Zobaczyć i ocenić
Seminarium rozpoczęło się od wycieczki technicznej w celu obejrzenia betonowej drogi powiatowej nr 2007K, położonej między miejscowościami Cichawa i Grodkowice w powiecie wielickim, która łączy gminę Gdów z gminą Kłaj. Mimo deszczowej aury kilkadziesiąt osób zdecydowało się zapoznać zarówno z opinią inwestora, jak i wykonawcy. Budowa tej drogi, realizowanej z 80-procentowym dofinansowaniem ze środków Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg, została ukończona we wrześniu 2024 r. Nawierzchnia z betonu wałowanego RCC (roller compacted concrete) powstała na długości 1807 m, ma 5 m szerokości i 16 cm grubości.
„Droga ma typowe wykorzystanie rolnicze, ponieważ stanowi dojazd do pól uprawnych. To był główny argument za wyborem technologii betonowej. Chcieliśmy, aby droga wytrzymała obciążenia generowane przez pojazdy rolnicze związane zarówno z dowozem nawozów, jak i transportem płodów rolnych” – mówił reprezentujący inwestora Adam Kardas, dyrektor Zarządu Dróg Powiatowych w Wieliczce.
Prof. Jan Deja, ekspert SPC, rozwiewał wątpliwości dotyczące zimowego utrzymania dróg betonowych. „Zapewniam, że przy zimowym utrzymaniu współczesnych nawierzchni betonowych nie należy obawiać się środków odladzających. Technologia betonu pozwala na to. Można stosować dużo soli” – stwierdził prof. Jan Deja.
Wykonawcą drogi Cichawa – Grodkowice była firma Cemex Polska. „Jeżeli chodzi o beton wałowany, to jest to technologia szybka w budowie i ekonomiczna. Wybudowana nawierzchnia z betonu wałowanego na pewno jest trwała, nośna i wytrzymała” – zapewniał Michał Hebdaś z Cemex Polska.

Nowoczesne technologie betonowe odpowiedzią na współczesne wyzwania
Zbigniew Pilch, dyrektor wykonawczy SPC, przypomniał, że SPC od trzech dekad przekonuje społeczeństwo, że drogi betonowe są dobrą alternatywą technologiczną i ekonomiczną dla nawierzchni asfaltowych. „Stąd nasza konsekwencja w tym, aby popularyzować zalety nawierzchni betonowych. Seminarium jest po to, abyście Państwo otrzymali informacje, jak można budować drogi betonowe, jak je użytkować, czym charakteryzuje się technologia betonu” – mówił Zbigniew Pilch.
W otwarciu seminarium wziął udział Ryszard Śmiałek, wicewojewoda małopolski. „Budownictwo nie jest mi obce, gdyż w przeszłości pełniłem funkcje zarządcze w firmach budowlanych zajmujących realizacją inwestycji infrastrukturalnych i drogowych. Cieszę się, że przybywa dróg betonowych. Nowoczesne technologie betonowe są odpowiedzią na współczesne wyzwania zarówno klimatyczne, jak i związane z oczekiwaniami mieszkańców dotyczącymi jakości i bezpieczeństwa dróg lokalnych. Dobrze, że Małopolska uczestniczy w dyskusji o przyszłości nowoczesnej i zrównoważonej infrastruktury drogowej” – powiedział wicewojewoda.
Włodzimierz Chołuj, prezes Cemex Polska, przyznał, że seminarium to świetne pole do wymiany doświadczeń i przykład współpracy z samorządami lokalnymi. Włodarze gmin, którzy mają już większe doświadczenie w budowie dróg betonowych, dzielą się nim z innymi, którzy dopiero zamierzają podjąć decyzję o budowie drogi w technologii betonowej i mogą z tych doświadczeń korzystać. „Jako SPC, ale też jako wykonawcy dróg wspieramy wymianę doświadczeń, szeroko prezentując tę technologię – jej trwałość, bezpieczeństwo dla środowiska i korzyści dla mieszkańców. To bardzo ciekawe forum dla osób, które są zainteresowane drogami betonowymi” – mówił Włodzimierz Chołuj.
