Budownictwo
Drogi
Energetyka
Geoinżynieria
Hydrotechnika
Inż. Bezwykopowa
Kolej
Mosty
Motoryzacja
Tunele
Wod-Kan
CBAM a europejski przemysł – założenia i wyzwania
CBAM a europejski przemysł to temat związany z unijnym mechanizmem dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2 (Carbon Border Adjustment Mechanism). Instrument ma przeciwdziałać zjawisku ucieczki emisji i wyrównywać warunki konkurencji między producentami z UE i spoza niej poprzez uwzględnienie kosztu emisji w cenie importowanych towarów.
Jak podkreśla Witold Literacki, wiceprezes zarządu ds. korporacyjnych w Orlen, mechanizm w teorii stanowi dobre narzędzie ochrony rynku, jednak jego obecne funkcjonowanie budzi zastrzeżenia. W ocenie spółki regulacje są niedopracowane, a system nie jest w pełni skuteczny.
Nawozy pod presją importu
Przedstawiciele Grupy Orlen wskazują na problem omijania regulacji w sektorze nawozów. Spółka Anwil odnotowuje znaczący napływ produktów z Rosji i Białorusi, wytwarzanych poza unijnymi standardami klimatycznymi.
Z danych Eurostat wynika, że w III kwartale 2025 r. Rosja była drugim największym dostawcą nawozów do UE, z 13-procentowym udziałem w imporcie spoza Wspólnoty. Według Komisja Europejska import nawozów do UE spadł z ok. 2,5 mln t w styczniu 2025 r. do 1,1 mln t w styczniu 2026 r., jednak branża wskazuje, że na zmiany wpływało wiele czynników.
Na ryzyko obchodzenia mechanizmu zwraca uwagę także Polska Izba Przemysłu Chemicznego, postulując wzmocnienie kontroli i weryfikacji.
Potrzeba doprecyzowania mechanizmu
Mechanizmem CBAM objęte są m.in. nawozy, cement, żelazo i stal, aluminium, energia elektryczna oraz wodór. Zdaniem przedstawicieli Orlenu instrument ten powinien być stosowany selektywnie, ponieważ w niektórych obszarach – jak ropa naftowa czy gaz – mógłby prowadzić wyłącznie do wzrostu cen dla odbiorców końcowych.
Obawy o skuteczność systemu zgłaszają również producenci cementu. Stowarzyszenie Producentów Cementu szacuje, że w ubiegłym roku do Polski mogło trafić z importu 1,7 mln t cementu, w tym niemal 1 mln t z Ukrainy.
CBAM a europejski przemysł był jednym z tematów debaty „Polska 2026. Horyzont zmian”, zorganizowanej przez Komisja Europejska, Parlament Europejski oraz agencję Newseria. Partnerem strategicznym wydarzenia był Orlen.
