Autostrady w Polsce u progu domknięcia. Brakuje 150 km

Autostrady w Polsce: 1950 z docelowych 2100 km

Łączna długość dróg szybkiego ruchu w Polsce wynosi 5593,2 km. Drogi ekspresowe stanowią 3643,2 km tej sieci, natomiast na autostrady przypada około 1950 km.

Docelowy układ, określony w rozporządzeniu Rady Ministrów, ma liczyć około 7980 km autostrad i dróg ekspresowych, w tym 2100 km autostrad. Oznacza to, że do wybudowania pozostało około 150 km tras najwyższej klasy technicznej.

Brakujące odcinki obejmują dalszy ciąg A2 na wschód od Białej Podlaskiej, prowadzący przez Dobryń do Terminala Samochodowego w Koroszczynie, oraz autostradę A50, która ma ominąć Warszawę od południa. A50 będzie częścią Obwodnicy Aglomeracji Warszawskiej.

Skala rozwoju jest szczególnie widoczna w zestawieniu z sytuacją z 1 maja 2004 r., gdy Polska przystępowała do Unii Europejskiej. Sieć dróg szybkiego ruchu miała wówczas niespełna 720 km, w tym nieco ponad 485 km autostrad i blisko 233 km dróg ekspresowych. Znaczną część ówczesnych autostrad stanowiły zmodernizowane lub zachowane odcinki tras wybudowanych przed II wojną światową.

Od rozbudowy sieci do zwiększania jej przepustowości

Najważniejsze autostradowe ciągi transportowe zostały już w znacznej mierze ukończone. A4 połączyła granicę z Niemcami w Zgorzelcu z granicą z Ukrainą w Korczowej, a A1 zapewniła przejazd od rejonu Gdańska do granicy z Czechami w Gorzyczkach. A2 prowadzi obecnie od granicy z Niemcami do Białej Podlaskiej, choć na obszarze Warszawy jej funkcję pełni droga ekspresowa S2.

Rozwój sieci wchodzi jednak w nową fazę. Coraz większe znaczenie zyskuje nie tylko budowa brakujących fragmentów, lecz także zwiększanie przepustowości istniejących tras. Rosnące natężenie ruchu wymaga dobudowy dodatkowych pasów na najbardziej obciążonych odcinkach.

Jako pierwsza poszerzona zostanie A2 między Łodzią a Warszawą. W dalszej kolejności dodatkowe pasy mają powstać na A4 od Krzyżowej do Tarnowa oraz na A1 między Toruniem a Włocławkiem.

A1 drogowy kręgosłup między Bałtykiem a Czechami

Autostrada A1 ma 566,6 km długości i jest dostępna dla kierowców na całej trasie od Rusocina pod Gdańskiem do Gorzyczek na granicy z Czechami. Odcinek liczący 414,7 km pozostaje w zarządzie GDDKiA, natomiast 151,9 km między Rusocinem a węzłem Toruń Południe zarządza koncesjonariusz Gdańsk Transport Company. Koncesja wygaśnie w 2039 r.

Pierwszy odcinek A1 oddano do ruchu w 1989 r. Była to trasa z Tuszyna do Piotrkowa Trybunalskiego, której przebudowa rozpoczęła się 30 lat później. Północny fragment autostrady, liczący ponad 150 km od Rusocina do Torunia, został zbudowany przez koncesjonariusza w latach 2005–2011.

W kolejnych latach A1 była sukcesywnie wydłużana. W latach 2007–2014 powstało nieco ponad 90 km pomiędzy Pyrzowicami a granicą w Gorzyczkach. Następnie zrealizowano blisko 60-kilometrową obwodnicę Częstochowy, a ostatnim etapem było przekształcenie ponad 80 km starej DK1 pomiędzy Tuszynem a początkiem obwodnicy Częstochowy w autostradę.

Dziś na ponad 80-kilometrowym odcinku od Tuszyna do obwodnicy Częstochowy każda jezdnia ma trzy pasy ruchu. Podobny przekrój planowany jest na 35 km A1 między Toruniem a Włocławkiem, gdzie trasa będzie miała wspólny przebieg z S10. Do Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Bydgoszczy złożono już wniosek o wydanie decyzji środowiskowej dla tej inwestycji.

A1 jest częścią europejskiej trasy E75 i sieci TEN-T łączącej Morze Bałtyckie z Adriatykiem. Na odcinku pomiędzy A2 pod Łodzią a A4 w rejonie Gliwic wchodzi również w skład korytarza Morze Północne–Morze Bałtyckie. Łączy się z autostradami A2 i A4 oraz drogami ekspresowymi S1, S5, S7 i S8.