Krzysztof Kieres, przewodniczący SPC, powiedział, że w przypadku samorządowych dróg o nawierzchni betonowej branża cementowa liczy na efekt kuli śnieżnej. „Chcemy pokazywać dobre przykłady i tak zachęcać innych. Ktoś, kto zobaczy, że droga betonowa dobrze funkcjonuje, chętnie zrealizuje taką inwestycję u siebie. Na to liczymy. Promujemy drogi betonowe, gdyż uważamy, że jest to znacznie lepsza i trwalsza technologia budowy dróg” – stwierdził Krzysztof Kieres.

Opowieść o konsekwencji w działaniu
Pierwszy referat seminarium Nawierzchnie betonowe – uzasadnione rozwiązanie na drogach samorządowych przygotowali prof. Jan Deja oraz Piotr Kijowski z SPC. „To będzie opowieść o konsekwencji w działaniu. Od połowy lat 90. XX w. SPC konsekwentnie twierdzi, i ma to mocne dowody, że beton może być dobrym rozwiązaniem dla naszych dróg” – rozpoczął prof. Jan Deja i przedstawił argumenty przemawiające za budową dróg betonowych.
Na drogach betonowych nie ma i nigdy nie będzie kolein oraz jest mniejsze zużycie paliwa. Jasna barwa nawierzchni betonowych powoduje, że zużywamy mniej energii elektrycznej do oświetlenia tych dróg. Drogi betonowe można w 100% poddać recyklingowi. Kruszywo otrzymane z rozbiórki nawierzchni betonowej nadaje się do ponownego wykorzystania w budownictwie. Drogi betonowe charakteryzuje też krótsza droga hamowania i żywotność szacowana na 30–40 lat.
„Beton nie tworzy dziś żadnych zagrożeń. Dysponujemy technologiami i materiałami, mamy firmy wykonawcze, które potrafią projektować i budować drogi betonowe. Proszę sięgać po tę technologię i kontaktować się ze Stowarzyszeniem. Jesteśmy przygotowani do tego, aby udzielić Państwu niezbędnych informacji w zakresie budowy dróg betonowych” – mówił prof. Jan Deja.
Karol Lipka, prezes firmy Kruszbet SA, omówił temat dróg realizowanych z betonu CCR Kruszbet jako dobrego rozwiązania na terenach rolniczych. „Drogi betonowe budujemy głównie w okolicach Suwałk, Olecka i na terenie gminy Brańsk. Dotychczas wykonaliśmy ok. 100 km dróg betonowych, a 2 km jest w bieżącej realizacji” – wyliczał.
Firma zbudowała także ponad 265 tys. m2 placów manewrowych i składowych w technologii betonu drogowego CCR Kruszbet oraz ok. 10 tys. m2 nawierzchni lotniskowych. Wśród realizacji Kruszbetu są również betonowe ścieżki rowerowe, nawierzchnie fotokatalityczne oraz drogi i place dla jednostek NATO na Litwie. „Apeluję do samorządowców, aby w postępowaniach przetargowych dopuszczali realizację dróg w technologii betonowej. Nawierzchnię betonową wykonujemy za pomocą rozściełacza do asfaltu ze specjalnym stołem do betonu. Nasz beton nie wymaga wałowania. Potem nawierzchnia jest zacierana i szczotkowana. Na koniec nacinane są szczeliny dylatacyjne. Mamy też mobilną wytwórnię betonu Bizon 500, którą w ciągu tygodnia możemy zmontować na placu budowy” – mówił Karol Lipka.

