Ponad 130 mln zł na wykupy nieruchomości po powodzi

Wykupy nieruchomości po powodzi

Realizacja programu prowadzonego na podstawie Specustawy Przeciwpowodziowej 3.0 jest bliska zakończenia. Spośród 111 nieruchomości przewidzianych do wykupu w 2025 r. Wody Polskie nabyły 76. Właścicielom wypłacono blisko 77 mln zł.

Program objął nieruchomości położone między innymi w Bardzie, Krosnowicach, Żelaźnie, Ołdrzychowicach Kłodzkich, Radochowie, Jugowicach, Stroniu Śląskim, Kłodzku i Lądku-Zdroju.

Najwyższa kwota zapłacona za jedną nieruchomość wyniosła 4 878 116 zł. Średnią wartość wykupu określono na około 1,5 mln zł.

Kolejne 30 nieruchomości wykupiono w 2026 r.

W 2026 r. Wody Polskie nabyły kolejnych 30 nieruchomości za około 30 mln zł. Ostatni akt notarialny podpisano 10 września.

Plan na bieżący rok obejmował 35 nieruchomości. Jeden właściciel zrezygnował z udziału w programie. W pozostałych przypadkach zawarcie umów utrudniają nieuregulowany stan własności lub brak możliwości skontaktowania się ze wszystkimi współwłaścicielami.

Po rozwiązaniu problemów formalnoprawnych mają być podpisywane następne umowy.

Wnioski właścicieli nieruchomości w Krosnowicach

Do Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu wpłynęło 20 wniosków dotyczących wykupu nieruchomości w Krosnowicach. Złożono je na podstawie przepisów ustawy z 9 maja 2025 r. dotyczącej usuwania skutków powodzi.

Pięć wniosków wpłynęło po terminie, który upłynął 1 października 2025 r. Wody Polskie zapowiadają powrót do tych spraw, jednak ewentualne wykupy będą musiały zostać przeprowadzone na podstawie innych obowiązujących przepisów.

Do 800 mln zł na wykupy do 2034 r.

Drugi mechanizm wykupów opiera się na art. 258a ustawy Prawo wodne. O zakwalifikowaniu nieruchomości decydują eksperci Wód Polskich, biorąc pod uwagę między innymi poziom zagrożenia oraz położenie obiektów na terenach zalewowych.

Na tej podstawie nabyto dotychczas dziewięć nieruchomości, w tym osiem w Krosnowicach i jedną w Żelaźnie. Właścicielom wypłacono łącznie około 24 mln zł.

Program ma być realizowany do 2034 r. Maksymalny limit wydatków z budżetu państwa wynosi 800 mln zł. Na lata 2026 i 2027 przewidziano po 50 mln zł, natomiast od 2028 do 2034 r. planowane wydatki wynoszą po 100 mln zł rocznie.

Warunkiem przeprowadzenia wykupu jest zgoda wszystkich właścicieli, współwłaścicieli i spadkobierców. Nieruchomość musi mieć uregulowany stan prawny, nie może być przedmiotem postępowania sądowego ani być obciążona hipoteką lub innymi ograniczeniami.

Kolejne nieruchomości są wyceniane

W 2026 r. wyceniono już 16 nieruchomości o łącznej wartości blisko 27 mln zł. W przypadku kolejnych 11 obiektów, których właściciele zgodzili się na sprzedaż i spełnili wymagania formalne, wstępny koszt wykupu oszacowano na około 22,5 mln zł.

Wody Polskie skierowały również zapytania do 260 właścicieli nieruchomości znajdujących się na terenach zagrożonych powodzią. Gotowość do rozważenia sprzedaży zadeklarowało 90 z nich.

Strategia „Odsunąć ludzi od powodzi”

Program wykupów jest elementem przygotowywanego Studium Redukcji Ryzyka Powodziowego w zlewni Nysy Kłodzkiej. Dokument opracowuje zespół ekspertów pod kierownictwem prof. Janusza Zaleskiego.

Strategia „Odsunąć ludzi od powodzi” zakłada ograniczanie zabudowy na terenach szczególnie zagrożonych zalaniem oraz stopniowe przenoszenie mieszkańców z obszarów wysokiego ryzyka.

Wykupy prowadzone za zgodą właścicieli mają ograniczyć zagrożenie dla życia i zdrowia mieszkańców oraz zmniejszyć straty powodowane przez kolejne powodzie.

Inwestycje przeciwpowodziowe na Dolnym Śląsku

Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej we Wrocławiu prowadzi 21 inwestycji o łącznej wartości około 1,3 mld zł.

Jednym z największych przedsięwzięć jest planowana budowa wielofunkcyjnego zbiornika Kamieniec Ząbkowicki na Nysie Kłodzkiej. Obiekt ma pomieścić około 103 mln m³ wody, z czego 49 mln m³ będzie stanowić rezerwę przeciwpowodziową. Zakończenie inwestycji przewidziano około 2034 r.

Przygotowywana jest również odbudowa zbiornika Stronie Śląskie. Obecna zapora ma zostać rozebrana i zastąpiona nowym obiektem. Rozpoczęcie robót budowlanych zaplanowano na 2028 r.

Studium Wykonalności Programu Redukcji Ryzyka Powodziowego w zlewni Nysy Kłodzkiej ma zostać ukończone w I kwartale 2027 r. Dokument wskaże rozwiązania obejmujące między innymi budowę zbiorników i polderów, rozwój retencji naturalnej, renaturyzację rzek oraz unowocześnienie systemów prognozowania i ostrzegania.