A2 coraz bliżej wschodniej granicy

Kierowcy mogą obecnie korzystać z A2 na trasie od zachodniej granicy Polski do Białej Podlaskiej. Przejazd przez Warszawę zapewnia 38-kilometrowa droga ekspresowa S2 pomiędzy węzłami Konotopa i Lubelska.

A2 leży w głównym korytarzu transportowym wschód–zachód i stanowi część międzynarodowej trasy E30. Ma znaczenie transportowe, gospodarcze i obronne.

Pierwszy fragment autostrady pomiędzy Wrześnią a Sługocinem powstał w latach 1976–1985. W 1989 r. droga dotarła do Modły koło Konina. Kolejne inwestycje objęły modernizację istniejącej trasy oraz budowę nowych odcinków od Nowego Tomyśla do Wrześni. Pod koniec 2004 r. kierowcy mieli do dyspozycji blisko 150 km ciągłej A2.

W 2006 r. autostrada została wydłużona do Strykowa, a w 2011 r. osiągnęła granicę z Niemcami w Świecku. Przed mistrzostwami Europy w piłce nożnej w 2012 r. umożliwiono dojazd A2 do Warszawy. W 2014 r. trasie nadano nazwę Autostrada Wolności.

Na wschód od stolicy jako pierwsza powstała blisko 21-kilometrowa obwodnica Mińska Mazowieckiego, udostępniona w 2012 r. W 2021 r. połączono ją z Warszawą, a w 2024 r. autostrada dotarła do Siedlec. Obecnie kończy się na węźle Biała Podlaska.

A2 dotrze do terminala w Koroszczynie

Dalsza rozbudowa A2 obejmuje dwa odcinki na wschód od Białej Podlaskiej. 10 czerwca 2026 r. podpisano umowę na realizację fragmentu od okolic Kijowca do Dobrynia, a pod koniec lipca rozstrzygnięto przetarg dotyczący odcinka Biała Podlaska–Kijowiec.

Oba fragmenty mają łącznie ponad 25 km, a ich realizacja przybliży autostradę A2 do Terminala Samochodowego w Koroszczynie. Samochody ciężarowe będą tam odprawiane, a dalszą drogę do granicy z Białorusią pokonają drogą celną.

Według zestawienia GDDKiA w eksploatacji znajduje się 588,3 km A2. Z tej długości 333,3 km pozostaje w zarządzie GDDKiA, natomiast 255 km między Świeckiem a Koninem obsługuje Autostrada Wielkopolska. Płatny jest odcinek o długości 238 km, a koncesja wygaśnie w 2037 r.

W realizacji znajduje się 9,3 km A2, a kolejne 16,2 km jest w przygotowaniu. Łączna długość istniejących, realizowanych i przygotowywanych odcinków wynosi 613,8 km.

A2 między Łodzią a Warszawą z dodatkowymi pasami

Odcinek A2 pomiędzy Łodzią a Warszawą należy do najbardziej obciążonych dróg w Polsce. Według najnowszego Generalnego Pomiaru Ruchu korzysta z niego od blisko 60 tys. pojazdów na dobę w rejonie Łodzi do niemal 100 tys. pojazdów w Warszawie.

Początkowo trasa obsługiwała przede wszystkim ruch pomiędzy Warszawą a zachodnią częścią kraju. Po wybudowaniu kolejnych odcinków A1 zaczęła odgrywać większą rolę również w podróżach nad Bałtyk i na południe Polski. W konsekwencji jej przepustowość zaczęła się wyczerpywać.

Rozbudowa została uwzględniona już podczas projektowania autostrady. W pasie rozdziału pozostawiono rezerwę terenu, a obiekty inżynierskie, w tym wiadukty nad trasą, dostosowano do przyszłego poszerzenia.

Podpisano już umowę dotyczącą rozbudowy ponad 17 km pomiędzy węzłami Grodzisk Mazowiecki i Konotopa. Na 3-kilometrowym fragmencie Pruszków–Konotopa obie jezdnie zyskają po cztery pasy ruchu. Na pozostałej części tego zadania oraz na dalszej trasie od Łodzi do Pruszkowa przewidziano po trzy pasy w każdym kierunku.

Na wysokości węzła Łódź Północ, gdzie krzyżują się A1 i A2, autostrada ma już po trzy pasy na każdej jezdni. W tym miejscu wymieniona zostanie nawierzchnia i zamontowane energooszczędne oświetlenie.

Cała inwestycja obejmie 92 km A2. Na 89 km powstaną dodatkowe pasy ruchu, natomiast pozostałe 3 km przypadną na prace w rejonie węzła Łódź Północ.

Pierwsza samowystarczalna energetycznie autostrada

Rozbudowany odcinek A2 między Łodzią a Warszawą ma być pierwszą samowystarczalną energetycznie autostradą w Polsce. Oświetlenie, stacje meteorologiczne i pozostałe urządzenia związane z funkcjonowaniem drogi będą zasilane z odnawialnych źródeł energii. System zostanie uzupełniony magazynami energii.

