Zimowa zabudowa węzła tramwajowego Wierzbięcice w technologii CONTRACK

Poznański węzeł o strategicznym znaczeniu

Przebudowywany węzeł Wierzbięcice to kluczowy element projektu budowy trasy tramwajowej w ul. Ratajczaka, zleconej przez Poznańskie Inwestycje Miejskie i realizowanej przez Terlan. To właśnie tutaj krzyżują się najważniejsze kierunki ruchu tramwajowego pomiędzy centrum Poznania a południową częścią miasta.

Z punktu widzenia inżynieryjnego inwestycja należy do najbardziej wymagających realizacji tramwajowych prowadzonych obecnie w Polsce. Układ torowy obejmuje liczne rozjazdy, tworząc tzw. pełną gwiazdę rozjazdową. W układzie wykorzystano także pierwszy w Europie prefabrykowany rozjazd dwutorowy podwójny. Został zaprojektowany indywidualnie dla tej inwestycji, integrując konstrukcję stalową rozjazdu z prefabrykowaną nawierzchnią betonową.

Nowoczesne podejście do inwestycji – wyzwanie dla wykonawcy

W takich lokalizacjach tradycyjne technologie oznaczają zwykle długotrwałe roboty prowadzone bezpośrednio na placu budowy. Każdy etap wymaga zachowania rygorystycznych tolerancji geometrycznych, a harmonogram jest silnie uzależniony od warunków atmosferycznych. To wymusza realizację inwestycji głównie w okresie letnim, kiedy jest największa szansa na stabilne warunki atmosferyczne, niezbędne do prawidłowego wiązania betonu. Krótki okres możliwości prowadzenia prac i szeroki zakres robót to wyzwanie dla wykonawcy. Terlan zdecydował się jednak na wykorzystanie technologii CONTRACK, wyznaczając nowy kierunek planowania inwestycji.

Okiem wykonawcy inwestycji

Dzięki tej technologii wykonawca zyskuje większą pewność co do założonego harmonogramu i możliwości realizacji prac w warunkach zmieniającego się klimatu i występowania coraz bardziej ekstremalnych warunków pogodowych. Znacznie skraca się czas montażu samych płyt.

Zarówno upał, jak i silny mróz stanowią wyzwanie w tradycyjnej technologii na mokro, ale stosowanie prefabrykatów zapewnia większą przewidywalność. Jedynym czynnikiem, który wymaga od wykonawcy bardziej złożonego planowania, są duże gabaryty płyt, które wymagają odpowiedniej ilości miejsca. Podczas montażu na placu budowy konieczny jest dźwig o dużej nośności. Należy również zwracać szczególną uwagę na występującą sieć trakcyjną. Jednakże w dalszym ciągu stosowanie gotowych prefabrykatów znacznie ułatwia sam proces budowlany podczas realizowania skomplikowanych inwestycji infrastrukturalnych. Trzeba również pamiętać o procesie logistycznym dostarczenia płyt, możliwe jest np. korzystanie z transportu kolejowego lub przewożenia ponadgabarytowych płyt transportem drogowym. Ogromnym plusem jest jednak zaangażowanie producenta w proces logistyczny i projektowy.

Pełna gwiazda rozjazdowa w technologii CONTRACK

Na węźle Wierzbięcice na zlecenie głównego wykonawcy KZN Rail zabudował 123 wielkogabarytowe prefabrykaty CONTRACK o łącznej powierzchni ponad 2300 m², tworząc jeden z najbardziej zaawansowanych układów tramwajowych zrealizowanych w technologii wielkogabarytowej prefabrykacji. Największe elementy osiągały powierzchnię 26,4 m².

Do ułożenia płyt wykorzystano specjalistyczny system siłowników do regulacji bocznej i środkowej, za pomocą którego precyzyjnie ustawiono elementy zgodnie z założeniami projektowymi. Rozwiązanie to umożliwiło również dokładną niwelację całego układu oraz wykonanie podlewu uszczelniająco-stabilizującego pod płytami, stanowiącego integralny element zastosowanej technologii.

Wielkogabarytowe prefabrykaty rozjazdowe przygotowywane są poza placem budowy. To konstrukcje projektowane indywidualnie, z precyzyjnym dopasowaniem geometrii torów oraz niezbędnych instalacji. Jeszcze kilka lat temu realizacja takich rozwiązań w tej skali byłaby trudna do wyobrażenia. Dziś prefabrykacja umożliwia szybszą i bezpieczniejszą zabudowę skomplikowanych układów rozjazdowych, także w okresie zimowym.

Przełamanie kalendarza inwestycji – prace prowadzone zimą

I to właśnie zimowy aspekt poznańskiej inwestycji może okazać się punktem zwrotnym w nowoczesnym planowaniu budowy infrastruktury tramwajowej. Pierwsze dwa etapy montażu prefabrykatów odbywały się zimą, w okresie ujemnych temperatur i opadów śniegu. Pierwsze miesiące tego roku charakteryzowały się bardzo niską temperaturą, nawet do ponad -20 °C, i dużymi opadami śniegu. W takich warunkach wykorzystanie technologii tradycyjnej byłoby niemożliwe i konieczne byłoby przesunięcie prac na okres wiosenno-letni.

Technologia CONTRACK przenosi jednak najbardziej wrażliwe procesy technologiczne do zakładu produkcyjnego, do kontrolowanych warunków temperatury i wilgotności. Na plac budowy trafiają elementy gotowe do montażu. To różnica znacząca dla całej branży – w praktyce coraz większa część procesu budowy torowiska zostaje przeniesiona poza teren inwestycji. Oznacza to nie tylko większą kontrolę jakości, ale również znacznie mniejszą zależność harmonogramu od warunków pogodowych.

Nowy kierunek planowania inwestycji

Technologia CONTRACK, po realizacji remontu błyskawicznego torowiska na Placu Zawiszy w Warszawie w 2025 r., wyznacza kolejny kierunek rozwoju branży. Jeżeli najbardziej złożone układy rozjazdowe mogą być wykonywane z wykorzystaniem wielkogabarytowej prefabrykacji, a kluczowe roboty prowadzone również w okresie zimowym, otwiera to zupełnie nowe możliwości planowania modernizacji sieci tramwajowych.

Być może największym osiągnięciem poznańskiej realizacji nie jest więc sam prefabrykowany rozjazd czy liczba zabudowanych płyt. Znacznie ważniejsze może okazać się udowodnienie, że infrastruktura tramwajowa przestaje być uzależniona od tradycyjnego kalendarza budowlanego. A to może mieć wpływ na sposób realizacji inwestycji miejskich w całej Polsce oraz Europie.

Czytaj więcej na https://contrack.tech

>>> Artykuł ukazała się w wydaniu NBI 4 (127) lipiec – sierpień