5 (128) wrzesień – październik 2026

Polecam Państwa uwadze wywiad z Wojciechem Trojanowskim, Piotrem Laską oraz Dariuszem Kolasą, członkami zarządu STRABAG Sp. z o.o. Zwracają oni uwagę na niepokojące trendy w sektorze budowlanym. Po pierwsze, drastycznie wzrosła konkurencja. Firmy, które dotychczas realizowały wyłącznie duże kontrakty, z powodu braku zleceń zaczęły masowo składać oferty w mniejszych, lokalnych przetargach. Po drugie, dostępnych jest znacznie mniej przetargów i prac budowlanych. Sytuacja ta wynika bezpośrednio z pogorszenia kondycji finansowej samorządów oraz ich ograniczonej zdolności do finansowania nowych inwestycji. Jest to efekt zakończenia Rządowego Funduszu Polski Ład – Programu Inwestycji Strategicznych. Na obecną sytuację wpływają również wygasanie unijnych dotacji, przesuwanie inwestycji w inne sektory oraz rosnące koszty bieżącego utrzymania, przez co środków na infrastrukturę jest coraz mniej. Twarde dane dotyczące produkcji budowlanej wyraźnie pokazują, że zwiększenie przerobu jest obecnie niezbędne wszystkim wykonawcom. Chcielibyśmy uniknąć powtórki scenariusza sprzed 10 lat, kiedy wojna cenowa doprowadziła do ogromnych strat finansowych i upadłości wielu przedsiębiorstw – podkreślają członkowie zarządu firmy.

Raport wydania poświęcony jest budownictwu tunelowemu – Polska przyspiesza pod ziemią. Tunel jest jednym z najbardziej kapitałochłonnych i obciążonych ryzykiem technicznym elementów inwestycji transportowej. Jego przygotowanie wymaga wieloetapowego rozpoznania geologicznego, geotechnicznego i hydrogeologicznego, a realizacja pozostawia niewielki margines błędu. Mimo to w Polsce projektuje się i buduje coraz więcej tuneli drogowych i kolejowych. Koszt budowy tunelu jest bowiem tylko częścią rachunku. Do całości trzeba wliczyć takie składowe, jak ciągłość trasy, ochrona powierzchni i możliwość przekroczenia barier, których nie da się ominąć bez poważnych konsekwencji dla całej inwestycji.

Najważniejszym warunkiem dalszego rozwoju budownictwa tunelowego jest zachowanie ciągłości inwestycji – stwierdza w rozmowie z naszą redakcją prof. dr hab. inż. Krzysztof Tajduś z Akademii Górniczo-Hutniczej. Polska stopniowo przestaje być wyłącznie odbiorcą zagranicznych technologii i uzyskuje własne kompetencje tunelowe. Tunel jest obiektem podziemnym wykonywanym w bezpośrednim kontakcie z górotworem, dlatego jego projektant i wykonawca muszą rozumieć nie tylko zagadnienia konstrukcyjne, lecz także zagrożenia geologiczne, geotechniczne, hydrogeologiczne, wentylacyjne, pożarowe i eksploatacyjne.

W temacie numeru dowodzimy, że współczesne konstrukcje wymagają więcej od betonu, ponieważ powstają w realiach, w których trzeba uwzględniać coraz trudniejsze warunki przyszłej eksploatacji. Fale upałów, duże wahania temperatury, intensywne opady i inne zjawiska ekstremalne zwiększają wymagania wobec betonu, a konieczność ograniczania emisji i zużycia surowców skłania branżę do poszukiwania nowych rozwiązań. Materiał ma być trwalszy i odporniejszy, choć jego wpływ na środowisko powinien się zmniejszać.

Prądu będziemy potrzebować coraz więcej, ale samo zbudowanie nowych źródeł nie wystarczy. Światowe zużycie energii elektrycznej ma wzrosnąć o 3,6% w 2026 r. i 3,8% w 2027 r., podczas gdy rozwój sieci, magazynów i zaplecza wykonawczego nie nadąża za skalą zmian. Polska wchodzi w ten okres z systemem nadal w znacznej mierze opartym na węglu oraz siecią rozwijaną przez dziesięciolecia wokół dużych elektrowni zlokalizowanych głównie w centrum i na południu kraju. Nowe moce trzeba nie tylko zbudować, lecz także przyłączyć, zbilansować i dostarczyć energię tam, gdzie będzie potrzebna. Od tempa i sposobu realizacji tych inwestycji zależy bezpieczeństwo polskiego systemu energetycznego w kolejnych dekadach. Temu zagadnieniu poświęcony jest megatrend – Nowa energia potrzebuje nowej infrastruktury.

O ochronie infrastruktury wod.-kan. przed zagrożeniami fizycznymi, cybernetycznymi, energetycznymi i kryzysowymi piszemy, skupiając się na odnośnych regulacjach prawnych, których w 2026 r. był prawdziwy wysp. Wprowadzono szereg istotnych zmian prawnych dotyczących zapewnienia ciągłości działania i bezpieczeństwa systemu zaopatrzenia w wodę i odbioru ścieków. Są to przede wszystkim: nowelizacja ustawy o zarządzaniu kryzysowym z 29 maja 2026 r., ustawa z 13 marca 2026 r. o zmianie ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków oraz niektórych innych ustaw oraz nowelizacja ustawy o Krajowym Systemie Cyberbezpieczeństwa z 23 stycznia 2026 r.

Serdecznie zapraszam do lektury całego numeru!