Budownictwo
Drogi
Energetyka
Geoinżynieria
Hydrotechnika
Inż. Bezwykopowa
Kolej
Mosty
Motoryzacja
Tunele
Wod-Kan
Zakaz importu gazu z Rosji do UE – harmonogram zmian
Zgodnie z nowym rozporządzeniem przyjętym przez Parlament Europejski, rosyjski gaz skroplony (LNG) ma zostać całkowicie wycofany z rynku unijnego do końca 2026 r. Natomiast od 30 września 2027 r. zacznie obowiązywać pełny zakaz importu gazu rurociągowego z Rosji.
Krótkoterminowe kontrakty zawarte przed 17 czerwca 2025 r. wygasną wcześniej – w kwietniu 2026 r. w przypadku LNG oraz w czerwcu 2026 r. dla gazu dostarczanego rurociągami.
Dywersyfikacja dostaw i przygotowanie państw członkowskich
Jak podkreśla Borys Budka, przyjęty harmonogram daje państwom członkowskim czas na przygotowanie się do pełnej dywersyfikacji dostaw. Proces ten ma umożliwić trwałe uniezależnienie Unii Europejskiej od rosyjskich surowców energetycznych.
Jednocześnie wskazywane są wyzwania dla krajów silnie uzależnionych od dostaw z Rosji, zwłaszcza wobec braku mechanizmów rekompensat za wcześniejsze zakończenie obowiązujących kontraktów.
Udział Rosji w imporcie gazu – dane Eurostatu
Według danych Eurostat, na koniec 2021 r. Rosja odpowiadała za ok. 40 proc. importu gazu rurociągowego do UE oraz blisko 22 proc. LNG. Do trzeciego kwartału 2025 r. udziały te spadły odpowiednio do 10 proc. oraz 12,7 proc.
Największym dostawcą LNG do UE w III kwartale 2025 r. były Stany Zjednoczone (59,9 proc.), natomiast w segmencie gazu rurociągowego dominowała Norwegia z udziałem 51,8 proc.
Kontrowersje i stanowiska polityczne
Anna Zalewska zwraca uwagę, że część państw członkowskich może napotkać istotne trudności we wdrażaniu zakazu importu gazu z Rosji do UE. Wskazuje m.in. na Węgry, Słowację, Austrię czy Belgię, gdzie konieczne będą kosztowne inwestycje w infrastrukturę i zmianę kierunków dostaw.
Jednocześnie podkreśla, że nowe regulacje nie przewidują dodatkowego finansowania ani rekompensat, co może stanowić wyzwanie dla najbardziej uzależnionych gospodarek.
Bezpieczeństwo energetyczne i sankcje
Zakaz importu gazu z Rosji do UE jest odpowiedzią na wykorzystywanie dostaw energii jako narzędzia nacisku politycznego. Parlament Europejski wskazuje na działania spółki Gazprom, obejmujące m.in. ograniczanie dostaw i manipulowanie rynkiem, co przyczyniło się do gwałtownych wzrostów cen energii w Europie.
Nowe przepisy wprowadzają również kary dla operatorów naruszających regulacje oraz obowiązek przedstawiania szczegółowych dowodów pochodzenia gazu, aby ograniczyć ryzyko obchodzenia sankcji.
Kolejny krok: ropa naftowa
Podczas negocjacji z Radą UE europosłowie domagali się objęcia sankcjami także rosyjskiej ropy naftowej. Komisja Europejska zapowiedziała przedstawienie odpowiednich przepisów na początku 2026 r., tak aby pełny zakaz importu mógł wejść w życie nie później niż do końca 2027 r. Obecnie z wyłączeń w sankcjach korzystają m.in. Węgry i Słowacja.
