Budownictwo
Drogi
Energetyka
Geoinżynieria
Hydrotechnika
Inż. Bezwykopowa
Kolej
Mosty
Motoryzacja
Tunele
Wod-Kan
2 (125) marzec – kwiecień
Sektor budowlany znalazł się w punkcie zwrotnym. Odpowiada za ok. 37% globalnej emisji gazów cieplarnianych związanych z energią oraz ponad 30% globalnego zapotrzebowania na energię, a jednocześnie pozostaje fundamentem rozwoju infrastruktury, miast i gospodarek. Ekologiczna transformacja przestała być elementem deklaratywnym, stając się warunkiem dostępu do finansowania, zamówień publicznych i rynków międzynarodowych. Zmiana nie ogranicza się już tylko do efektywności energetycznej budynków, lecz obejmuje cały cykl życia inwestycji – od produkcji materiałów, przez projektowanie i realizację, po rozbiórkę i ponowne wykorzystanie zasobów. To proces, który stopniowo redefiniuje model funkcjonowania branży budowlanej na świecie i w Polsce. Więcej o ekologicznej transformacji budownictwa – od redukcji emisji do gospodarki zasobami – piszemy w cyklu Megatrend.
Raport wydania poświęcony jest krajowej infrastrukturze drogowej. Rozbudowa sieci dróg krajowych jest jednym z największych programów infrastrukturalnych realizowanych w Europie. Autostrady, drogi ekspresowe, tunele oraz liczne obiekty inżynieryjne tworzą system transportowy o kluczowym znaczeniu dla funkcjonowania gospodarki i mobilności kraju. Jednak w miarę realizacji programu coraz częściej pojawia się pytanie o tempo dalszej rozbudowy oraz skalę projektów przygotowywanych na kolejne lata.
Jak przypomina w dziale Zdaniem eksperta Barbara Dzieciuchowicz, prezes zarządu Ogólnopolskiej Izby Gospodarczej Drogownictwa, Rządowy Program Budowy Dróg Krajowych do 2030 r. (z perspektywą do 2033 r.) został ogłoszony w 2021 r. jako kontynuacja wcześniejszego programu, a jego założenia obejmowały ponad 2,5 tys. nowych dróg szybkiego ruchu i dokończenie inwestycji na blisko 4 tys. km, aby utworzyć pełną sieć autostrad i dróg ekspresowych w Polsce. Na koniec 2025 r. sieć dróg szybkiego ruchu w Polsce liczy 5465,7 km, w tym 1894,5 km autostrad i 3571,2 km dróg ekspresowych. W trakcie realizacji jest również Program Budowy 100 Obwodnic na lata 2020–2030. W ramach tego programu powstanie 100 obwodnic w sieci dróg krajowych o łącznej długości ok. 820 km. Sieć dróg publicznych w Polsce to ok. 420 tys. km, z tego drogi krajowe to tylko ok. 19 tys. km, czyli mniej niż 5%. Środki finansowe przeznaczane przez samorządy na drogi w latach 2022–2024 wynosiły pomiędzy 30 a 40 mld zł rocznie. Jednym z głównych problemów, który pojawił się w 2025 r. i nadal trwa, jest niewystarczające finansowanie dróg samorządowych.
Natomiast na temat postępu w budowie mostów wypowiada się m.in. prof. dr hab. inż. Jan Biliszczuk z Politechniki Wrocławskiej, który twierdzi, że polskie mostownictwo w pierwszym ćwierćwieczu XXI w. odnotowało rozwój o skali porównywalnej jedynie z okresem intensywnej budowy sieci kolejowej w drugiej połowie XIX w. Wyłącznie w sieci dróg krajowych zarządzanych przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad powstało ponad 8 tys. obiektów mostowych. Uwzględniając inwestycje realizowane na pozostałych drogach oraz liniach kolejowych, liczba nowych konstrukcji mostowych w Polsce z dużym prawdopodobieństwem przekroczyła już 10 tys. obiektów. Skala tych inwestycji znacząco zmieniła obraz krajowej infrastruktury transportowej.
W ostatnim temacie specjalnym numeru, Temacie wydania, przedstawiamy geoinżynierię nowej generacji. Jeszcze niedawno geoinżynieria kojarzyła się przede wszystkim z rozpoznaniem podłoża, wyborem fundamentów i kontrolą stateczności. W ostatnich latach coraz wyraźniej zmienia się jednak jej miejsce w procesie inwestycyjnym. Wraz ze wzrostem skali przedsięwzięć infrastrukturalnych, zagęszczeniem zabudowy oraz nasileniem oddziaływań klimatycznych rośnie znaczenie kompleksowej analizy i przewidywania zachowania podłoża w relacji z konstrukcją oraz sąsiednią infrastrukturą.
14 lutego 1901 r. na krakowskim Rynku Głównym odbyła się uroczystość otwarcia wodociągu. Wodociąg Miejski im. Franciszka Józefa był największym i najkosztowniejszym przedsięwzięciem budowlanym w dotychczasowych dziejach miasta. Wtedy też rozpoczęła się historia Wodociągów Miasta Krakowa SA, którą w zarysie przybliżamy w artykule Historia, teraźniejszość, przyszłość – 125 lat Wodociągów Miasta Krakowa SA.
Zapraszam do lektury całego czasopisma!
Artykuły z numeru:
