Budownictwo
Drogi
Energetyka
Geoinżynieria
Hydrotechnika
Inż. Bezwykopowa
Kolej
Mosty
Motoryzacja
Tunele
Wod-Kan
Potencjał kolei wąskotorowych
W Polsce funkcjonuje 26 operatorów kolei wąskotorowych, którzy w 2023 r. utrzymywali ponad 440 km czynnych linii. Przewieziono nimi około 950 tys. pasażerów. Choć infrastruktura umożliwia w wielu miejscach osiąganie prędkości 60–80 km/h, co wystarcza do obsługi ruchu lokalnego, rozwój przewozów regularnych wymaga znacznych inwestycji. Obecnie przychody operatorów nie pokrywają kosztów działalności, a utrzymanie kolei możliwe jest dzięki wsparciu samorządów i darczyńców.
W innych krajach Europy – m.in. w Szwajcarii, Włoszech i Hiszpanii – koleje wąskotorowe funkcjonują nie tylko jako atrakcja turystyczna, lecz także jako codzienny środek transportu, wykorzystywany w dojazdach do pracy i szkoły.
Mechanizm dofinansowania
Projektowane przepisy zakładają wprowadzenie mechanizmu dofinansowania przewozów pasażerskich na liniach kolei wąskotorowych w oparciu o stawkę za pociągokilometr. Rozwiązanie to umożliwi przewoźnikom uzyskanie stabilnego wsparcia finansowego oraz stworzy podstawy prawne do długofalowego rozwoju tego segmentu transportu.
Dzięki zmianom możliwe będzie:
- zapewnienie stałego dofinansowania pasażerskich przewozów kolejowych na liniach wąskotorowych,
- włączenie kolei wąskotorowych do wieloletniego programu inwestycyjnego,
- objęcie dofinansowaniem także inwestycji infrastrukturalnych oraz działalności przewoźników.
Program wieloletni i integracja z systemem transportu
Uwzględnienie kolei wąskotorowych w wieloletnim programie inwestycyjnym pozwoli na długoterminowe planowanie i stabilne finansowanie modernizacji oraz utrzymania infrastruktury. Jest to szczególnie istotne ze względu na wysokie koszty początkowe oraz potrzebę systematycznych nakładów na utrzymanie linii.
Włączenie wąskotorówek do programu umożliwi także lepszą integrację z krajową strategią transportową oraz efektywne wykorzystanie środków publicznych. Dzięki temu koleje wąskotorowe będą mogły rozwijać zarówno swój potencjał turystyczny, jak i gospodarczy, wspierając lokalne społeczności oraz regionalną gospodarkę.
Kolejny krok – rozporządzenie wykonawcze
Równolegle do prac nad ustawą Ministerstwo Infrastruktury prowadzi, we współpracy z przedstawicielami kolei wąskotorowych, prace nad rozporządzeniem wykonawczym, które będzie szczegółowo regulowało zasady przyznawania wsparcia.
Projekt ustawy znajduje się obecnie w wykazie prac Rady Ministrów, a jego przyjęcie planowane jest w IV kwartale 2025 r.
