ZSK dla Podkarpacia. Około 200 km nowych linii kolejowych

Założenia Zintegrowanej Sieci Kolejowej (ZSK) dla województwa podkarpackiego przedstawiono podczas spotkania w Urzędzie Marszałkowskim w Rzeszowie. W rozmowach uczestniczyli przedstawiciele samorządu województwa, PKP Polskich Linii Kolejowych oraz spółki odpowiedzialnej za program Port Polska.

Plan przewiduje włączenie Rzeszowa do sieci Kolei Dużych Prędkości prowadzącej w kierunku Lublina i Warszawy, a także Krakowa, Katowic i Wrocławia. Nowe i modernizowane linie mają również usprawnić podróże pomiędzy miastami regionu, w tym Stalową Wolą, Tarnobrzegiem, Mielcem, Kolbuszową, Krosnem i Sanokiem.

Magistrala Wschodnia połączy Rzeszów z Lublinem

Jednym z podstawowych elementów planowanej sieci ma być Magistrala Wschodnia. Trasa została przewidziana jako połączenie prowadzące ze Słowacji przez Rzeszów i Lublin do Warszawy, a następnie w kierunku Białegostoku i państw bałtyckich.

Realizacja tego korytarza wymaga budowy nowej linii między Warszawą a Lublinem, modernizacji wybranych fragmentów istniejącej infrastruktury pomiędzy Lublinem i Łętownią oraz wykonania nowego odcinka Łętownia–Rzeszów.

Zgodnie z założeniami ZSK docelowa podróż z Rzeszowa do Warszawy ma trwać około dwóch godzin. Przejazd do Lublina miałby się skrócić do około godziny. Dla porównania w materiale źródłowym obecny czas podróży pomiędzy Rzeszowem a Warszawą określono na około cztery godziny, a pomiędzy Rzeszowem i Lublinem – na około 160 minut.

Jeszcze przed 2030 r. zakładane jest skrócenie przejazdu z Warszawy do Lublina do około półtorej godziny. Priorytetem w dalszym rozwoju korytarza ma być odcinek łączący Lublin z Rzeszowem. Komunikat nie zawiera jednak szczegółowego harmonogramu projektowania i budowy poszczególnych fragmentów trasy.

– Podkarpacie na Zintegrowanej Sieci Kolejowej wyłącznie zyskuje. Z Rzeszowa do stolicy podróż skróci się do dwóch godzin, a przejazd z Rzeszowa do Lublina potrwa godzinę. Przebieg linii wybrany do realizacji zakłada zwiększenie dostępności komunikacyjnej, która jest dla regionu położonego w południowo-wschodniej części Polski niezwykle istotna. Kolej wzmocni Podkarpacie gospodarczo i turystycznie. Z satysfakcją myślę o tym, jak szybko będzie można przemieścić się do tego wyjątkowo malowniczego regionu – powiedział Maciej Kaczorek, członek zarządu PKP PLK – dyrektor ds. strategii i rozwoju.

Magistrala Wschodnia ma częściowo wykorzystywać istniejące korytarze kolejowe. Ich modernizacja ma umożliwić włączenie do szybszych połączeń m.in. Jasła, Krosna i Sanoka. Plan obejmuje także bezpośrednie powiązanie Rzeszowa ze Stalową Wolą i Niskiem.

Nowe linie dla północnego Podkarpacia

W ZSK uwzględniono Tarnobrzeg, Stalową Wolę i Mielec jako węzły o znaczeniu subregionalnym. Planowane rozwiązania mają umożliwić bezpośrednie podróże pomiędzy głównymi ośrodkami północnej części województwa oraz połączyć je z Rzeszowem.

Istotną rolę mają odegrać nowe linie Mielec–Kolbuszowa oraz Rzeszów–Łętownia. Pierwsza z nich ma włączyć Mielec do regionalnej i dalekobieżnej sieci kolejowej bez konieczności dodatkowych przesiadek. Zakładany czas przejazdu z Mielca do Rzeszowa wynosi około 30 minut.

