Renaturyzacja rzek w projektach RZGW w Krakowie

Renaturyzacja rzek w dolinie Nidy

Największym z realizowanych przedsięwzięć jest „Odbudowa różnorodności biologicznej doliny Nidy poprzez odbudowę korytarzy ekologicznych i zwiększenie retencji gruntowej”. Projekt ma przywrócić naturalne funkcje biologiczne i retencyjne doliny oraz zwiększyć jej odporność na ekstremalne zjawiska pogodowe.

Zakres inwestycji podzielono na sześć zadań. Obejmują one zwiększenie retencji powierzchniowej i wgłębnej w Umianowicach, usunięcie barier migracyjnych na Nidzie, Brzeźnicy i Mierzawie, rewitalizację starorzecza w Brzeźnie, odnowę zalewu pińczowskiego oraz starorzeczy w rejonie oczyszczalni w Pińczowie, a także renaturyzację śródlądowej delty Nidy.

Inwestycja znajduje się na etapie robót budowlanych. Jej całkowita wartość wynosi 94,5 mln zł, z czego 76,5 mln zł stanowi dofinansowanie ze środków Unii Europejskiej.

Rewitalizacja rzeki Dłubni

Kolejnym projektem jest rewitalizacja i poprawa warunków geomorfologicznych Dłubni na odcinku od zbiornika w Zesławicach do ujścia rzeki do Wisły. Prace obejmą łącznie 8,77 km koryta.

Projekt przewiduje wykonanie koryta dwudzielnego, pasa zadrzewień oraz tarasów nadrzecznych i łagodnych zejść do rzeki. Skarpy zostaną zabezpieczone narzutem kamiennym, natomiast koryto główne ciężkim obrukiem kamiennym. Zastosowanie deflektorów nurtu ma pobudzić procesy erozji bocznej i wspomóc odtwarzanie bardziej naturalnego układu koryta.

Powstanie także nowa przepławka techniczna dla ryb. Istniejący jaz zostanie przebudowany, a dotychczasowa przepławka zlikwidowana. Zakres zadania obejmuje ponadto wdrożenie automatycznego systemu sterowania obiektami hydrotechnicznymi oraz budowę ciągu pieszo-rowerowego o nawierzchni wodoprzepuszczalnej.

Ochrona siedlisk rzecznych w projekcie LIFE Spawn

RZGW w Krakowie będzie uczestniczyć również w projekcie „Renaturyzacja i ochrona siedlisk rzecznych dla zachowania zagrożonych małży słodkowodnych – LIFE Spawn”. Jego celem jest odbudowa populacji zagrożonych małży, ryb żywicielskich i płazów oraz poprawa stanu siedlisk w zlewniach Nidy i Sanu.

Zaplanowane działania obejmują tworzenie tarlisk, odtwarzanie starorzeczy, poprawę retencji, odbudowę lasów łęgowych oraz ograniczanie gatunków inwazyjnych. RZGW w Krakowie będzie odpowiadać za prace związane z odtwarzaniem starorzeczy w Sobowicach i przy ujściu Mierzawy.

Szacunkowa wartość całego projektu wynosi 8,76 mln euro, w tym ponad 5,25 mln euro dofinansowania unijnego.

Ponad 470 km udrożnionych korytarzy migracyjnych

Dotychczasowe działania RZGW w Krakowie umożliwiły udrożnienie 471 km korytarzy migracyjnych dla ryb. W tym celu wybudowano 29 przepławek.

W ramach projektu dotyczącego Białej Tarnowskiej odtworzono drożność korytarza ekologicznego rzeki i jej dopływów na długości 80 km. Zapewniono jednocześnie ciągłość głównego koryta Białej Tarnowskiej na odcinku 101,8 km – od źródeł do ujścia. Zastosowano tam m.in. kamienne konstrukcje w formie plastrów miodu, które zmniejszają prędkość przepływu i ułatwiają rybom migrację na tarliska.

Na Wisłoce, Ropie i Jasiołce zlikwidowano siedem barier migracyjnych. Pozwoliło to udrożnić łącznie 254 km korytarzy rzecznych: 124 km Wisłoki, 76 km Jasiołki i 54 km Ropy.

RZGW w Krakowie realizowało również projekt odtworzenia ciągłości ekologicznej Wisły oraz dolnych odcinków Soły i Skawy. W jego ramach wybudowano lub przebudowano siedem przepławek oraz zmodernizowano stopnie wodne na Wiśle, Sole i Skawie.