Ochrona zbiornika Dzierżno Duże przed złotą algą

Ochrona zbiornika Dzierżno Duże

Glony Prymnesium parvum stwierdzono w V i VI sekcji Kanału Gliwickiego. W związku z możliwością ich dalszego przemieszczania się Wody Polskie prowadzą działania prewencyjne w rejonie kanału oraz zbiornika Dzierżno Duże.

Zgodnie z rekomendacjami Międzyresortowego Zespołu do spraw Odry całkowicie ograniczono przepływ wody z V i VI sekcji do niżej położonych części kanału. Do odwołania wstrzymano również śluzowanie na śluzach Łabędy i Dzierżno.

Podjęte działania mają ograniczyć migrację wody zawierającej „złotą algę” i zmniejszyć ryzyko śnięcia ryb. Wprowadzone ograniczenia zmniejszyły jednak możliwości regulowania poziomu wody w V sekcji Kanału Gliwickiego.

Jaz łączy kanał ze zbiornikiem

Na wysokości V sekcji kanału znajduje się zbiornik Dzierżno Duże. Oba akweny łączy jaz stały nr V, którego zadaniem jest odprowadzanie nadmiaru wody z kanału żeglugowego do zbiornika.

W normalnych warunkach urządzenie stanowi element systemu regulującego poziom wody na drodze wodnej. W obecnej sytuacji przepływ przez jaz mógłby jednak doprowadzić do przedostania się do zbiornika wody zawierającej Prymnesium parvum.

Ochrona zbiornika Dzierżno Duże wymaga więc jednoczesnego ograniczenia przepływu przez jaz i zachowania odpowiedniej rezerwy na wypadek dalszego wzrostu poziomu wody w kanale.

Poziom wody wzrósł o 4 cm

Nawalne opady deszczu towarzyszące burzom spowodowały wzrost poziomu wody w V sekcji Kanału Gliwickiego o 4 cm. Przy utrzymanym zamknięciu przepływu z sekcji VI i V do sekcji IV kolejne intensywne opady mogą doprowadzić do dalszego podnoszenia się lustra wody.

Według danych z 18 sierpnia bezpieczny bufor do rozpoczęcia samoczynnego przepływu przez zastawki jazu z Kanału Gliwickiego do zbiornika Dzierżno Duże wynosił 10 cm. Odpowiadało to rezerwie około 20 tys. m³ wody.

Przekroczenie tego poziomu mogłoby spowodować przelewanie się wody z kanału do zbiornika przez jaz. Wody Polskie przygotowały więc rozwiązanie umożliwiające zwiększenie dostępnego buforu.

Zastawki jazu zostaną podwyższone

Działania prewencyjne obejmują podwyższenie zastawek szandorowych jazu nr V. Są to demontowalne elementy piętrzące, które pozwalają czasowo zwiększyć wysokość zamknięcia i kontrolować przepływ wody.

Tymczasowa konstrukcja ma zapewnić dodatkowe kilkanaście centymetrów rezerwy, do maksymalnego poziomu piętrzenia V sekcji kanału. Rozwiązanie ograniczy ryzyko niekontrolowanego odpływu wody do zbiornika podczas kolejnych intensywnych opadów.

Wysokość piętrzenia i sytuacja hydrologiczna pozostają pod stałą kontrolą. Sposób prowadzenia dalszych działań będzie dostosowywany do poziomu wody, prognoz pogody oraz wyników badań środowiskowych.

Żegluga w V sekcji wstrzymana

Od 18 sierpnia całkowicie wstrzymano żeglugę w V sekcji Kanału Gliwickiego. Ograniczenie nie dotyczy jednostek służb prowadzących patrole i monitoring drogi wodnej.

Decyzję podjęto ze względu na falowanie wywoływane przez przepływające jednostki. Ruch wody mógłby doprowadzić do przelewania się jej przez zastawki jazu do zbiornika Dzierżno Duże. Wraz z wodą mogłyby przemieścić się również glony Prymnesium parvum.

Wstrzymanie żeglugi uzupełnia obowiązujące ograniczenia przepływu i śluzowania. Działania mają charakter prewencyjny i służą odizolowaniu zbiornika od zagrożonego odcinka kanału.

W zbiorniku nie wykryto złotej algi

Służby środowiskowe zwiększyły częstotliwość pobierania próbek wody ze zbiornika Dzierżno Duże. Według stanu na 18 sierpnia analizy nie wykazały obecności Prymnesium parvum w żadnej z monitorowanych lokalizacji.

Na zbiorniku odbywają się również patrole kontrolne Wód Polskich. Podczas prowadzonych obserwacji nie stwierdzono śnięcia ryb.

Monitoring będzie kontynuowany, a decyzje dotyczące przepływu, śluzowania i żeglugi mają być każdorazowo dostosowywane do sytuacji hydrologicznej oraz wyników badań. Priorytetem pozostaje niedopuszczenie do migracji „złotej algi” do zbiornika oraz ochrona środowiska wodnego i bezpieczeństwa mieszkańców.