Plan obejmuje również korytarz Rzeszów–Mielec–Tarnobrzeg–Sandomierz–Ostrowiec Świętokrzyski–Radom–Warszawa. W tym przypadku przewidziano stopniowe podnoszenie parametrów istniejącej infrastruktury.

Uzupełnieniem układu ma być odcinek Stalowa Wola–Sandomierz. Jego realizacja ma umożliwić uruchomienie bezpośrednich połączeń Stalowej Woli, Tarnobrzega i Mielca z Tarnowem i Krakowem, a także podróże w kierunku Katowic, Wrocławia, Lublina oraz Zamościa.

Magistrala Południowa w kierunku Krakowa i Wrocławia

Połączenia Podkarpacia z południową i zachodnią częścią kraju ma obsługiwać Magistrala Południowa. Planowana trasa poprowadzi z Rzeszowa przez Kraków i Katowice do Wrocławia.

Na odcinku Kraków–Rzeszów przyjęto docelową prędkość 250 km/h. Linia ma w dużej części wykorzystywać korytarz obecnej linii kolejowej nr 91. W planach uwzględniono możliwość rozbudowy infrastruktury do czterech torów oraz wyznaczenia nowego przebiegu na odcinku pomiędzy Tarnowem a Krakowem.

Według założeń ZSK czas przejazdu z Rzeszowa do Krakowa ma wynieść około godziny, wobec około 80 minut wskazanych jako obecny czas podróży. Pociągi ekspresowe z Podkarpacia do Krakowa, Katowic i Wrocławia miałyby kursować co godzinę.

Rozkład oparty na regularnych częstotliwościach

Z inwestycjami infrastrukturalnymi powiązano założenia Horyzontalnego Rozkładu Jazdy. Podstawowa częstotliwość pociągów regionalnych na Podkarpaciu ma wynosić dwie godziny. Na głównych ciągach składy mają kursować co godzinę, a na najbardziej obciążonych odcinkach – co 30 minut.

Dzięki planowanej łącznicy pomiędzy liniami kolejowymi nr 106 i 108 szybsze połączenia z Rzeszowem mają uzyskać Krosno i Sanok. Odcinki Tarnów–Dębica–Rzeszów–Jarosław–Przemyśl mają zostać połączone w ramach jednej linii regionalnej. Podobne rozwiązanie przewidziano dla Mielca, Tarnobrzega, Stalowej Woli, Niska i Leżajska.

Węzły kolei regionalnej zaplanowano m.in. w Dębicy, Stalowej Woli, Jarosławiu, Przeworsku, Jaśle i Tarnobrzegu. Krosno i Sanok mają uzyskać połączenia dalekobieżne w kierunku Warszawy, natomiast Mielec – połączenia z Krakowem, Lublinem i Zamościem.

Przemyśl ma nadal pełnić funkcję węzła przesiadkowego dla podróży pomiędzy Ukrainą a centralną i południową Polską.

W planie dwa terminale intermodalne

ZSK obejmuje również rozwój kolejowego transportu towarowego. W województwie podkarpackim wskazano możliwość utworzenia dwóch terminali intermodalnych. Ich wstępne lokalizacje przewidziano w powiatach rzeszowskim i przemyskim.

Terminale mają umożliwiać przeładunek towarów pomiędzy różnymi środkami transportu i obsługiwać przewozy krajowe oraz międzynarodowe. Na obecnym etapie materiał nie podaje terminów realizacji ani szczegółowych lokalizacji tych obiektów.

Zintegrowana Sieć Kolejowa jest długoterminowym planem rozwoju infrastruktury, a nie harmonogramem rozpoczętych inwestycji. Dokument przygotowali eksperci Centrum Transportu i Mobilności Port Polska we współpracy z PKP Polskimi Liniami Kolejowymi oraz Instytutem Rozwoju Miast i Regionów. Program wyznaczający kierunki rozwoju sieci w kolejnych dekadach ogłoszono w czerwcu 2026 r.