Transformacja energetyczna przemysłu. Co sądzą pracownicy?

Transformacja energetyczna przemysłu – ocena tempa zmian

Z badania „Sustainable Industry in Europe 2026: Guidelines for a Just Transformation”, przeprowadzonego przez Wittenberg Center for Global Ethics (WCGE) w czerwcu 2026 r., wynika, że w Polsce 40% respondentów pozytywnie ocenia obecne tempo transformacji przemysłu. W polskiej części badania uczestniczyły 2082 osoby pracujące w różnych sektorach gospodarki, nie tylko w przemyśle. Neutralną ocenę tempa zmian deklaruje 41% badanych, a negatywną 18%.

W Niemczech pozytywnie ocenia tempo zmian 53% respondentów, a we Francji 54%. W obu krajach odsetek ten jest wyższy niż w Polsce. W porównaniu z 2025 r. w Niemczech wzrósł o 4 punkty procentowe, natomiast we Francji o 3 punkty procentowe.

W Polsce pozytywna ocena tempa transformacji zmniejszyła się z 43% w 2025 r. do 40% w 2026 r. Jednocześnie udział odpowiedzi neutralnych wzrósł z 40 do 41%, a negatywnych z 17 do 18%.

Ceny energii i miejsca pracy wśród najważniejszych priorytetów

Wśród zagadnień społecznych wskazywanych przez respondentów w Polsce zmiany klimatu znalazły się na piątym miejscu, uzyskując 31% wskazań. Wyżej uplasowały się bezpieczeństwo (46%), ubóstwo (43%), migracja (35%) oraz stan demokracji (33%).

Badani wskazali również działania, które ich zdaniem powinny być priorytetem rządu w procesie dochodzenia przemysłu do neutralności klimatycznej.

W Polsce najczęściej wymieniano obniżenie cen energii dla przemysłu (47%), ochronę miejsc pracy (45%) oraz ograniczenie biurokracji (44%). Kolejne miejsca zajęły obniżenie kosztów energii dla obywateli (42%) i rozbudowa infrastruktury przyjaznej klimatowi (41%).

Odmiennie rozkładają się priorytety w pozostałych krajach objętych badaniem. W Niemczech najczęściej wskazywano ograniczenie biurokracji (60%), a we Francji obniżenie kosztów energii dla obywateli (55%).

Wpływ transformacji na gospodarkę i zatrudnienie

Pozytywnego wpływu transformacji energetycznej przemysłu na polską gospodarkę spodziewa się 38% badanych. Negatywne konsekwencje przewiduje 22% respondentów.

W odniesieniu do własnej sytuacji zawodowej 41% ankietowanych oczekuje pozytywnych skutków transformacji, wobec 45% w 2025 r. Udział odpowiedzi neutralnych wzrósł w tym okresie z 40 do 45%, natomiast odsetek osób przewidujących negatywne konsekwencje zmniejszył się z 15 do 14%.

Wyniki wskazują na zróżnicowane oczekiwania pracowników dotyczące zmian w gospodarce i na rynku pracy. Znacząca część respondentów nie przewiduje jednoznacznie pozytywnego ani negatywnego wpływu transformacji na własne zatrudnienie.

Spada gotowość do osobistego zaangażowania

W Polsce odsetek respondentów deklarujących wysoką gotowość do osobistego udziału w transformacji przemysłu zmniejszył się z 42% w 2025 r. do 37% w 2026 r.

Jednocześnie udział osób deklarujących niską gotowość wzrósł z 20 do 22%, a odpowiedzi neutralnych – z 38 do 41%.

Inaczej przedstawia się sytuacja we Francji, gdzie wysoka gotowość do zaangażowania wzrosła z 48 do 50%. W Niemczech odnotowano niewielki wzrost tego wskaźnika – z 44 do 45%.

W Polsce wzrósł natomiast odsetek pracowników deklarujących gotowość do zdobywania nowych kwalifikacji lub przekwalifikowania się – z 39% w 2025 r. do 44% w 2026 r.

Badanie pokazuje również granice akceptacji zmian związanych z transformacją. Obniżenia wynagrodzenia nie zaakceptowałoby 66% respondentów, a 48% nie byłoby skłonnych do zmiany miejsca zamieszkania z powodów zawodowych.

Ponadto odsetek osób sceptycznie oceniających gotowość innych do zaangażowania się w transformację wzrósł w Polsce z 36 do 42%.

Koszty transformacji energetycznej – różnice między krajami

W badaniu sprawdzono także gotowość respondentów do ponoszenia dodatkowych kosztów transformacji. Ankietowanych zapytano o hipotetyczną opłatę odpowiadającą 0,5–1% miesięcznego dochodu netto gospodarstwa domowego.

W Polsce gotowość do jej ponoszenia zadeklarowało 44% badanych, natomiast 37% nie zaakceptowałoby takiego rozwiązania.

W Niemczech dodatkową opłatę zaakceptowałoby 34% respondentów, a 49% było jej przeciwnych. We Francji odsetki te wyniosły odpowiednio 29 i 52%.

Polska była jedynym spośród trzech analizowanych krajów, w którym udział osób deklarujących gotowość do ponoszenia dodatkowych kosztów przewyższał odsetek przeciwników takiego rozwiązania.

Istotna pozostaje również ocena sprawiedliwości podziału kosztów transformacji. W Polsce 47% respondentów uznało obecny podział za częściowo sprawiedliwy, 30% za niesprawiedliwy, a 23% za sprawiedliwy.