Rozwój dróg betonowych w gminie Bełchatów
Podczas seminarium przedstawiano przykłady budowy dróg betonowych przez samorządy na terenie kraju. Nic więc dziwnego, że z ogromnym zainteresowaniem wysłuchano wystąpienia Konrada Koca, wójta gminy Bełchatów.
Gmina Bełchatów rozpoczęła budowę dróg betonowych w 2021 r., stawiając własną wytwórnię betonu Elkon Quickmaster 35 o wydajności 30 m3 betonu drogowego na godzinę. Były to drogi wykonywane w deskowaniu stałym. Mieszanka betonowa C30/37 i konsystencji S3 była dowożona na budowę gruszką. Od uruchomienia węzła betoniarskiego gminna spółka komunalna wykonała 14 odcinków dróg betonowych o łącznej długości ok. 5 km. W 2025 r. gmina Bełchatów przeszła na technologię betonu wałowanego.
Według Konrada Koca technologia betonu wałowanego znacząco poprawiła wydajność i zwiększyła szybkość wykonania. Mieszanka betonowa C30/37 o konsystencji F1 (półsuchej) dowożona jest na budowę samochodami samowyładowczymi i układana rozściełaczem do asfaltu w warstwie o grubości 20 cm, a następnie zagęszczana walcem. Pierwszy 500-metrowy odcinek z betonu wałowanego ułożono na terenie gminy w ciągu jednego dnia. Przy deskowaniu stałym ten proces trwałby kilka tygodni. Zdaniem mieszkańców gminy Bełchatów nawierzchnia z betonu wałowanego jest gładka i wygląda bardzo estetycznie.
Obecnie na terenie gminy Bełchatów jest ok. 1 km drogi z betonu wałowanego. „Mamy sporo dróg na osiedlach mieszkaniowych i między miejscowościami. Są to drogi dojazdowe i przejazdowe. W 2026 r. przeznaczyliśmy 5 mln zł z budżetu gminy Bełchatów na budowę dróg betonowych. Już słyszę, że pieniędzy braknie, a ponieważ chcemy zbudować jak najwięcej, więc zapewne dołożymy jakieś środki” – zapowiedział Konrad Koc.
Drogi o obniżonym śladzie węglowym
Branża cementowa systematycznie zmierza w kierunku neutralności klimatycznej. Jedną z dróg prowadzących do celu wyznaczonego na 2050 r. jest dekarbonizacja produktów. Powstały cementy niskoemisyjne, które, wchodząc w skład betonów, obniżają ich ślad węglowy. Jest już kilka przykładów zastosowania takich produktów do budowy nawierzchni betonowych w sieci dróg szybkiego ruchu. Cementy niskoemisyjne wykorzystano do budowy nawierzchni betonowej odcinka autostrady A2 oraz dwóch odcinków na drodze ekspresowej S6. Taka nawierzchnia betonowa ma niższy ślad węglowy o 30–40%. Rozwiązania stosowane na drogach krajowych przechodzą teraz na drogi niższych kategorii.
Przemysław Pudlik z Działu Doradztwa Technicznego i Rozwoju Cement Ożarów SA omówił nawierzchnie dróg lokalnych z betonu o obniżonym śladzie węglowym na przykładzie budowy drogi betonowej na terenie gminy Ożarów. Trwa tam budowa ul. Przemysłowej na odcinku od ul. Monte Cassino do skrzyżowania z drogą krajową nr 79. Inwestorem jest gmina Ożarów, a generalnym wykonawcą firma WOD-BUD. Mieszankę betonową dostarcza firma BetonPL, natomiast wykonawcą nawierzchni betonowej jest firma Roboz. Droga o kategorii ruchu KR4 będzie miała 1200 m długości i 8 m szerokości. Ulica Przemysłowa w Ożarowie będzie pierwszą w Polsce drogą samorządową z nawierzchnią betonową o obniżonym śladzie węglowym.

