Budownictwo inżynieryjne – rekordowy potencjał inwestycyjny w fazie realizacji

Budownictwo inżynieryjne wchodzi w fazę intensywnej realizacji

Po niewielkim spowolnieniu w 2024 r. rynek budownictwa inżynieryjnego w 2025 r. wciąż nie mógł się rozpędzić i zanotował w ujęciu realnym niewielki spadek na poziomie 0,7% r/r. Łączna wartość sektora wyniosła 123,0 mld zł, co odpowiadało 31,0% całkowitej wartości polskiego rynku budowlanego (396,5 mld zł). Branża przygotowywała się do realizacji długo oczekiwanych inwestycji finansowanych ze środków Krajowego Planu Odbudowy i Funduszu Spójności. Kumulacja tych zleceń z programami rządowymi oraz inwestycjami z sektora energetycznego sprawia, że rok 2026 zapowiada się jako przełomowy dla całego segmentu.

W scenariuszu bazowym prognoz PMR Market Experts budownictwo inżynieryjne odnotuje w 2026 r. wzrost na poziomie 2,7% r/r w ujęciu realnym. Jest to najwyższa dynamika spośród wszystkich segmentów polskiego rynku budowlanego. Segment inżynieryjny będzie systematycznie zwiększał swój udział w rynku budowlanym. Wzrost tego udziału przyspieszy wyraźnie od 2026 r., a w perspektywie całego horyzontu prognozy (do 2031 r.) średnioroczne tempo wzrostu wyniesie 7,5% nominalnie i 4,1% realnie.

Drogi – dominujący segment z nowym impulsem przetargowym

Budownictwo drogowe pozostaje największym segmentem budownictwa inżynieryjnego w Polsce. W 2025 r. jego wartość ukształtowała się na poziomie 35,1 mld zł (38,9% wartości całego segmentu inżynieryjnego dla firm zatrudniających powyżej dziewięciu pracowników). Rok 2025 przyniósł jednak wyraźne wyhamowanie: produkcja budowlano-montażowa w drogownictwie spadła o 7,0% r/r nominalnie i aż o 9,9% r/r realnie, powracając nominalnie do poziomu z 2023 r. Decydującym czynnikiem był cykl realizacji i rozliczeń kontraktów – większość kosztownych prac na głównych odcinkach zakończono i rozliczono już w 2024 r.

Mimo słabszych wyników wartościowych GDDKiA niemal w całości zrealizowała plan oddaniowy: w ciągu całego 2025 r. kierowcom udostępniono ponad 390 km nowych dróg (plan zakładał 400,6 km). Na rok 2026 GDDKiA zaplanowała oddanie łącznie 290,8 km nowych tras, w tym 57,5 km autostrad, 171,6 km dróg ekspresowych i 49 km obwodnic. Jednocześnie plan przetargów na 2026 r. obejmuje odcinki o łącznej długości 212 km (oraz 47,6 km zadań warunkowych) o szacunkowej wartości 12 mld zł. Dla porównania, plan na 2025 r. zakładał przetargi na 330 km – aktywność przetargowa w 2026 r. jest zatem niższa, co odzwierciedla naturalny cykl przygotowania kolejnych projektów.

W realizacji pozostaje obecnie 116 zadań o łącznej długości blisko 1373 km i wartości 55,8 mld zł. W całym kraju na różnych etapach budowy lub przygotowania znajduje się ponad 4128 km dróg krajowych, dróg ekspresowych i autostrad. Silne zaplecze finansowe zapewnia Rządowy Program Budowy Dróg Krajowych z budżetem 302,1 mld zł oraz Program Budowy 100 Obwodnic (28,1 mld zł do 2030 r.). Dodatkowym wsparciem dla dróg lokalnych jest Rządowy Fundusz Rozwoju Dróg – w 2026 r. trafi do samorządów 2,7 mld zł na zadania gminne i powiatowe.

