemianach związków azotu, których produktem końcowym jest azot atmosferyczny.

Istotnym elementem rozwiązania jest podział procesu biologicznego na dwa niezależnie kontrolowane etapy. Umożliwia to oddzielne monitorowanie i regulowanie parametrów pracy instalacji, a także dostosowywanie ich do zmieniających się warunków eksploatacyjnych.

Według MPWiK Wrocław technologia pozwala usuwać około 90% azotu przy zużyciu mniej niż połowy ilości tlenu wymaganej w procesach konwencjonalnych. Mniejsze zapotrzebowanie na napowietrzanie może przełożyć się na ograniczenie energochłonności oczyszczania ścieków.

Rozwiązanie przeznaczone jest przede wszystkim do oczyszczania strumieni ścieków powstających podczas przeróbki osadów i procesów fermentacyjnych.

Instalacja w oczyszczalni „Janówek” przechodzi rozruch

Przed wdrożeniem technologii przeprowadzono wieloletnie badania laboratoryjne i eksperymentalne. Jednym z najważniejszych etapów był trwający blisko rok eksperyment, który potwierdził możliwość stabilnej pracy reaktorów biologicznych.

Na podstawie uzyskanych wyników przystąpiono do realizacji instalacji w pełnej skali. Obiekt został już wybudowany, a obecnie prowadzone są prace związane z jego uruchomieniem.

Według informacji przekazanych przez MPWiK Wrocław wartość wdrażanej technologii przekracza 100 mln zł.

– Największą wartością TWIN-NOX jest nie tylko wysoka efektywność usuwania azotu, ale również bezpieczeństwo eksploatacyjne. Rozdzielenie procesu na dwa niezależne etapy daje operatorom znacznie większą kontrolę nad jego przebiegiem i pozwala szybciej reagować na wszelkie zmiany – wyjaśnia Tomasz Konieczny, dyrektor Centrum Inwestycji i Rozwoju MPWiK we Wrocławiu.

Technologia została opatentowana przez MPWiK Wrocław i Politechnikę Wrocławską pod nazwą TWIN-NOX. W jej rozszerzonej wersji przewidziano również możliwość produkcji bakterii wspomagających biologiczne oczyszczanie ścieków.

Możliwości zastosowania rozwiązania w innych oczyszczalniach

Opracowana technologia może znaleźć zastosowanie w oczyszczalniach ścieków, w których istotnym zagadnieniem jest ograniczenie zużycia energii podczas usuwania związków azotu.

Dwustopniowy przebieg procesu umożliwia niezależne sterowanie jego poszczególnymi etapami. Według twórców rozwiązania ma to zwiększać stabilność pracy instalacji i ułatwiać reagowanie na zmiany parametrów technologicznych.

MPWiK Wrocław informuje o zainteresowaniu rozwiązaniem ze strony innych przedsiębiorstw wodociągowych. Podpisana została również pierwsza umowa licencyjna dotycząca wykorzystania technologii.

Rozruch instalacji w oczyszczalni „Janówek” stanowi etap wdrożenia rozwiązania w warunkach rzeczywistej eksploatacji. Dalsza praca obiektu umożliwi ocenę osiąganych parametrów technologicznych, stabilności procesu i zużycia energii.

Projekt wyróżniony w konkursie „Polski Produkt Przyszłości”

Rozwiązanie opracowane przez MPWiK Wrocław i Politechnikę Wrocławską zostało wyróżnione w XXVII edycji konkursu „Polski Produkt Przyszłości”, organizowanego przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości.

Nagrodę wręczono 20 października 2026 r. podczas gali w Warszawie. W tegorocznej edycji konkursu oceniono 157 projektów z całej Polski.

W pracach nad technologią uczestniczyło Centrum Nowych Technologii MPWiK Wrocław, powołane w 2011 r. do prowadzenia i koordynowania działalności badawczo-rozwojowej przedsiębiorstwa. Jednostka współpracuje z ośrodkami naukowymi przy opracowywaniu rozwiązań związanych z uzdatnianiem wody i oczyszczaniem ścieków.

To kolejne wyróżnienie przyznane wrocławskiemu przedsiębiorstwu w październiku 2026 r. Wcześniej, 6 października, MPWiK Wrocław otrzymało nagrodę IWA Project Innovation Awards za projekt dotyczący ograniczania strat wody.