Rozbudowa będzie prowadzona przy odbywającym się ruchu. Przez cały okres robót kierowcy mają mieć do dyspozycji po dwa pasy w każdym kierunku. Zaplanowano także wprowadzenie odcinkowego pomiaru prędkości, wzorowanego na rozwiązaniu zastosowanym podczas przebudowy A1 między Tuszynem a Częstochową.

A4 wymaga modernizacji na trzech dużych obszarach

Autostrada A4 liczy 669,3 km i łączy przejścia graniczne w Zgorzelcu oraz Korczowej. Jest częścią europejskiej trasy E40 i głównym szlakiem drogowym prowadzącym z Europy Zachodniej w kierunku Ukrainy.

Pierwsze fragmenty dzisiejszej A4 powstały w latach 30. XX w. W 1976 r. rozpoczęto budowę odcinków w rejonie Krakowa, a 13 lat później można było przejechać dwujezdniową drogą od Katowic do krakowskiego węzła zakopiańskiego. W 2009 r. autostrada łączyła już Zgorzelec z węzłem Targowisko za Krakowem, w 2014 r. dotarła do Rzeszowa, a w 2016 r. oddano ostatni odcinek do Jarosławia, domykając trasę do granicy w Korczowej.

Obecnie 608,3 km A4 pozostaje w zarządzie GDDKiA. Odcinkiem Katowice–Kraków o długości 61 km zarządza Stalexport Autostrada Małopolska.

Rozbudowa A4 jest przygotowywana na trzech głównych obszarach:

• pomiędzy Krzyżową a Wrocławiem,
• w aglomeracji krakowskiej,
• na trasie Katowice–Kraków.

A4 Katowice–Kraków bez opłat dla samochodów osobowych

Umowa koncesyjna dotycząca odcinka A4 Katowice–Kraków wygaśnie 15 marca 2027 r. Trasa przejdzie wówczas pod zarząd GDDKiA. Samochody osobowe będą mogły korzystać z niej bez opłat, tak jak z pozostałych odcinków A4 zarządzanych przez państwo.

Średnie natężenie ruchu pomiędzy Katowicami a Krakowem przekracza 50 tys. pojazdów na dobę i ma dalej rosnąć. Dlatego przygotowywane jest poszerzenie autostrady o trzeci pas.

17 czerwca 2026 r. otwarto oferty firm zainteresowanych przygotowaniem projektu rozbudowy śląskiego odcinka pomiędzy węzłami Brzęczkowice i Byczyna oraz małopolskiego fragmentu od Dulowej do Balic.

Odcinek Byczyna–Dulowa również zostanie rozbudowany, jednak szczegółowy zakres prac będzie zależał od wyboru wariantu obwodnicy Chrzanowa i Trzebini. Jedna z rozpatrywanych propozycji przewiduje wykorzystanie A4 i budowę nowego węzła Dulowa na połączeniu z DK79.

Trzeci pas A4 w aglomeracji krakowskiej

Do trzech pasów ma zostać rozbudowany także silnie obciążony odcinek A4 od węzła Balice I do ul. Kąpielowej, położonej za węzłem Kraków Południe.

Prace projektowe rozpoczęły się w 2022 r. Analizowane są trzy warianty inwestycji. Dwa z nich, oznaczone jako W2 i W3, przewidują budowę nowych mostów na Wiśle. Wariant W4 zakłada rozbudowę trasy po istniejącym śladzie. Przygotowywane są materiały do wniosku o wydanie decyzji środowiskowej, w którym zostanie wskazany wariant preferowany.

Dolnośląska A4 do gruntownej przebudowy

Modernizacji wymaga również dolnośląski odcinek A4. Na dużej części trasy pomiędzy Krzywą a Wrocławiem brakuje pasów awaryjnych, a większość węzłów ma łącznice niespełniające współczesnych parametrów.

Dla odcinków pomiędzy węzłami Krzyżowa, Krzywa i Legnica, liczących łącznie 35 km, wydano już decyzje środowiskowe. W pierwszym etapie powstanie nowa jezdnia, prowadzona naprzemiennie po północnej i południowej stronie istniejącej A4. Następnie przebudowane zostaną węzły oraz obiekty inżynierskie, a ruch zostanie przeniesiony na nową trasę. Ostatni etap obejmie rozbiórkę starej nawierzchni i budowę drugiej nowej jezdni.

Realizację tego zadania zaplanowano na lata 2027–2031.

Dla ponad 80 km A4 od Legnicy do węzła Wrocław Wschód przygotowywane są wnioski o wydanie decyzji środowiskowych. Na fragmencie od Legnicy do okolic Kostomłotów rekomendowana jest rozbudowa w istniejącym śladzie. Złożenie wniosku zaplanowano jeszcze w 2026 r.