Prognozowane odbicie w budownictwie drogowym jest nieuchronne, oczekujemy go już w 2026 r. (prognoza wzrostu w ujęciu realnym – ponad 3% r/r). W dłuższej perspektywie drogownictwo utrzyma stabilną, choć stopniowo malejącą dominację w strukturze budownictwa inżynieryjnego, co wynika z nasycania kluczowej sieci autostrad i dróg ekspresowych. Średnioroczne tempo wzrostu segmentu drogowego w latach 2026–2031 wyniesie w scenariuszu bazowym 7,9% nominalnie i 5,5% realnie (CAGR).

Budownictwo energetyczne – transformacja wkracza w fazę budowlaną

Rok 2025 przyniósł symboliczny przełom na rynku energetycznym: w grudniu po raz pierwszy w historii udział odnawialnych źródeł energii w mocy zainstalowanej w Polsce przekroczył 50%. Wcześniej, w czerwcu 2025 r., miesięczna produkcja z OZE (44,1%) po raz pierwszy przewyższyła produkcję z węgla (43,7%). Te dane wyznaczają kierunek inwestycji energetycznych na całą nadchodzącą dekadę i bezpośrednio przekładają się na skalę nakładów budowlanych.

Transformacja energetyczna oznacza konieczność poniesienia nakładów inwestycyjnych o niespotykanej wcześniej skali. Kluczową rolę odgrywają środki z KPO, z którego na energetykę przeznaczono ok. 25,3 mld €, w tym Fundusz Wsparcia Energetyki o wartości ponad 16 mld €. Polskie Sieci Elektroenergetyczne (PSE) planują przeznaczyć 65,9 mld zł na inwestycje do 2036 r. (73,1 mld zł do 2040 r.). Do pierwszego kwartału 2027 r. PSE planują ogłosić 34 postępowania przetargowe na roboty budowlane w infrastrukturze przesyłowej. Inwestycje dotyczą m.in. sieci dla przyłączenia morskich farm wiatrowych oraz przygotowania przyłącza elektrowni jądrowej.

Skala inwestycji głównych grup energetycznych jest imponująca. Grupa PGE zaplanowała nakłady rzędu 235 mld zł w latach 2025–2035, koncentrując się na OZE, infrastrukturze sieciowej i magazynach energii. Grupa Enea przeznacza 107,5 mld zł na lata 2024–2035, Tauron – 100 mld zł na lata 2025–2035 (z czego 90% na dystrybucję i OZE), Energa – 47,9 mld zł na lata 2024–2030, a Orlen – 350–380 mld zł na lata 2025–2035. Polska Spółka Gazownictwa planowała zainwestować w 2025 r. 3,3 mld zł (w 2025 r. pozyskała rekordowe 1,2 mld zł z funduszy UE), a Gaz-System realizuje 24 kluczowe projekty, które wydłużą sieć przesyłową do ok. 13,7 tys. km.

W czerwcu 2026 r. rząd przyjął Zaktualizowany Krajowy Plan w dziedzinie Energii i Klimatu (KPEiK). Na mocy tego dokumentu, który jest strategicznym wyznacznikiem realizacji celów dotyczących energii i klimatu w Polsce do 2040 r., do 2030 r. moc zainstalowana w Krajowym Systemie Elektroenergetycznym (KSE) wzrośnie do ponad 90 GW, a do 2040 r. podwoi się względem 2025 r.

W zależności od przyjętego scenariusza transformacji (scenariusz opierający się na istniejących politykach i środkach vs. scenariusz przyspieszonej transformacji) udział OZE w strukturze produkcji energii wzrośnie do 51,6–53,2% w 2030 r. oraz do 65,6–68,9% w 2040 r. Rozwój OZE wraz z energetyką jądrową będzie więc głównym motorem inwestycji energetycznych.

W poszczególnych segmentach rynku OZE sytuacja w 2025 r. jest zróżnicowana. Fotowoltaika pozostaje dominującym źródłem OZE – rok 2025 był nadal napędzany budową farm PV, szczególnie większych instalacji nieprosumenckich, oraz rozwojem instalacji hybrydowych (PV oraz magazyny energii). W segmencie wiatrowym przyrost mocy w 2025 r. był najsłabszy od 2020 r. (0,5 GW) z powodu problemów z przyłączami sieciowymi oraz ograniczeń regulacyjnych. Dynamicznie rozwija się natomiast rynek magazynów energii – na rynku mocy zakontraktowano już 5 GW w technologii bateryjnych magazynów energii.

