System kaucyjny – podsumowanie wdrażania i planowane zmiany

Znak kaucji jako podstawa systemu kaucyjnego

Na rynku funkcjonują równolegle napoje w opakowaniach objętych systemem kaucyjnym oraz produkty jeszcze nim nieobjęte. Kluczowym elementem rozróżnienia jest znak kaucji umieszczony na etykiecie.

Tylko opakowania oznaczone znakiem kaucji podlegają zwrotowi w ramach powszechnego systemu kaucyjnego. Zwrot możliwy jest bez dowodu zakupu, w dużych oraz wybranych małych sklepach uczestniczących w systemie, z zachowaniem prawa do zwrotu kaucji w formie pieniężnej.

Od 1 stycznia 2026 r. producenci uczestniczący w systemie kaucyjnym będą mogli wprowadzać do obrotu wyłącznie napoje w opakowaniach oznaczonych znakiem kaucji. Produkty wprowadzone wcześniej bez takiego oznaczenia będą sprzedawane do wyczerpania zapasów.

Obowiązki producentów i opłaty produktowe

System kaucyjny zakłada obowiązek osiągnięcia 77% poziomu zbiórki pustych butelek i puszek. W przypadku nieosiągnięcia tego poziomu producenci poniosą opłatę produktową w wysokości 1 zł za każdy brakujący kilogram opakowań.

Dla firm, które nie podpiszą umowy z operatorem systemu, stawka wzrasta do 3 zł za kilogram. W razie niewypełnienia obowiązków finansowa odpowiedzialność spoczywa zarówno na producencie, jak i operatorze systemu, po 50% należnej kwoty.

Butelki szklane w systemie kaucyjnym

Szklane butelki wielokrotnego użytku zostały objęte systemem kaucyjnym na mocy ustawy z 13 lipca 2023 r. Jednocześnie trwa dyskusja dotycząca dobrowolności ich włączania do powszechnego systemu.

O tym, czy butelka szklana funkcjonuje w ramach systemu kaucyjnego, decyduje znak kaucji. Oznaczenie „butelka zwrotna” bez znaku kaucji oznacza zwrot na zasadach określonych przez producenta.

Znaczenie systemu kaucyjnego

System kaucyjny jest jednym z kluczowych instrumentów polityki środowiskowej państwa. Jego celem jest zwiększenie poziomu recyklingu oraz ograniczenie ilości odpadów opakowaniowych poprzez powrót większości butelek i puszek do obiegu.