PEJ zakończyły kampanię UXO. Przebadano ponad 600 ha dna Bałtyku

Kampania UXO dla elektrowni jądrowej

Badania przeprowadzono na obszarze, na którym mają powstać elementy układu chłodzenia pierwszej polskiej elektrowni jądrowej. Kampania UXO była jednym z etapów przygotowania terenu do pogłębionych badań geologicznych oraz przyszłych robót budowlanych.

UXO, od angielskiego określenia Unexploded Ordnance, oznacza niewybuchy i niewypały. Celem prac było wykrycie ewentualnych pozostałości uzbrojenia, a także innych metalowych przedmiotów mogących stanowić zagrożenie lub utrudniać kolejne działania prowadzone na morzu.

Najważniejszym wynikiem kampanii jest potwierdzenie, że na przebadanym obszarze nie znajdują się pozostałości uzbrojenia, które mogłyby zagrażać pracownikom, środowisku naturalnemu lub realizacji inwestycji.

– Zakończona kampania UXO to ważny etap prac nad morską infrastrukturą elektrowni – powiedział Miłosz Motyka, minister energii.

Z dna Bałtyku wydobyto około 500 obiektów

Podczas kampanii z dna morza wydobyto około 500 obiektów. Prace przyniosły nie tylko informacje istotne dla bezpieczeństwa inwestycji, ale również znaleziska związane z historią żeglugi i handlu na Morzu Bałtyckim.

Wśród najciekawszych odkryć znalazła się drewniana beczka pochodząca prawdopodobnie z hanzeatyckiego statku handlowego. Obiekt jest datowany na okres od XV do XVII wieku.

Specjaliści wydobyli także kotwicę admiralicji z XVII lub XVIII wieku, ręczną windę kotwiczną wraz z kotwicą pochodzącą prawdopodobnie z przełomu XIX i XX wieku oraz drewniany kabestan wykorzystywany na statkach do podnoszenia ciężarów i wybierania lin.

Zainteresowanie archeologów wzbudził również czterocylindrowy silnik okrętowy francuskiej marki Castelnau. Prawdopodobnie stanowił on element napędu lub wyposażenia jednostki pływającej z pierwszej połowy XX wieku.

Znaleziska trafią do muzeum w Gdańsku

Obiekty o wartości historycznej zostały udokumentowane i zabezpieczone. Odkryte zabytki mają zostać przekazane do Narodowego Muzeum Morskiego w Gdańsku, gdzie będą poddawane dalszym badaniom i konserwacji.

Do muzeum trafiła już drewniana beczka, która prawdopodobnie pochodziła z hanzeatyckiego statku handlowego. Analiza znalezisk ma pomóc w poznaniu historii żeglugi na Bałtyku, dawnych szlaków handlowych oraz sposobów budowy i wyposażania jednostek pływających.

W kampanię zaangażowani byli specjaliści z różnych dziedzin, w tym archeolodzy. Jak podkreślił Marek Woszczyk, prezes zarządu Polskich Elektrowni Jądrowych, podczas prowadzonych przez 10 miesięcy prac zwracano uwagę zarówno na zabezpieczenie terenu inwestycji, jak i ochronę obiektów dziedzictwa kulturowego.

Badania geofizyczne i prace nurkowe

Za realizację morskiej kampanii UXO odpowiadało konsorcjum dwóch przedsiębiorstw. Baltic Diving Solutions z powiatu wejherowskiego prowadziła prace nurkowe, obejmujące odsłanianie, identyfikowanie i wydobywanie przedmiotów z dna Bałtyku.

Partner konsorcjum, Geo Ingenieurservice Polska, wykonał badania geofizyczne i przeprowadził analizę zgromadzonych danych. Połączenie pomiarów z pracami nurków pozwoliło sprawdzić obszar przeznaczony pod morską infrastrukturę elektrowni.

Zmienna pogoda utrudniała prace na Bałtyku

Realizacja kampanii wymagała zastosowania specjalistycznego sprzętu oraz dostosowywania działań do warunków panujących na morzu. Zespoły pracowały zarówno podczas zimowych warunków i występowania pokrywy lodowej, jak i przy trudnej pogodzie w sezonie letnim.

Szczególnie wymagający był lipiec, kiedy silny wiatr i wysokie fale powodowały przerwy w pracy jednostek badawczych oraz zespołów nurkowych.

Kampanię UXO prowadzono równolegle z trzecim etapem badań geologicznych oraz monitoringiem środowiska morskiego. Konieczna była zatem koordynacja pracy wszystkich zespołów działających na obszarze przyszłej infrastruktury elektrowni.

Przygotowania do budowy elektrowni Lubiatowo-Kopalino

Potwierdzenie bezpieczeństwa przebadanego obszaru umożliwia przejście do kolejnych etapów przygotowywania infrastruktury morskiej elektrowni jądrowej Lubiatowo-Kopalino.

Planowany układ chłodzenia będzie jednym z elementów technicznych pierwszej polskiej elektrowni jądrowej. Jego realizacja wymaga wcześniejszego rozpoznania warunków geologicznych, środowiskowych i technicznych występujących na dnie Bałtyku.