Szczególnie istotnym elementem polskiej transformacji energetycznej pozostaje energetyka jądrowa. Polska rozpoczęła prace przygotowawcze na terenie budowy elektrowni jądrowej w Lubiatowie (łącznie 3750 MW, trzy bloki reaktora AP1000). Faktyczna budowa pierwszego bloku ma się rozpocząć w 2028 r., a uruchomienie produkcji energii planowane jest na 2036 r. Równocześnie największe grupy energetyczne (Orlen, PGE) prowadzą prace nad reaktorami modułowymi SMR.

Kolej – historyczny rekord i skokowe wzrosty w perspektywie

Rok 2025 był przełomowy dla budownictwa kolejowego. Segment odnotował historycznie najwyższą wartość produkcji budowlanej: 11,8 mld zł, co oznaczało wzrost o 18,0% r/r nominalnie i 14,4% r/r realnie. Tak mocne wyniki to efekt skumulowania realizacji inwestycji w ramach Krajowego Programu Kolejowego, intensywnego ogłaszania przetargów przez PKP PLK (ponad 20 mld zł w 2025 r.) oraz uruchomienia finansowania z KPO.

Perspektywy na dalsze lata są wyjątkowo pozytywne. PKP PLK planuje wydatki inwestycyjne na poziomie 18–19 mld zł w 2026 r. i zamierza podpisać umowy o łącznej wartości 30 mld zł. Na realizację inwestycji w infrastrukturę kolejową w latach 2025–2032 zabezpieczono łącznie 180 mld zł, w tym 79,1 mld zł w ramach Krajowego Programu Kolejowego do 2030 r. Harmonogramy trwających programów wskazują, że rynek osiągnie szczyt aktywności w 2028 r., kiedy planowane wydatki mogą przekroczyć 38 mld zł. Prognozowane średnioroczne tempo wzrostu w segmencie kolejowym w latach 2026–2031 wyniesie 13,4% nominalnie i 10,8% realnie (CAGR) – to najwyższa dynamika ze wszystkich podsegmentów budownictwa inżynieryjnego.

Kluczowe pozytywne sygnały dla segmentu kolejowego to:

• rekordowa aktywność inwestycyjna PKP PLK – plan wydatków 18–19 mld zł w 2026 r. i zamiar podpisania umów na 30 mld zł;
• Port Polska (projekt CPK) – komponent kolejowy obejmuje budowę linii kolei dużych prędkości Y (Warszawa – Łódź – Poznań / Wrocław); plan zakłada uruchomienie pierwszej linii do końca 2032 r. wraz z tunelem pod Łodzią;
• wzrost znaczenia infrastruktury dual-use (podwójnego przeznaczenia) – realizacja projektów kolejowych dofinansowanych z KPO (Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności) oraz europejskiego instrumentu SAFE;
• program Kolej Plus – inwestycje lokalne o największym udziale województwa lubelskiego (25,9% wartości programu), z najwyższymi wydatkami planowanymi po 2027 r.;
• intensywna modernizacja infrastruktury tramwajowej – w 15 polskich miastach realizowane są projekty współfinansowane z programu FEnIKS i KPO; 2026 r. to szczytowy okres realizacji tych inwestycji.

Czynnikiem ryzyka pozostaje relatywnie skromny plan przetargów PKP PLK na 2026 r. – zaledwie 9,5 mld zł wobec ponad 20 mld zł ogłoszonych w 2025 r. Oznacza to, że efekty nowych kontraktów przełożą się na produkcję budowlaną z opóźnieniem, dopiero w latach 2027–2028.

Port Polska – największa inwestycja infrastrukturalna generuje zlecenia dla budownictwa

Największa inwestycja infrastrukturalna w Polsce, dotychczas realizowana pod nazwą CPK, pod koniec 2025 r. została przemianowana na Port Polska. Projekt obejmuje trzy główne komponenty budowlane.

Komponent lotniskowy zakłada budowę nowego węzła komunikacyjnego. W 2026 r. zostanie ogłoszonych osiem postępowań przetargowych w części lotniskowej, w tym budowę układu drogowego lotniska i inne inwestycje, każda o wartości ponad 1 mld zł. W grudniu 2025 r. zatwierdzono Strategię Rozwoju Obszaru Otoczenia CPK do 2044 r., zakładającą stworzenie dzielnicy Airport City (64 ha) oraz rozwój logistyki i zielonej energii w 18 gminach.

Komponent kolejowy koncentruje niemal 60% całego budżetu programu. Niemal 80% środków kolejowych (ok. 63,9 mld zł) przeznaczono na realizację linii KDP Y, łączącej Warszawę, Łódź, Poznań i Wrocław. Drążenie tunelu pod Łodzią ma się rozpocząć w 2026 r., a cała trasa ma być gotowa do końca 2032 r.
Projekt zakłada też budowę dróg zewnętrznych umożliwiających obsługę transportową inwestycji. Port Polska stanowi wieloletni generator zleceń dla branży budowlanej – istotny impuls inwestycyjny związany

Projekt zakłada też budowę dróg zewnętrznych umożliwiających obsługę transportową inwestycji. Port Polska stanowi wieloletni generator zleceń dla branży budowlanej – istotny impuls inwestycyjny związany z jego realizacją będzie odczuwalny w budownictwie inżynieryjnym przez całą dekadę.

Inwestycje obronne i dual-use – nowa oś wzrostu

Zmiana sytuacji geopolitycznej w Europie spowodowała znaczny wzrost nakładów na inwestycje budowlane związane z obronnością. Polska przeznacza na obronność coraz większe środki – w 2025 r. było to ok. 175 mld zł, co oznacza wzrost o 30,6% r/r (po wzroście o 20,5% r/r w 2024 r.). Polska jest w czołówce państw NATO pod względem wydatków na obronność w relacji do PKB.

W 2024 r. wydatki MON na Plan Inwestycji Budowlanych (PIB) wzrosły o 39,4% r/r, osiągając 6,0 mld zł (89% realizacji planu). Na 2025 r. zaplanowano dalsze zwiększenie wydatków PIB. Długoterminowy strumień zleceń dla branży budowlanej generuje m.in. budowa 800-kilometrowego pasa umocnień na granicy (Tarcza Wschód) – w samym 2025 r. MON podpisał umowy na ponad 870 mln zł w ramach tego projektu. Od stycznia 2026 r. obowiązuje nowy Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności, utworzony w ramach KPO, który wesprze inwestycje w czterech obszarach. Dodatkowym impulsem jest europejski instrument SAFE – blisko 200 mld zł nisko oprocentowanych pożyczek, z czego ponad 9 mld zł przeznaczonych na projekty dual-use.

Rosnące znaczenie infrastruktury dual-use to jeden z najistotniejszych trendów strukturalnych w branży budowlanej w nadchodzących latach. W kolejnych latach w Polsce można spodziewać się wzmożonej modernizacji dróg, mostów, linii kolejowych i portów z myślą o potrzebach zarówno cywilnych, jak i obronnych. Branża budowlana notuje stały wzrost liczby projektów realizowanych na potrzeby wojska.

Porty i infrastruktura offshore – nowy front inwestycyjny, rosną inwestycje w PSI

Dynamiczny rozwój morskiej energetyki wiatrowej (offshore) generuje zupełnie nowe zapotrzebowanie na infrastrukturę budowlaną. Ministerstwo Infrastruktury prowadzi prace nad budową terminali instalacyjnych dla morskich farm wiatrowych w basenie Morza Bałtyckiego. Inwestycje portowe obejmują nie tylko terminale instalacyjne, lecz także modernizację infrastruktury portowej i drogowej oraz wdrażanie nowych technologii. Najważniejsze projekty realizowane są w portach: Świnoujście (Port Zewnętrzny – Przylądek Pomerania), Gdańsk (terminal instalacyjny T5 Baltic Hub), Gdynia, Łeba, Ustka oraz Darłowo.

Polskie porty korzystają zarówno ze środków krajowych, jak i unijnych. Inwestycje w infrastrukturę portową stanowić będą rosnący element budownictwa inżynieryjnego w okresie prognozy, szczególnie w województwach pomorskim i zachodniopomorskim.