Odcinek od Kostomłotów do Starego Śleszowa ma zostać poprowadzony po nowym śladzie. Wniosek środowiskowy dla tej części planowany jest w 2027 r. Zakres przedsięwzięcia obejmie także zachowawczy remont pozostałego odcinka, w tym wiaduktów i węzła bielańskiego. Realizację inwestycji przewidziano na lata 2029–2034.

A6 i A8 w całości dostępne dla kierowców

Autostrady A6 i A8 są ukończone na całej długości. A6 liczy 28,4 km i stanowi część międzynarodowej trasy E28. A8, czyli Autostradowa Obwodnica Wrocławia, ma 22,7 km i leży w ciągu trasy E67.

Na A6 usunięto ostatnie fragmenty starej nawierzchni z płyt betonowych i zastąpiono je nawierzchnią bitumiczną. Przebudowano również węzeł Szczecin Kijewo, dostosowując go do przyszłego połączenia z S10. Powstały nowe łącznice, jezdnie zbiorczo-rozprowadzające oraz szersze wiadukty.

Obecnie roboty prowadzone są w rejonie przejścia granicznego i przy budowie węzła na skrzyżowaniu A6 z obwodnicą Kołbaskowa. Dotychczasowy węzeł łączący DK13 z A6, wybudowany w latach 30. XX w., zostanie zamknięty. Jego funkcję przejmie nowy węzeł, na którym rozpocznie się S6 Zachodnia Obwodnica Szczecina.

Na granicznym odcinku powstają wiadukt umożliwiający zawracanie, łącznice oraz plac do prowadzenia kontroli. Planowana jest również likwidacja przedwojennego węzła Radziszewo podczas budowy DK31 Radziszewo–Gryfino. Nowy węzeł zostanie zintegrowany z sąsiednim węzłem Klucz.

A8 powstała w latach 2008–2011. Rozpoczyna się na węźle Wrocław Południe, gdzie łączy się z A4. Do węzła Wrocław Północ ma po trzy pasy ruchu w każdym kierunku, a dalej do węzła Wrocław Psie Pole po dwa pasy. Następnie przechodzi w drogę ekspresową S8.

A18 po modernizacji poniemieckiej trasy

Autostrada A18 ma 76,5 km długości i jest częścią europejskiej trasy E36. Jej południowa jezdnia stanowiła pozostałość przedwojennej autostrady prowadzącej z Berlina w kierunku Bytomia.

W latach 2004–2007 zbudowano od podstaw północną jezdnię w kierunku granicy z Niemcami w Olszynie. Przebudowa jezdni południowej rozpoczęła się w 2020 r. i zakończyła w 2023 r. Dzięki temu kierowcy otrzymali pełny przekrój autostradowy na ponad 76 km do Krzyżowej.

Na odcinku pomiędzy węzłami Golnice i Krzyżowa planowane jest jeszcze dobudowanie pasów awaryjnych oraz przebudowa nawierzchni. Prace przewidziano na lata 2028–2029.

A50 domknie sieć autostrad w Polsce

A50 będzie ostatnią nową autostradą składającą się na docelowy układ sieci. Jej dokładny przebieg nie został jeszcze ustalony. Trasa ma utworzyć południową część Obwodnicy Aglomeracji Warszawskiej.

Projektanci pracują obecnie nad zachodnią częścią obwodnicy, prowadzącą od S7 na północ od Warszawy do S7 po południowej stronie aglomeracji. Cała Obwodnica Aglomeracji Warszawskiej ma mieć około 240 km i składać się w przybliżeniu po połowie z autostrady A50 i drogi ekspresowej S50.

Budowa A50 oraz dokończenie A2 na wschód od Białej Podlaskiej mają zamknąć etap tworzenia podstawowego układu autostrad w Polsce.

Polskie autostrady wchodzą w nowy etap rozwoju

Sieć autostrad jest bliska osiągnięcia docelowej długości, ale nie oznacza to końca dużych inwestycji. Głównym wyzwaniem staje się dostosowanie istniejących tras do rosnącego ruchu, współczesnych parametrów technicznych i nowych wymagań energetycznych.

Największą skalę będą miały poszerzenie 92 km A2 między Łodzią a Warszawą oraz planowane modernizacje A4 od Dolnego Śląska po Małopolskę. Przygotowywana jest także rozbudowa A1 między Toruniem a Włocławkiem.

Kolejne lata przyniosą więc zmianę priorytetów: od budowania brakujących połączeń do zwiększania przepustowości, bezpieczeństwa i trwałości autostrad, które już dziś tworzą podstawowy szkielet transportowy kraju.