ZSK ma włączyć do sieci kolejowej 27 kolejnych miast

Około 4,7 tys. km nowych linii kolejowych

Zintegrowana Sieć Kolejowa jest długoterminowym planem rozwoju infrastruktury kolejowej w Polsce. Dokument uwzględnia potrzeby poszczególnych regionów oraz wskazuje kierunki budowy i modernizacji linii po 2035 r.

ZSK zakłada powstanie około 4,7 tys. km nowych tras. Docelowy układ ma zwiększyć dostępność kolei w małych i średnich miastach, zwłaszcza w ośrodkach powiatowych, które obecnie nie są obsługiwane przez transport kolejowy.

Według założeń przedstawionych podczas kongresu dostęp do sieci może uzyskać 27 kolejnych miast, w tym 22 powiatowe. Nowa infrastruktura ma umożliwić ich połączenie z większymi ośrodkami oraz włączenie do systemu przewozów regionalnych i dalekobieżnych.

W materiale nie wskazano jednak nazw wszystkich miast ani harmonogramów realizacji poszczególnych linii. Podane wielkości odnoszą się do docelowego układu ZSK, a nie do inwestycji znajdujących się już na etapie budowy.

Węzły przesiadkowe połączą różne środki transportu

Istotną część planu stanowi infrastruktura punktowa, czyli przede wszystkim dworce i węzły umożliwiające przesiadki pomiędzy pociągami dalekobieżnymi, regionalnymi i aglomeracyjnymi oraz transportem lokalnym.

Podczas kongresu omawiano znaczenie zintegrowanych węzłów przesiadkowych dla obsługi miast regionalnych i otaczających je gmin. Ich lokalizacja oraz zakres obsługi mają wpływać na dostępność kolei również dla mieszkańców miejscowości położonych poza bezpośrednim przebiegiem linii.

Rozwój sieci ma być powiązany z planowaniem przestrzennym i organizacją transportu publicznego. W praktyce oznacza to konieczność skoordynowania inwestycji kolejowych z układem autobusowym, komunikacją miejską oraz zagospodarowaniem terenów wokół stacji.

HRJ ma koordynować ofertę przewozową

Drugim omawianym projektem był Horyzontalny Rozkład Jazdy. W przeciwieństwie do ZSK, które koncentruje się na docelowym układzie infrastruktury, HRJ dotyczy organizacji przyszłych połączeń pasażerskich.

Projekt ma wyznaczać granice pomiędzy rolą kolei dalekobieżnej i regionalnej oraz uwzględniać przewozy organizowane przez samorządy województw. Jego zadaniem jest skoordynowanie rozkładów w taki sposób, aby połączenia różnych kategorii tworzyły jeden system i umożliwiały zaplanowane przesiadki.

W 2026 r. zakończono konsultacje dotyczące przyszłej oferty przewozowej. Ich wyniki wykorzystano do przygotowania opracowania obejmującego plany rozwoju ruchu regionalnego i aglomeracyjnego w skali całego kraju. Materiał ten ma być wykorzystywany podczas dalszych prac nad koordynacją połączeń regionalnych z ruchem dalekobieżnym.

Terminale intermodalne elementem rozwoju regionów

ZSK obejmuje również infrastrukturę przeznaczoną do obsługi przewozów towarowych. Podczas kongresu omówiono znaczenie terminali intermodalnych, w których ładunki mogą być przeładowywane pomiędzy transportem kolejowym i drogowym.

Planowanie takich obiektów ma być powiązane z potencjałem gospodarczym poszczególnych regionów oraz przebiegiem najważniejszych korytarzy transportowych. Komunikat nie zawiera jednak informacji o konkretnych lokalizacjach nowych terminali, terminach ich realizacji ani źródłach finansowania.

Przedstawione w Krakowie rozwiązania mają charakter strategiczny. ZSK określa docelowy kierunek rozbudowy infrastruktury kolejowej, natomiast HRJ dotyczy organizacji przyszłej oferty przewozowej. Realizacja poszczególnych inwestycji będzie wymagała dalszych prac projektowych, decyzji administracyjnych oraz zapewnienia finansowania.