O rosnącej atrakcyjności inwestycyjnej gospodarki polskiej świadczą dane podsumowujące 2025 r. w Polskiej Strefie Inwestycji (PSI). Liczba wydanych decyzji o wsparciu inwestycji wzrosła o 17% r/r, a deklarowana wartość inwestycji aż o 40% r/r. To dodatkowy impuls dla budownictwa przemysłowego i infrastrukturalnego w obszarach portowych i strefach ekonomicznych.

Prognozy rozwoju na lata 2026–2031

Budownictwo inżynieryjne ma najkorzystniejsze perspektywy rozwoju spośród wszystkich segmentów polskiego budownictwa. Perspektywy rysują się korzystnie po dwóch latach realnych spadków (2024: -1,7% r/r, 2025: -0,7% r/r). W scenariuszu bazowym prognozujemy, że od 2026 r. rynek inżynieryjny utrzyma się na ścieżce wzrostu przez cały horyzont prognozy.

Prognozy będą uzależnione od szeregu kluczowych czynników: tempa uruchamiania i realizacji inwestycji ze środków publicznych (KPO, fundusze unijne, programy rządowe), możliwości organizacyjnych firm wykonawczych i dostępności wykwalifikowanej kadry, zmienności kosztów materiałów i robocizny oraz stabilności regulacji prawnych. Mimo przejściowych wyzwań związanych z kumulacją dużych projektów i wyzwaniami kadrowymi perspektywy dla sektora pozostają pozytywne, a rola budownictwa inżynieryjnego jako fundamentu rozwoju polskiej gospodarki będzie w najbliższych latach niezachwiana.

Warto podkreślić, że pozytywny wydźwięk prognoz formułowanych dla branży inżynieryjnej występuje pomimo trudnego początku 2026 r., który stał pod znakiem wyjątkowo niekorzystnych warunków pogodowych (ostra zima) oraz niepewności inwestycyjnej wywołanej wpływem niespodziewanego konfliktu na Bliskim Wschodzie. Olbrzymia skala i wieloletni charakter projektów inwestycyjnych, analiza inwestycji w trakcie realizacji i nowych programów inwestycyjnych wskazują, że kierunek wzrostowy jest wciąż niezagrożony. Główne ryzyka związane są jednak ze stroną podażową i sytuacją firm wykonawczych:

• zawirowania na rynkach surowcowych (wzrost cen surowców i niepewność co do cen materiałów budowlanych);
• niepewność na rynkach energii – ryzyko wzrostu kosztów działalności firm budowlanych, gdzie koszt transportu odgrywa niezwykle istotną rolę;
• wzrost ryzyka powodujący rosnące koszty finansowe i wzrastające koszty pracy sprawiają, że rośnie presja kosztowa w firmach inżynieryjnych;
• opóźnienia przetargowe (opóźnione uruchomienie środków z KPO, opóźnienia w przetargach infrastrukturalnych) wzmogły konkurencję cenową, która z kolei prowadzi do drenażu marż.

Miesiące letnie będą kluczowe w kontekście przyspieszenia po ciężkim początku roku i powinny przynieść potwierdzenie prognozowanej i oczekiwanej pozytywnej tendencji na rynku budownictwa inżynieryjnego.

Warto podkreślić wymiar regionalny prognozowanych zmian. Liderem segmentu inżynieryjnego w 2025 r. pozostawało województwo mazowieckie (18,8% udziału krajowej produkcji budowlano-montażowej). Wysoką aktywność odnotowano również w województwach pomorskim (14,1%) oraz zachodniopomorskim (10,7%). W 2031 r. województwo pomorskie zdetronizuje dotychczasowego lidera – dynamiczny rozwój regionu odzwierciedla koncentrację inwestycji w energetyce offshore, portach instalacyjnych i infrastrukturze CPK / Port Polska. Najwyższe średnioroczne dynamiki wzrostu prognozowane są w województwach, gdzie realizowane będą kluczowe projekty infrastrukturalne i energetyczne (m.in. elektrownie atomowe, offshore, Port Polska).

Czytaj więcej na https://pmrmarketexperts.com

>>> Artykuł ukazała się w wydaniu NBI 4 (127) lipiec – sierpień