Retencja zimą – zamarznięta przyroda a magazynowanie wody

Jak działa naturalna retencja zimą?

W warunkach chłodnej zimy podstawowym magazynem wody jest pokrywa śnieżna, która gromadzi zasoby przez wiele tygodni i stopniowo oddaje je podczas wiosennych roztopów. Powolne topnienie sprzyja infiltracji wód do gleby, zasilaniu wód gruntowych oraz stabilnemu napełnianiu rzek i jezior, bez gwałtownych wezbrań.

Śnieg ogranicza parowanie i szybki spływ powierzchniowy, a zamarznięte rzeki i jeziora stabilizują poziom wód. Im bliżej początku wegetacji następują roztopy, tym efektywniej zgromadzona woda jest wykorzystywana przez rośliny, co zmniejsza ryzyko suszy wiosennej.

Skutki bezśnieżnych i ciepłych zim

Ciepłe zimy zaburzają retencję zimą, ponieważ opady coraz częściej występują w postaci deszczu. Woda szybko odpływa do rzek i morza, zamiast być magazynowana w krajobrazie. Brakuje wówczas wiosennego zasilania z roztopów, a gleby i wody podziemne nie są wystarczająco uzupełniane.

Wyższe temperatury sprzyjają parowaniu oraz przedwczesnej wegetacji roślin, która bywa przerywana wiosennymi spadkami temperatur. W konsekwencji rośnie ryzyko strat w uprawach oraz suszy rolniczej i hydrologicznej już na początku sezonu.

Znaczenie zimy dla bezpieczeństwa wodnego

Retencja zimą stanowi fundament stabilnego obiegu wody. Ograniczenie opadów śniegu i zastępowanie ich deszczem osłabia naturalne mechanizmy odbudowy zasobów wodnych. Dlatego kluczowe znaczenie ma spowalnianie odpływu oraz działania sprzyjające zatrzymywaniu wody w krajobrazie, w tym ochrona gleb, lasów i mokradeł.

Skutki coraz cieplejszych zim są odczuwalne przez cały rok, co potwierdza konieczność systemowego podejścia do gospodarowania wodą i wzmacniania retencji już w okresie zimowym.