Nawierzchnie odprowadzające wodę i oczyszczające z pyłów
W ostatniej prezentacji Mateusz Job, kierownik marketingu betonu towarowego i systemów budowlanych Holcim Polska, przedstawił zagadnienia związane z budową ścieżek pieszo-rowerowych i innych nawierzchni z betonu wodoprzepuszczalnego. Przy jego zastosowaniu nie ma problemu z odprowadzaniem wody deszczowej i lokalnymi podtopieniami. „Nasz beton wodoprzepuszczalny Hydromedia ma przepuszczalność nawet do 1000 l/min/m2 – poinformował prelegent. – Stosując beton wodoprzepuszczalny, nie boimy się mrozów. Dowodzą tego badania potwierdzające mrozoodporność oraz szereg inwestycji zrealizowanych lata temu. Ten beton może być barwiony w masie. Bardzo ważne są podbudowy wodoprzepuszczalne, z których woda odprowadzana jest do systemów korzeniowych drzew i roślin, tak aby wokół nawierzchni wodoprzepuszczalnych wszystko żyło i mogło funkcjonować”.
Gdzie wykonywać nawierzchnie z betonu wodoprzepuszczalnego? Na skwerach, placach zabaw (jako podbudowa) oraz innych przestrzeniach rekreacyjnych. Można z nich budować chodniki, ścieżki rowerowe, przystanki, parkingi oraz drogi do obciążenia 3,5 t.
Przykłady zastosowania betonu wodoprzepuszczalnego można znaleźć m.in. w Krakowie i Warszawie. Największą w Polsce realizacją z użyciem betonu wodoprzepuszczalnego jest ścieżka rowerowa wzdłuż Rudawy w Krakowie. Ma 6,5 km długości i… trzy zimy za sobą. Kolejnym przykładem są ogrody deszczowe przy ul. Bagno 3, 5, 7 na warszawskim Muranowie. W ramach rewitalizacji tamtejszych podwórek stworzono w 2025 r. trzy ogrody deszczowe z betonu wodoprzepuszczalnego, które pomagają w retencji wody i poprawiają mikroklimat.
„Dodatkowym atutem zastosowania betonów wodoprzepuszczalnych przy obudowach drzew w przestrzeniach miejskich jest zdolność oczyszczania z pyłów zawieszonych PM2,5 i PM10. Pyły, które osadzają się na betonie wodoprzepuszczalnym, razem z wodą przenikają głębiej i są eliminowane – tłumaczył Mateusz Job. – Z kolei przy wysokich temperaturach powierzchnia z betonu wodoprzepuszczalnego odparowuje wodę i dzięki temu jest chłodniejsza niż inne powierzchnie w mieście. To jest odpowiedź na miejskie wyspy ciepła”.
Według Mateusza Joba koszt wykonania nawierzchni z betonu wodoprzepuszczalnego jest porównywalny z kosztem układania nawierzchni z kostki brukowej.
Wiedza z pierwszej ręki
W przerwie seminarium w Kąciku Eksperta można było porozmawiać z Piotrem Kijowskim, ekspertem SPC w zakresie utrzymania i eksploatacji dróg betonowych.
Według Krzysztofa Kieresa seminarium wspiera samorządowców – wójtów, burmistrzów i zarządców dróg różnego szczebla, podejmujących odważne decyzje o budowie dróg betonowych, które lepiej odpowiadają na potrzeby mieszkańców. „Są szczególnie przydatne w trudnych, górzystych i słabo dostępnych terenach, gdzie ulewny deszcz może zniszczyć drogę asfaltową. Podczas wycieczki technicznej mieliśmy okazję zobaczyć drogę betonową o przeznaczeniu rolniczym” – podsumował przewodniczący SPC i dodał, że technologia betonowa jest uważana za lepszą, trwalszą i tańszą w całym okresie użytkowania dróg niż tradycyjne rozwiązania bitumiczne.
„Seminarium spełnia funkcję edukacyjną. Zapoznaje samorządowców z korzyściami wynikającymi ze stosowania technologii betonowej przez bezpośrednią obserwację oraz przekazywane doświadczenia osób, które już zbudowały drogi betonowe” – podkreślił Krzysztof Kieres.
Program Dobry Gospodarz
Podczas seminarium przyznano także tytuły Dobrych Gospodarzy. Otrzymują je laureaci programu Dobry Gospodarz, organizowanego przez SPC i promującego samorządy budujące drogi betonowe. Począwszy od 2017 r., tytuł Dobrego Gospodarza przyznano 30 przedstawicielom samorządu z całego kraju. Niektóre gminy sieć dróg betonowych rozbudowują systematycznie od 1997 r.
Łącznie Dobrzy Gospodarze zbudowali 423 km samorządowych dróg betonowych. To kilometraż deklarowany na dzień przyznania tytułu, ale po dziewięciu latach od rozpoczęcia programu ta liczba jest znacznie wyższa.
Okazuje się, że dla Dobrych Gospodarzy budowa dróg betonowych to nie jednorazowa akcja. Z informacji publikowanych w mediach społecznościowych wiemy, że w dalszym ciągu na obszarach tych gmin budowane są drogi o nawierzchniach betonowych. „Zawsze mówiliśmy, że nie są to inwestycje na jedną kadencję. Czas pokazuje, że tam, gdzie mieszkańcy poznali zalety nawierzchni betonowych, kolejni włodarze gmin w dalszym ciągu podejmują decyzję o inwestowaniu w trwałą infrastrukturę drogową z betonu” – mówił Zbigniew Pilch.

Dzieli 700 km, a łączy budowa dróg w technologii betonowej
Samorządy, które 12 maja 2026 r. otrzymały tytuł Dobrego Gospodarza, odpowiadają łącznie za budowę ok. 35 km dróg o nawierzchni betonowej. To gminy leżące na dwóch krańcach Polski, które dzieli blisko 700 km, a łączy budowa dróg w technologii betonowej.
Tytuł Dobrego Gospodarza otrzymał Adam Wolak, wójt gminy Łososina Dolna (woj. małopolskie), za budowę dróg betonowych w trudnych terenach górskich. W gminie Łososina Dolna drogi o nawierzchni betonowej stanowią 20% sieci dróg, czyli ok. 33 km. Betonówki buduje się tu od 2009 r. Są odporne na nawalne deszcze, powodzie oraz wody spływające z gór i lasów.
Tytuł Dobrego Gospodarza przyznano też Dawidowi Litwinowi, wójtowi gminy Potęgowo (woj. pomorskie) za budowę dróg betonowych na terenie gminy. Potęgowo należy do krajowej czołówki producentów energii elektrycznej i cieplnej ze źródeł odnawialnych. Gmina od dziewięciu lat buduje drogi betonowe. Cztery odcinki mają ok. 2 km długości. Nieobecnego na uroczystości wójta zastępowała Katarzyna Kozioł, kierownik Referatu Inwestycji, Gospodarki Przestrzennej i Zamówień Publicznych Urzędu Gminy Potęgowo.
Okolicznościowe dyplomy wręczali przedstawiciele zarządu SPC: przewodniczący Krzysztof Kieres oraz członkowie Włodzimierz Chołuj, prezes Cemex Polska, i Mirosław Majchrowicz, prezes Dyckerhoff Polska.
Laureatom gratulujemy! Zachęcamy kolejne samorządy do zgłaszania się do programu Dobry Gospodarz.
Czytaj więcej na www.polskicement.pl
>>> Artykuł ukazał się w wydaniu NBI 4 (127) lipiec – sierpień
Budownictwo
Drogi
Energetyka
Geoinżynieria
Hydrotechnika
Inż. Bezwykopowa
Kolej
Mosty
Motoryzacja
Tunele
Wod-Kan
