Tunel Homole – strategiczny element autostrady D35 w Czechach

Tunel Homole, wraz z tunelami Dětřichov i Maletín, jest ważną częścią projektu rozbudowy autostrady D35 na odcinku między Ostrovem a Vysokým Mýtem. To kluczowy element nowej infrastruktury w północno-wschodnich Czechach, który ma zwiększyć przepustowość ruchu i poprawić bezpieczeństwo na drodze.

Tunel został zaprojektowany jako dwunawowy, a każda nawa obsługuje jeden kierunek ruchu. Projekt obejmował odcinki drążone oraz realizowane metodą odkrywkową (cut-and-cover). W ramach inwestycji wykonano również strefy portalowe wraz z rampami dojazdowymi, obiekt mostowy, dwie konstrukcje oporowe, przebudowę istniejącej drogi, system odwodnienia, a także 14 przebudów sieci inżynieryjnych.

Złożone warunki geologiczne i ich wpływ na realizację

Warunki geologiczne miały kluczowy wpływ zarówno na projekt, jak i realizację tunelu. Na trasie występuje bardzo zróżnicowane podłoże – od bardziej stabilnych warstw po silnie spękane i mniej przewidywalne strefy. Dodatkowym wyzwaniem było prowadzenie prac pod ważnym korytarzem komunikacyjnym. W praktyce oznaczało to konieczność zastosowania odpowiednich technologii drążenia, zabezpieczenia wyrobiska oraz stałego monitoringu geotechnicznego.

Istotnym czynnikiem była także obecność wód gruntowych. Podczas drążenia pojawiały się lokalne dopływy wody, które trzeba było kontrolować, aby zapewnić stabilność tunelu i ograniczyć wpływ na otoczenie. Na trasie tunelu rozpoznano m.in. grunty czwartorzędowe, margle piaszczyste, pyłowce i lokalnie także wapienie, a wszystko to przy jednocześnie podwyższonym poziomie wód gruntowych.

W rejonie jednego z portali natrafiono na znacznie twardszą skałę niż zakładano. Początkowo planowano wykorzystanie technologii frezowania, jednak okazało się ono nieefektywne. Dlatego zdecydowano się na zastosowanie kontrolowanych robót strzałowych, które – już przy pierwszych próbach – potwierdziły swoją skuteczność.

Zaawansowane technologie budowlane

Tunele drążono w dwóch wariantach przekroju – standardowym oraz z przeciwsklepieniem. Łącznie wydobyto ok. 89,4 tys. m³ urobku.

Projekt obejmował również szereg elementów infrastruktury towarzyszącej, takich jak kanały kablowe, chodniki ewakuacyjne, nisze techniczne, system odwodnienia oraz przeciwpożarową instalację wodociągową. Lewa nawa tunelu (LTT) ma długość 525 m (175 m części drążonej i 350 m części odkrywkowej), natomiast prawa nawa (RTT) 570 m (95 m części drążonej i 475 m części odkrywkowej). Obie nawy połączone są przejściem poprzecznym o długości 17,5 m. Grubość nadkładu wynosi od 7 do 24 m, a w miejscu przecięcia z drogą I/17 osiąga ok. 13,5 m.

Drążenie prowadzono zgodnie z zasadami nowej austriackiej metody budowy tuneli (NATM), która polega na bieżącym dostosowywaniu sposobu pracy do zmieniających się warunków geologicznych i szybkim zabezpieczeniu powstającego wyrobiska.

Obudowa pierwotna i program iniekcyjny

Podczas wykonywania obudowy pierwotnej zużyto ok. 10,8 tys. m³ betonu natryskowego. Jako standardowe rozwiązanie zastosowano kotwy radialne Omega-Bolt® oraz DSI Hollow Bar. W rejonie skrzyżowania z drogą publiczną, przy niewielkim nadkładzie (ok. 13,5 m), wykonano dodatkowo parasol mikropalowy (pipe umbrella), aby zwiększyć bezpieczeństwo prac.

Kluczowym elementem projektu był rozbudowany program iniekcyjny. Jego celem było zwiększenie stabilności przodka, ograniczenie dopływu wód gruntowych oraz poprawa właściwości górotworu. W zależności od warunków stosowano zarówno mieszanki cementowe, jak i chemiczne. Iniekcję prowadzono przez kotwy oraz parasol mikropalowy, co pozwalało precyzyjnie kontrolować proces i dostosowywać go do aktualnych warunków. Użycie systemu DSI Inject PUR S znacząco poprawiło stabilność wyrobiska i ograniczyło napływ wody, szczególnie w strefach spękanych i zawodnionych.

Obudowę wtórną wykonywano w blokach o długości 12,5 m. Łączne zużycie betonu wyniosło ok. 16,3 tys. m³ w części drążonej oraz 8,8 tys. m³ w części odkrywkowej.

Podsumowanie

Budowa tunelu Homole rozpoczęła się w 2024 r., a jej zakończenie zaplanowano na 2026 r. Pomimo wymagających warunków geologicznych prace przebiegają bezpiecznie i zgodnie z harmonogramem.

Firma Sandvik aktywnie wspiera realizację inwestycji, dostarczając know-how oraz bezpośrednie wsparcie techniczne na budowie. Zespół specjalistów ds. iniekcji odegrał kluczową rolę w optymalizacji zabezpieczenia wyrobiska oraz zwiększeniu efektywności prac dzięki modernizacji platformy iniekcyjnej. Zespół projektowy korzystał z bieżącego wsparcia operacyjnego, szybkich dostaw materiałów oraz elastycznego podejścia, które umożliwiło skuteczne reagowanie na zmieniające się warunki geologiczne.

Fakty i dane
Inwestor: Ředitelství silnic a dálnic České republiky, státní podnik
Generalny wykonawca: konsorcjum Společnost pro výstavbu D35 Ostrov – Vysoké Mýto, tunel Homole – EUROVIA CZ a.s.; Marti a.s.; EUROVIA SK a.s.
Czas realizacji: maj 2024 – grudzień 2026

>>> Artykuł ukazał się w wydaniu NBI 4 (127) lipiec – sierpień