Budownictwo
Drogi
Energetyka
Geoinżynieria
Hydrotechnika
Inż. Bezwykopowa
Kolej
Mosty
Motoryzacja
Tunele
Wod-Kan
Ustawowe przesłanki wprowadzenia SCT w Krakowie
Miasto Kraków było zobowiązane do ustanowienia strefy czystego transportu na podstawie informacji przekazanej przez Główny Inspektorat Ochrony Środowiska. Roczna ocena jakości powietrza za 2024 r. wykazała przekroczenie średniorocznego poziomu dopuszczalnego dwutlenku azotu (NO₂) na obszarze aglomeracji krakowskiej, w tym w granicach miasta.
Pisemne stanowisko GIOŚ, które trafiło do Urzędu Miasta Krakowa w pierwszej połowie 2025 r., jednoznacznie potwierdzało wystąpienie przekroczeń norm jakości powietrza. Zgodnie z obowiązującą metodologią, to właśnie ocena GIOŚ ma charakter wiążący – nie jest ona przedmiotem decyzji prezydenta miasta ani rady gminy. Inspektorat ma czas na sporządzenie rocznej oceny jakości powietrza do 30 kwietnia każdego roku.
Podstawa prawna ustanowienia SCT
Zgodnie z ustawą o elektromobilności i paliwach alternatywnych, w przypadku przekroczenia średniorocznego poziomu dopuszczalnego NO₂ w mieście liczącym powyżej 100 tys. mieszkańców, rada gminy ma obowiązek ustanowić strefę czystego transportu. Przepisy wskazują, że następuje to od 1 stycznia roku następującego po roku, w którym prezydent miasta otrzymał wyniki oceny jakości powietrza.
W Krakowie procedura ta została przeprowadzona zgodnie z wymogami prawa. Rada Miasta Krakowa przyjęła uchwałę w sprawie ustanowienia Strefy Czystego Transportu 12 czerwca 2025 r. Przepisy weszły w życie 26 czerwca 2025 r., natomiast sama strefa zaczęła obowiązywać od 1 stycznia 2026 r.
Warunki ewentualnego zniesienia SCT
Ustawa przewiduje również precyzyjne warunki zniesienia strefy czystego transportu. Może to nastąpić dopiero wówczas, gdy w kolejnych trzech latach oceny jakości powietrza nie wykażą przekroczeń średniorocznego poziomu dopuszczalnego dwutlenku azotu na obszarze miasta objętego strefą. W przypadku Krakowa oznacza to konieczność spełnienia tych kryteriów m.in. w latach 2025–2027.
SCT w kontekście polityki środowiskowej
Wprowadzenie Strefy Czystego Transportu w Krakowie było spójne z zapisami Programu Ochrony Środowiska dla województwa małopolskiego oraz z unijnymi dyrektywami, które zakładają istotne ograniczenie emisji dwutlenku azotu do 2030 r. Z danych GIOŚ, na które powołuje się Krakowski Alarm Smogowy, wynika, że ponad 620 tys. mieszkańców Krakowa żyje na obszarach objętych przekroczeniami nowych norm dla NO₂.
